REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak wykorzystać bilans oraz rachunek zysków i strat do sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych

REKLAMA

Części sprawozdania finansowego są ze sobą ściśle związane. Bilans, jako główny element sprawozdania, przedstawia majątek przedsiębiorstwa i źródła jego finansowania. Przyczyną zwiększenia majątku i źródeł finansowania - jeżeli przedsiębiorstwo nie sięgało po zewnętrzne finansowanie - jest wypracowany przez nie zysk, który jako pozycja kapitałów własnych figuruje w pozycji A.VIII bilansu.
O szczegółach wypracowania tego zysku dowiemy się z rachunku zysków i strat, w którym przedstawiane są wszystkie koszty i przychody przedsiębiorstwa w danym okresie. Zysk netto jest „tylko” wynikiem memoriałowym.
Zrealizowany wynik, tj. wpływy i wypływy gotówki w danym okresie, pokazuje wyprowadzona w rachunku przepływów pieniężnych zmiana środków pieniężnych. Dlatego rachunek jest w zasadzie wyszczególnieniem pozycji „Środki pieniężne”.
UWAGA!
Ewidencja księgowa następuje według zasady memoriałowej, dlatego sporządzenie bilansu oraz rachunku zysków i strat odbywa się na podstawie ksiąg rachunkowych. Księgi te nie umożliwiają natomiast sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych.
Sporządzenie rachunku przepływów wymaga odpowiedniego ustawienia danych, które możemy uzyskać z bilansu i rachunku zysków i strat oraz z poprawnie sporządzonej informacji dodatkowej i pewnej kalkulacji. Proces ten prześledzimy na przykładzie spółki Alfa*.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Dodatkowe informacje na temat środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji zgodnie z ustawą o rachunkowości spółka przedstawiła w dodatkowych informacjach i wyjaśnieniach do sprawozdania finansowego.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych wykonujemy w kilku etapach:
Etap 1. Przygotowanie pomocniczego zestawienia zmian, które zaszły w bilansie.
Etap 2. Na podstawie zestawienia ustalenie niektórych segmentów operacyjnych rachunku zysków i strat.
Etap 3. Na podstawie rachunku zysków i strat ustalenie brakujących składników działalności operacyjnej.
Etap 4. Ustalenie przepływów z działalności inwestycyjnej.
Etap 5. Ustalenie przepływów z działalności finansowej.
Etap 6. Sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych.

Etap 1
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Etap 2
Zmiana stanu rezerw wynosi 390 zł. Ponieważ rezerwy wzrosły, a więc środki pieniężne zostały zatrzymane w spółce – korekta będzie dokonana in plus.
Zmiana stanu zapasów wynosi 2200 zł. Ponieważ zapasy wzrosły, a więc środki pieniężne zostały przez spółkę wydane – korekta będzie dokonana in minus.
Zmiana stanu należności wynosi 4940 zł. Ponieważ należności uległy zmniejszeniu, a więc środki pieniężne wpłynęły do spółki – korekta będzie dokonana in plus.
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów:
–4620 zł – 510 zł – 5 zł + 250 zł = –4885 zł. Oznacza to, że sumarycznie zobowiązania krótkoterminowe uległy zmniejszeniu, a co za tym idzie, spółka musiała wydać środki pieniężne na ich spłatę – korekta będzie dokonana in minus.
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych czynnych
wynosi 350 zł.
Ponieważ krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe wykazywane w aktywach bilansu spadły, a więc nastąpił wpływ środków pieniężnych – korekta będzie dokonana in plus.
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych biernych wynosi + 4120 zł. Rozliczenia międzyokresowe wykazywane w pasywach wzrosły, nastąpiło zatem zatrzymanie środków pieniężnych – korekta będzie dokonana in plus.

Etap 3
Amortyzacja obejmuje zarówno amortyzację środków trwałych 1600 zł, jak i wartości niematerialnych i prawnych 340 zł, a więc razem jest to 1940 zł – kwota równa odpowiedniej pozycji w rachunku zysków i strat.
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych wynoszą 0 zł. W dodatkowych informacjach i wyjaśnieniach do rachunku zysków i strat została podana informacja, że dodatnie różnice kursowe dotyczą wyceny rozrachunków z tytułu dostaw. Nie jest zatem konieczne dokonywanie korekty z tego tytułu, ponieważ różnice te dotyczą działalności operacyjnej.
Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) – w tej pozycji należy skorygować wynik finansowy o wszystkie odsetki, które nie dotyczą działalności operacyjnej, zarówno zapłacone, jak i naliczone. Spółka Alfa w rachunku zysków i start wykazała zapłacone odsetki w wysokości 2550 zł od kredytów oraz 370 zł odsetek naliczonych. Ponieważ powiększają one koszty finansowe, automatycznie obniżając wynik finansowy, dlatego cała kwota odsetek w wysokości 2920 zł
będzie stanowiła korektę in plus.
Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
– pozycja ta pozwoli „oczyścić” memoriałowy wynik finansowy z odpowiednich pozycji dotyczących segmentu inwestycyjnego. W przypadku spółki Alfa pojawią się tu dwa zdarzenia: sprzedaż środków trwałych oraz sprzedaż krótkoterminowych papierów wartościowych. Zysk ze sprzedaży środków trwałych wynosił 430 zł. Zysk ze sprzedaży krótkoterminowych papierów wartościowych – 250 zł. Łączna kwota korekty wyniesie 680 zł in minus, ponieważ w dalszej części rachunku wykażemy wpływy z działalności inwestycyjnej ze znakiem plus.

Etap 4
Wpływy ze zbycia środków trwałych w kwocie 1000 zł. W tabeli 3 znajdziemy wartość początkową sprzedanych środków trwałych w wysokości 1560 zł. Wartość ich umorzenia wynosi 990 zł, a więc wartość netto to 570 zł. Ponieważ zysk ze zbycia tych środków trwałych wynosi 430 zł, łączna wartość sprzedaży to 570 zł + 430 zł = 1000 zł.
Wpływy ze zbycia inwestycji krótkoterminowych
wynoszą 450 zł. Wartość netto sprzedanych aktywów według tabeli 5 to 200 zł, natomiast zysk ze zbycia wynosi 250 zł, dlatego łączny wpływ to 450 zł.
Wydatki na zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wynoszą 1065 zł. Dane z tabeli 3 i 4 pokazują, że spółka nabyła środki trwałe za kwotę 880 zł oraz wartości niematerialne i prawne za 185 zł. Łączna kwota wydatków to 1065 zł.

Etap 5
Wpływy z wydania udziałów wynoszą 1500 zł – zmiana stanu kapitału podstawowego z tabeli 6.
Wydatki na spłatę otrzymanych kredytów
wynoszą 7680 zł. Spłata kredytu długoterminowego wynosi 2900 zł, spłata kredytu krótkoterminowego – bez naliczonych odsetek – 4780 zł.
Wydatki na spłatę odsetek
wynoszą 2550 zł. W tej pozycji wykazujemy tylko odsetki zapłacone, ponieważ wiążą się one z przepływem środków, nie bierzemy natomiast pod uwagę odsetek naliczonych.

Etap 6
Rachunek przepływów pieniężnych (metoda pośrednia)
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Zysk (strata) netto 1 740
II. Korekty razem 6 895
 1. Amortyzacja 1 940
 2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
 3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 2 920
 4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej –680
 5. Zmiana stanu rezerw 390
 6. Zmiana stanu zapasów –2 200
 7. Zmiana stanu należności 4 940
 8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów –4 885
 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych 4 470
10. Inne korekty
III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I ± II) 8 635
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy 1 450
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 1 000
2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Z aktywów finansowych, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
– zbycie aktywów finansowych, 450
– dywidendy i udziały w zyskach
– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych
odsetki
– inne wpływy z aktywów finansowych
4. Inne wpływy inwestycyjne
II. Wydatki 1 065
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 1 065
2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Na aktywa finansowe, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
– nabycie aktywów finansowych
– udzielone pożyczki długoterminowe
4. Inne wydatki inwestycyjne
III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I – II) 385
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy 1 500
1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału 1 500
2. Kredyty i pożyczki
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych
4. Inne wpływy finansowe
II. Wydatki 10 230
1. Nabycie udziałów (akcji) własnych
2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli
3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku
4. Spłaty kredytów i pożyczek 7 680
5. Wykup dłużnych papierów wartościowych
6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych
7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego
8. Odsetki 2 550
9. Inne wydatki finansowe
III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I – II) –8 730
D. Przepływy pieniężne netto razem (A.III ± B.III ± C.III) 290
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym 290
– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
F. Środki pieniężne na początek okresu 75
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F ± D) 365
Suma przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej (pozycja D) jest równa bilansowej zmianie stanu środków pieniężnych (pozycja E). Środki na koniec okresu są zgodne z kwotą wykazaną w bilansie zamknięcia. Można zatem stwierdzić, że przepływy wykazane w rachunku zostały przedstawione w sposób prawidłowy.

• art. 48b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252
• Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 – „Rachunek przepływów pieniężnych”

* W opracowaniu wykorzystane zostały następujące książki: W. Gos, Rachunek przepływów pieniężnych w świetle krajowego standardu rachunkowości, Difin 2004; E. Śnieżek, Rachunek przepływów pieniężnych, ODDK 2005; I. Olchowicz, A. Tłaczała, Sprawozdawczość finansowa, Difin 2004.

Katarzyna Kobiela-Pionnier
asystent w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Warszawie
Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Były wiceminister finansów z lat 2008-2013 oskarżony o działanie na szkodę Skarbu Państwa. Prokuratura: podjął decyzję o wykreśleniu z projektu nowelizacji zapisy mające zapobiec wyłudzeniom VAT

Prokuratura Regionalna w Białymstoku skierowała 15 stycznia 2026 r. do sądu w Warszawie akt oskarżenia dotyczący zarzutu niedopełnienia obowiązków przez b. wiceministra finansów Macieja Hipolita G. Wieloletnie śledztwo dotyczyło przeciwdziałania wyłudzeniom VAT w latach 2008-2015.

Obowiązkowy KSeF w transakcjach z gminami i innymi jednostkami samorządu terytorialnego. Jak wystawiać faktury dla JST? Wyjaśnienia Ministra Finansów i Gospodarki

 W odpowiedzi na interpelację poselską Minister Finansów i Gospodarki udzielił 12 stycznia 2026 r. kilku ważnych wyjaśnień odnośnie fakturowania przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur transakcji realizowanych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego (JST).

Czy wdrożenie KSeF będzie przesunięte na rok 2028 dla firm z obrotem do 2 milionów złotych? Zapytał poseł KO. Jest odpowiedź Ministerstwa Finansów

Poseł na Sejm RP Koalicji Obywatelskiej Robert Kropiwnicki w interpelacji do ministra finansów i gospodarki zapytał w drugiej połowie grudnia 2025 r. m.in.: Czy Ministerstwo Finansów planuje przesunięcie wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur na rok 2028 dla firm z obrotem do 2 milionów złotych? W dniu 12 stycznia 2026 r. resort finansów udzielił odpowiedzi na tę interpelację.

PIT-11 za 2025 rok do urzędu skarbowego najpóźniej 2 lutego 2026 r.

Krajowa Administracja Skarbowa przypomina płatnikom podatku PIT i innym zobowiązanym do tego podmiotom, że muszą do 2 lutego 2026 r. przesłać do urzędów skarbowych informacje PIT-11, PIT-R, PIT-8C i PIT-40A/11A oraz deklaracje PIT-4R, PIT-8AR za 2025 rok. Skarbówka uczula, by w tych formularzach wpisywać prawidłowe dane, w tym dane identyfikacyjne i adres zamieszkania podatnika. Bo nie ma możliwości przesłania tych informacji z nieprawidłowym identyfikatorem podatkowym PESEL albo NIP. KAS informuje ponadto, że płatnicy powinni uwzględnić w tych PIT-ach informacje o zastosowanych zwolnieniach z podatku, w tym wynikających z oświadczeń podatników, dotyczących np. uprawnienia do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+. Dokumenty należy wysłać drogą elektroniczną na aktualnych wersjach formularzy. Można to łatwo zrobić w e-Urzędzie Skarbowym (e-US) bez konieczności podpisywania dokumentów.

REKLAMA

Obniżki stóp NBP tylko odłożone. Ekonomiści wskazują możliwy termin powrotu cięć

Oczekiwania dotyczące kontynuacji obniżek stóp procentowych pozostają w mocy, jak ocenili analitycy PKO BP w komentarzu do decyzji RPP. Według nich, Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie obniży stopy procentowe w marcu 2026 roku.

Nowość w podatkach od skarbówki po raz pierwszy w 2026 roku: odliczysz nawet 36000 zł rocznie - nie przegap tego terminu, bo ulga jest do rozliczenia już za 2025

W 2025 roku ta duża grupa otrzymała prezent od skarbówki - nową ulgę. Do systemu podatkowego weszła nowa zasada pomniejszenia podstawy opodatkowania w związku z zatrudnianiem konkretnej grupy pracowników. Mamy kompletne omówienie zasad nowej ulgi wraz z praktycznymi zasadami jej rozliczania. Z ulgi pierwszy raz skorzystasz teraz w 2026 roku, więc lepiej się pospiesz, bo trzeba zebrać dokumenty.

Komunikat ZUS: od 26 stycznia 2026 r. nowy certyfikat w programie Płatnik. Jest opcja automatycznego pobrania

W komunikacie z 12 stycznia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że od 26 stycznia 2026r. w komunikacji z ZUS należy korzystać z nowego certyfikatu ZUS w programie Płatnik oraz oprogramowaniu interfejsowym.

Faktura wystawiona poza KSeF od lutego 2026 r. a koszty podatkowe. Skarbówka rozwiewa wątpliwości

Czy faktura wystawiona poza Krajowym Systemem e-Faktur może pozbawić firmę prawa do kosztów podatkowych? Wraz ze zbliżającym się obowiązkiem stosowania KSeF od 1 lutego 2026 r. to pytanie staje się jednym z najczęściej zadawanych przez przedsiębiorców. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przynosi jasną odpowiedź, na którą czeka wielu podatników CIT.

REKLAMA

Stopy procentowe NBP bez zmian w styczniu 2026 r. Prezes Glapiński: docelowo stopy mogą zejść do 3,5 proc.; obniżenie inflacji w Polsce jest trwałe

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dniach 13-14 stycznia 2026 r. postanowiła pozostawić wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. Najważniejsza stopa referencyjna wynosi nadal 4,0 proc. - podał w komunikacie Narodowy Bank Polski. Taka decyzja RPP była zgodna z przewidywaniami większości analityków finansowych i ekonomistów. W dniu 15 stycznia na konferencji prasowej prezes NBP prof. dr hab. Adam Glapiński ocenił, że poziom docelowy stóp proc. powinien wynosić 3,5 proc., przy realnej stopie 1-1,5 proc. Prezes Glapiński zauważył, że stopy NBP nie mogą zejść za nisko, żeby potem ich szybko nie podnosić. Glapiński nie wykluczył ani nie zapowiedział obniżek stóp w lutym lub marcu br.

Zaległe płatności blokują rozwój firm. Jak odzyskać należności bez psucia relacji biznesowych?

Opóźnione płatności coraz częściej hamują rozwój przedsiębiorstw – już 26% firm rezygnuje z inwestycji z powodu braku terminowych wpływów. Jak skutecznie odzyskiwać należności, nie eskalując konfliktów z kontrahentami? Kluczem okazuje się windykacja polubowna, która pozwala chronić płynność finansową i relacje biznesowe jednocześnie.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA