REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przychód z umowy o dzieło [składki ZUS]

Magdalena Kostrzewa

REKLAMA

Pracodawcy - dążąc do ograniczenia kosztów w postaci składek na ubezpieczenia pracowników - coraz chętniej korzystają z form zatrudnienia, które pozwalają na ich ograniczenie bądź wyeliminowanie. Do takich form zatrudnienia należą umowy cywilnoprawne: umowa-zlecenie, umowa o świadczenie usług czy umowa o dzieło.

REKLAMA

Autopromocja

Umowa-zlecenie oraz umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, stanowi tytuł zarówno do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego. W odróżnieniu od umowy o pracę, ich zawarcie nie rodzi obowiązku ubezpieczenia chorobowego, a ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe tylko wówczas, gdy praca wykonywana jest w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę.

Umowa o dzieło nie stanowi natomiast tytułu do powyższych ubezpieczeń. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że w każdym przypadku wypłacone na podstawie takiej umowy wynagrodzenie jest wolne od składek na te ubezpieczenia. Niekiedy zamawiający - wypłacając przyjmującemu zamówienie wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło - jest zobowiązany do potrącenie i rozliczenia od niego składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.


Umowa o dzieło obciążona składkami


Artykuł 8 ust. 1 i 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn.zm.) definiuje pojęcie „pracownika”, nadając mu znaczenie daleko szersze od tego, którym posługuje się kodeks pracy. Za pracownika - zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami - uważa się, poza osobą pozostającą w stosunku pracy, także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Z uwagi na powyższą definicję pracownik, który zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła - na podstawie zawartej ze swoim pracodawcą lub wykonywanej na jego rzecz umowy o dzieło - traktowany jest również w ramach tej umowy jako pracownik.

Konsekwencją takiej regulacji prawnej jest art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód osiągnięty z tytułu takiej umowy. Przychód ten stanowi także podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego - z mocy art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn.zm.) - objęci są bowiem pracownicy w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.


Przykłady


Tadeusz N. jest pracownikiem w spółce komandytowej. Na podstawie umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 7000 zł. 1 czerwca 2007 r. spółka komandytowa zawarła z nim umowę o dzieło. Za wykonanie tej umowy otrzymał 2000 zł.

Ponieważ umowa o dzieło została zawarta z własnym pracodawcą, spółka komandytowa potrąciła składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od sumy przychodów z umowy o pracę i umowy o dzieło, tj. 9000 zł.

Natalia K. świadczy pracę w ramach stosunku pracy, który łączy ją z firmą X. Poza umową o pracę w czerwcu 2007 r. Natalia K. wykonywała umowę o dzieło, którą zawarła z firmą Y.

Od przychodu z umowy o dzieło firma Y nie potrąciła składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na to, że z tą firmą Natalii K. nie łączy stosunek pracy.


Umowa o dzieło wolna od składek


Od zasady, że pracodawca jest zobowiązany do potrącenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodu z tytułu wykonywanej na jego rzecz umowy o dzieło, istnieją wyjątki. Do pierwszego z nich należy zaliczyć sytuację, gdy pracodawca zawrze z pracownikiem umowę o dzieło w okresie korzystania przez tego ostatniego z urlopu bezpłatnego. Drugi wyjątek to przypadek, gdy umowa o dzieło zostaje zawarta przez pracownika z pracodawcą w okresie korzystania przez tego pierwszego z urlopu macierzyńskiego bądź urlopu wychowawczego. W obydwu przypadkach przychód z umowy o dzieło jest wolny od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.


Przykład


Anna J. przebywa na urlopie wychowawczym od 7 maja 2007 r. Jako osobę przebywającą na urlopie wychowawczym pracodawca zgłosił ją do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. 14 maja 2007 r. pracodawca zawarł z nią umowę o dzieło. Z uwagi na to, że umowa o dzieło została zawarta w okresie przebywania na urlopie wychowawczym, od wypłaconego na jej podstawie wynagrodzenia nie potrącił składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.


Umowa o dzieło emeryta lub rencisty


Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne należne są także od przychodów z umów o dzieło zawieranych przez pracowników posiadających prawo do emerytury lub renty z pracodawcami, z którymi pozostają w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takich umów pracę wykonują na rzecz takich pracodawców. Dotyczy to jednak tylko tych umów o dzieło, które zostały zawarte po 30 czerwca 2004 r., a więc po wejściu w życie przepisu, który wprowadził obowiązek potrącania składek od tego typu umów o dzieło.


Przykład


Ryszard P. otrzymuje emeryturę z ZUS. Jednocześnie jest pracownikiem spółdzielni mieszkaniowej. 4 czerwca 2007 r. spółdzielnia mieszkaniowej zawarła z nim umowę o dzieło. Ponieważ umowa o dzieło została zawarta z własnym pracodawcą i po 30 czerwca 2004 r. - od wypłaconego na jej podstawie wynagrodzenia należne są składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Zawierając umowę o dzieło, należy pamiętać, że o charakterze prawnym danej umowy nie decyduje sama jej nazwa, ale przede wszystkim jej brzmienie, zgodny zamiar stron i cel, a także sposób wykonywania pracy (np. wykonywanie pracy pod kierownictwem, osobiście i za wynagrodzeniem). Dlatego ZUS może zakwestionować umowę o dzieło, uznając, że wbrew jej nazwie nie jest ona umową o dzieło, ale umową-zlecenie, umową o świadczenie usług lub umową o pracę, a intencją stron ją zawierających było uniknięcie obowiązku opłacenia należnych składek. Z tych względów wypada znać różnice pomiędzy tymi umowami.


Umowa o dzieło a umowa o pracę i umowa-zlecenie


Podmioty i przedmiot umowy o dzieło zostały określone w art. 627 kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego brzmieniem, w umowie o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający - do zapłaty wynagrodzenia. W umowie-zlecenia z kolei przyjmujący zlecenie - zgodnie z art. 734 § 1 kodeksu cywilnego - zobowiązuje się dokonać określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W odróżnieniu od umowy o dzieło i umowy o pracę, umowa-zlecenie może mieć charakter nieodpłatny.

Natomiast w umowie o pracę - co wynika z art. 22 § 1 kodeksu pracy - pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Z art. 22 § 11 kodeksu pracy wynika jednocześnie, że zatrudnienie w warunkach, o których mowa w art. 22 § 1 - bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy - jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy. Odmiennie niż w przypadku umowy o dzieło i umowy-zlecenia, praca będąca przedmiotem umowy o pracę może być świadczona tylko osobiście, w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, a także pod jego nadzorem.

W literaturze i w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że w wyniku zawarcia umowy o dzieło powstaje tzw. zobowiązanie rezultatu, w którym istotą świadczenia przyjmującego zamówienie nie jest samo działanie, ale osiągnięcie konkretnego rezultatu w postaci umówionego dzieła. Dzieło może mieć postać materialną bądź niematerialną, musi mieć indywidualny charakter i odpowiadać osobistym potrzebom zamawiającego.

Umowa o pracę i umowa-zlecenie kreują zaś tzw. zobowiązanie starannego działania, w którym odpowiednio pracownik lub zleceniobiorca są zobowiązani do rzetelnego wykonywania określonych powtarzających się czynności, ale osiągnięcie określonego rezultatu leży poza ich zobowiązaniem.

Niekiedy podnosi się, że kryterium pozwalającym odróżnić umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług jest także możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Takie różnice pomiędzy umową o dzieło a umową o pracę, umową-zlecenie czy też umową o świadczenie usług podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (wyrok z 28 marca 2000 r., sygn. akt II UKN 386/99, wyrok z 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00, wyrok z 18 czerwca 2003 r., sygn. akt II CKN 269/01). A zatem za umowę o dzieło nie można uznać umowy, zgodnie z którą istota będącego jej przedmiotem świadczenia wyraża się tylko w starannym wykonywaniu pewnych czynności (np. opieka lekarska), a ewentualny rezultat, jaki one przyniosą, nie jest objęty treścią obowiązania.


Magdalena Kostrzewa

Podstawa prawna:

- ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn.zm.),

- ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn.zm.),

- ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.),

- ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn.zm.).
 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Karty przedpłacone - jak rozliczać w VAT. Czy tak samo jak bony?

Aktualnie w obrocie gospodarczym często można się spotkać z różnego rodzaju kartami przedpłaconymi. Jak takie karty przedpłacone należy rozliczać dla celów VAT? Czy może tak samo jak bony (towarowe i usługowe)? A także czy niewykorzystane środki na kartach przedpłaconych należy opodatkować VAT?

Są już propozycje nowych definicji budynku i budowli, na potrzeby podatkowe. Jest temat garaży wielostanowiskowych

Mamy już propozycje nowych definicji budynku i budowli oraz rozwiązanie kwestii opodatkowania garaży wielostanowiskowych. Zmiany zawiera projekt nowelizacji ustawy o podatku rolnym i innych ustaw, który został właśnie opublikowany na stronach rządowych.

Przedsiębiorca wydaje pieniądze na edukację i szkolenia. Kiedy może te wydatki zaliczyć do kosztów podatkowych firmy?

Czy przedsiębiorca może zaliczyć różnoraki wydatki edukacyjne i szkoleniowe do kosztów uzyskania przychodów? Przedsiębiorca może bowiem podjąć naukę w celu rozpoczęcia wykonywania określonej działalności gospodarczej lub zdobycia przewagi konkurencyjnej w ramach już wykonywanej. Nierzadko również dochodzi do otwierania nowej gałęzi prowadzonej działalności. Idąc tym samym tropem można spotkać się ze szkoleniami dla pracowników oraz współpracowników, które mogą okazać się korzystniejszym rozwiązaniem niż poszukiwanie nowych specjalistów. Co na ten temat sądzą organy podatkowe?

Chińskie platformy marketplace podbijają europejski rynek i logistykę e-commerce. Jakie skutki Europie i Polsce?

Na platformach e-commerce typu marketplace dokonywanych jest ok. 35% globalnych zakupów online, a według wyliczeń ChannelX w 2027 r. będzie to już 60% ogółu e-handlu. W Chinach 80% całkowitej e-sprzedaży to transakcje w serwisach działających właśnie w tym modelu. Azjatyckie platformy szturmem zdobyły Europę napędzając przy tym sektor logistyczny, także w Polsce.

REKLAMA

Korekta składki zdrowotnej – ostateczny termin mija 1 lipca [komunikat ZUS]

ZUS informuje, że za każdy miesiąc prowadzenia działalności w 2023 r. płatnicy składek mieli obowiązek złożyć do ZUS dokumenty rozliczeniowe z ustaloną składką na ubezpieczenie zdrowotne. Korektę dokumentów, w których wskazali podstawy wymiaru i należne składki mogli przekazać do ZUS do dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Jeśli nie złożyli takiego wniosku, to korekty mogą dostarczyć najpóźniej do 1 lipca.

Wyższe preferencyjne składki ZUS od 1 lipca 2024 r. Zapłacą niektórzy przedsiębiorcy [tzw. Mały ZUS]

Od 1 lipca 2024 r. wzrosną preferencyjne składki ZUS przedsiębiorców (tzw. Mały ZUS), których podstawa nie może być niższa od 30% minimalnego wynagrodzenia. Spowodowane jest to wzrostem minimalnego wynagrodzenia od 1 lipca br. do kwoty 4300 zł brutto.

Rozliczenie PIT w 2024 roku. Rekordowo szybkie zwroty podatku - średnio 15 dni od złożenia deklaracji

Krajowa Administracja Skarbowa podsumowała ostatni "sezon  PIT-owy", czyli rozliczenie podatkowe dochodów osób fizycznych uzyskanych w 2023 roku. 95%, czyli ponad 23 mln deklaracji podatkowych za 2023 r. podatnicy złożyli elektronicznie, z czego większość, bo aż 13,8 mln przez usługę Twój e-PIT. Tylko 1,4 mln zeznań wpłynęło w wersji papierowej. W tym roku urzędy skarbowe rekordowo szybko zwracały nadpłaty podatku – średnio w ciągu 15 dni. Pierwszy raz z usługi Twój e-PIT skorzystali przedsiębiorcy, którzy złożyli w ten sposób ponad 910 tys. dokumentów. OPP mogą w tym roku otrzymać rekordowa sumę 1,9 mld zł.

Kolejny podatnik wygrywa w NSA: Organy podatkowe nie wykazały nienależytej staranności podatnika przy weryfikacji rzetelności dostawców przy odliczeniu VAT

W dniu 29 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po dwukrotnym odraczaniu publikacji orzeczenia (pierwotna data rozprawy: 8 maja 2024 r.), uchylił zaskarżony przez podatnika wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 703/19 z 29 października 2019 r., przyjmując że wbrew wydanemu wyrokowi WSA organy podatkowe nie zgromadziły wystarczających dowodów na podważenie dobrej wiary podatnika. W wyroku o sygn. akt I FSK 423/20 NSA nie zgodził się z sądem pierwszej instancji odnośnie wykazania przez organy zasadności pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT wykazanego na fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług. 

REKLAMA

Podwyżka minimalnego wynagrodzenia od 2025 roku. 53% średniej płacy. Hojność na cudzy koszt. Wyższe koszty pracy podniosą ceny i będą przerzucone na konsumentów

W czwartek 13 czerwca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła propozycję podwyżki minimalnego wynagrodzenia za pracę od 1 stycznia 2025 roku do kwoty 4626 zł brutto (3 483,51 zł netto). Jednocześnie w przyszłym roku minimalna stawka godzinowa na zleceniu i podobnych umowach cywilnoprawnych wynosić ma 30,20 zł brutto. Te propozycje rządu skomentował nieprzychylnie Adam Abramowicz, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Publikujemy poniżej treść stanowiska Rzecznika MŚP w sprawie wzrostu płacy minimalnej od przyszłego roku.

Przedsiębiorcy MŚP: Stanowczo sprzeciwiamy się podniesieniu kwoty pensji minimalnej do ponad 4600 zł brutto od początku 2025 roku

Zdaniem przedsiębiorców nowa pensja minimalna zabije sektor MŚP. "Stanowczo sprzeciwiamy się podniesieniu kwoty pensji minimalnej do ponad 4600 zł brutto od początku 2025 roku. Na negatywny wpływ znaczących wzrostów wysokości pensji minimalnej na działanie sektora MŚP zwracaliśmy uwagę już w 10 postulatach handlu dla nowego rządu" - piszą w komunikacie.

REKLAMA