Kategorie

Jak rozliczyć koszty produkcji

Jak rozliczyć koszty produkcji
Jak rozliczyć koszty produkcji
Sposób ewidencji i rozliczenia kosztów produkcji zależy od wielkości przedsiębiorstwa produkcyjnego. Ustawa o rachunkowości wymaga dostosowania rozwiązań ewidencji i rachunku kosztów do potrzeb jednostki. Dlatego koszty rozliczamy albo tylko na kontach zaspołu 4, albo również na kontach zespołu 5.

W małych zakładach produkcyjnych zwykle odbywa się mało skomplikowany proces produkcyjny. W tych miejscach wystarczy prowadzić ewidencję kosztów tylko według rodzaju, na kontach zespołu 4. W średnich i dużych przedsiębiorstwach produkcyjnych, ze względu na złożoność i wielkość produkcji, zalecany jest rozbudowany system ewidencyjny. Oznacza to wykorzystanie kont zarówno zespołu 4, jak i zespołu 5.

Rozliczenie kosztów w przedsiębiorstwach produkcyjnych może być prowadzone według:

•  rodzaju kosztów,

•  miejsc ich powstawania,

•  nośników kosztów.

Tabela 1. Metody kalkulacji kosztów

infoRgrafika

Ewidencja kosztów według rodzaju

Ewidencję kosztów według rodzaju prowadzi się na kontach zespołu 4.

Na kontach tego zespołu są ujmowane wszystkie koszty poniesione w danym okresie sprawozdawczym, niezależnie od tego, czy zostaną one zaliczone do kosztów bieżącego okresu, czy też do przyszłych okresów sprawozdawczych.

Ewidencja na koncie 501 „Koszty wytworzenia wyrobów i półfabrykatów”

Jeśli ewidencję kosztów prowadzi się na kontach zespołu 4 i 5, to do rozliczenia kosztów stosuje się konto 490 „Rozliczenie kosztów”.

Koszty technicznego wytworzenia ewidencjonujemy na koncie 501 „Koszty wytworzenia wyrobów i półfabrykatów”.

Tabela 2. Typowe zapisy na koncie 501

infoRgrafika

Jeżeli jednostka prowadzi pełną ewidencję kosztów, tj. ewidencjonuje koszty zarówno na kontach zespołu 4, jak i na kontach zespołu 5, ewidencja na koncie 501 odbywa się w korespondencji z kontem 490 „Rozliczenie kosztów”.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)


Jeśli jednostka nie prowadzi kont zespołu 4, księgowanie następuje bezpośrednio na koncie 501.

Saldo konta 501 wyraża stan produkcji w toku, wyrobów gotowych lub półfabrykatów.

Ewidencja na koncie 580 „Rozliczenie kosztów produkcji”

Rozliczenia rzeczywistych kosztów wytworzenia wyrobów gotowych i półfabrykatów oraz porównania tych kosztów z wartością produktów według cen ewidencyjnych dokonuje się za pomocą konta 580 „Rozliczenie kosztów produkcji”.

Tabela 3. Typowe zapisy na koncie 580

infoRgrafika

Konto 580 „Rozliczenie kosztów działalności produkcyjnej” nie może wykazywać salda na koniec okresu sprawozdawczego.

UWAGA!

Nie zaleca się prowadzenia konta 580, gdy ewidencja wyrobów gotowych i półfabrykatów odbywa się według rzeczywistych kosztów.

Ewidencja na koncie 601 „Wyroby gotowe”

Zapasy wyrobów gotowych i półfabrykatów wycenia się według kosztów wytworzenia. Przez koszty wytworzenia rozumie się koszty bezpośrednie wyrobów gotowych i półfabrykatów oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji, przypadającą na okres ich wytwarzania.

Do kosztów wytwarzania wyrobów i półfabrykatów nie zalicza się kosztów ogólnych zarządu i kosztów sprzedaży produktów.

Koszty wyrobów gotowych ewidencjonuje się na koncie 601 „Wyroby gotowe”. Półfabrykaty są objęte ewidencją ilościowo-wartościową i figurują na koncie 602 „Półfabrykaty”.

Tabela 4. Typowe zapisy na koncie 601

infoRgrafika

Przy produkcji wyrobów sporządza się odpowiednią kalkulację poniesionych kosztów. Kalkulacją mogą być obejmowane poszczególne rodzaje wyrobów lub ich grupy oraz półfabrykaty. Spośród różnych metod kalkulacji najczęściej w praktyce stosowana jest kalkulacja podziałowa lub doliczeniowa.

Kalkulacja podziałowa polega na tym, że łączną sumę kosztów produkcji dzieli się przez ogólną liczbę wyprodukowanych jednostek, otrzymując w ten sposób koszty jednostkowe.

Metoda ta ma zastosowanie wówczas, gdy wytwarza się jeden produkt lub produkty podobne do siebie albo zbliżone z punktu widzenia kosztów, po dokonaniu odpowiednich przeliczeń. Metodę podziałową stosuje się na ogół przy produkcji masowej i wieloseryjnej.

Przy zastosowaniu metody doliczeniowej ustala się koszty bezpośrednie przedmiotów kalkulacji, a koszty pośrednie dolicza się do kosztów bezpośrednich za pomocą określonych kluczy (np. w proporcji do płac bezpośrednich z narzutami, zużycia materiałów bezpośrednich, czasu pracy robotników lub maszyn). Metodę tę można stosować przy produkcji jednostkowej i małoseryjnej.

Zasady ujmowania kosztów zakupu


Produkty gotowe i półfabrykaty mogą być wyceniane według cen ewidencyjnych. W ewidencji księgowej na koncie 621 wykazujemy odchylenia od cen ewidencyjnych wyrobów gotowych, a na koncie 622 – odchylenia od cen ewidencyjnych półfabrykatów.

Po stronie debetowej kont 621 i 622 wykazujemy odchylenia debetowe (gdy rzeczywisty koszt wytworzenia wyrobów lub półfabrykatów jest wyższy od ceny ewidencyjnej) oraz rozliczenie odchyleń kredytowych.

Natomiast po stronie kredytowej konta 621 lub 622 wykazujemy odchylenia kredytowe, gdy rzeczywisty koszt wytworzenia jest niższy od ceny ewidencyjnej, oraz rozliczenie odchyleń debetowych.

Przy stosowaniu cen ewidencyjnych rzeczywisty koszt wytworzenia wyrobów gotowych i półfabrykatów ustala się z uwzględnieniem odchylenia od cen ewidencyjnych. Odchylenie od cen ewidencyjnych wylicza się według wskaźnika odchyleń:

infoRgrafika

gdzie:

W – wskaźnik odchylenia,

Op – odchylenie na początku okresu,

Ob – odchylenie powstałe w okresie bieżącym,

Pcew – stan produktów na początek okresu według cen ewidencyjnych,

Pb – przychód produktów w okresie bieżącym według cen ewidencyjnych.

Za pomocą tak ustalonego wskaźnika wylicza się kwotę odchyleń przypadających na pozostałość zapasu wyrobów gotowych lub półfabrykatów, a różnicę odnosi się na konto „Koszt sprzedanych wyrobów gotowych”.

UWAGA!

Przyjęte zasady rozliczania odchyleń od cen ewidencyjnych nie mogą być zmieniane w ciągu roku sprawozdawczego.

Rachunek zysków i strat

Ewidencja kosztów i ich rozliczanie mogą być prowadzone przy zastosowaniu rachunków zysków i strat metodą porównawczą lub kalkulacyjną. Wybór odpowiedniej wersji zależy od jednostki i powinien być ujęty w zakładowym planie kont.

W przypadku gdy jednostka sporządza porównawczy rachunek zysków i strat, na koniec roku obrotowego przenosi koszt wytworzenia sprzedanych wyrobów gotowych i półfabrykatów z kont zespołu 7 oraz koszty zarządu, sprzedaży i koszty działalności handlowej z kont zespołu 5 – na stronę debetową konta 490.


UWAGA!

Przeniesienie kosztów z kont zespołu 7 obejmuje również koszty obrotów wewnętrznych z konta 791.

Saldo konta 490 „Rozliczenie kosztów” powinno odpowiadać zmianie wyrobów gotowych, półfabrykatów, produkcji niezakończonej i rozliczeń międzyokresowych kosztów – między początkiem i końcem roku obrotowego. Saldo tego konta przenosi się na konto 860 „Wynik finansowy”.

W przypadku sporządzania kalkulacyjnego rachunku zysków i strat koszty ujęte według rodzaju na kontach zespołu 4 przenosi się na konto 490 „Rozliczenie kosztów”. Natomiast koszty wytworzenia sprzedanych produktów zaewidencjonowane na kontach zespołu 7 oraz koszty ogólne zarządu, koszty sprzedaży i koszty handlowe na konto 860 „Wynik finansowy”.

Przykład

Jednostka przemysłowa za dany okres rozliczeniowy wykazała po stronie Ma konta 490 „Rozliczenie kosztów” koszty według rodzaju na 900 000 zł.

Na kontach zespołu 5 wykazano:

 koszty wytworzenia wyrobów: 780 000 zł,

 koszty ogólne zarządu: 90 000 zł,

 koszty sprzedaży wyrobów gotowych: 30 000 zł.

Na koniec roku obrotowego wykazano koszty produkcji w toku o wartości 80 000 zł.

1. Przeksięgowano z konta 490 „Rozliczenie kosztów” na konta zespołu 5 saldo w wysokości 900 000 zł.

2. Przeksięgowano rzeczywiste koszty wyprodukowanych wyrobów gotowych z konta 501 na konto 580 „Rozliczenie kosztów produkcji” w wysokości 700 000 zł.

3. Przeniesiono koszty wyrobów gotowych z konta 580 na konto 601 „Wyroby gotowe” według cen ewidencyjnych w kwocie 735 000 zł.

4. Przeniesiono odchylenia od cen ewidencyjnych wyprodukowanych wyrobów gotowych na konto 621 „Odchylenia od cen ewidencyjnych” – 35 000 zł.

5. Wystawiono faktury odbiorcom za sprzedane wyroby gotowe na 750 000 zł (bez VAT).

6. Przeniesiono wartość sprzedanych wyrobów gotowych w wysokości 630 000 zł.

7. Przeniesiono odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na sprzedane wyroby gotowe w wysokości 30 000 zł.

infoRgrafika

Marian Borkowski

biegły rewident

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Biuletyn Głównego Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze - aktuariusz i jego rola

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola i obowiązki aktuariusza przy wycenie aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze wg Ustawy o rachunkowości, MSR 19, KSR 6 i KSA 1 (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?

    Zakup pieca gazowego w ramach ulgi rehabilitacyjnej

    Ulga rehabilitacyjna. Czy zakup grzewczego pieca gazowego, zapewniającego ciepło w mieszkaniu oraz ciepłą, bieżącą wodę stanowi wydatek ułatwiający wykonywanie czynności życiowych, w związku z niepełnosprawnością związaną z narządami ruchu? Czy kwota tego zakupu podlega odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

    Zmiany w VAT - SLIM VAT 2

    Zmiany w VAT. 1 października 2021 r. wchodzi w życie zdecydowana większość przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe wprowadzającej tzw. pakiet SLIM VAT 2, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw 6 września 2021 r. Część zmian weszła w życie już 7 września br. Co się zmienia w rozliczeniach VAT?

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.