Wkrótce wchodzą nowe przepisy o VAT

Najnowsza i zarazem najobszerniejsza z dotychczasowych nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 23 maja 2005 r. nr 90, poz. 756. Większość jej przepisów wejdzie w życie 1 czerwca br. Wśród nich są regulacje, które wprowadzą ulgę na złe długi. Umożliwią podatnikom skorygowanie podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, stanowiących koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Z ulgi jednak będzie można skorzystać po spełnieniu określonych warunków.

I tak np. wierzytelności powinny zostać uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny; od daty wystawienia faktury będącej podstawą do odpisania wierzytelności nie może upłynąć 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura; wierzyciel musi zawiadomić dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych, a dłużnik w ciągu 28 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Z początkiem czerwca zmienią się również przepisy dotyczące prac wykonywanych na zlecenie. Obecne regulacje dotyczące m.in. umów zlecenia czy o dzieło są wyjątkowo niejasne. W praktyce więc często nie wiadomo, które z umów powinny podlegać VAT, a które nie. Nowelizacja miała rozstrzygnąć te wątpliwości.

Z nowego przepisu wynika, że VAT nie będzie dotyczył sytuacji, w której zlecający będzie ponosił odpowiedzialność za wykonanie danych czynności wobec osób trzecich. Pojawiły się już jednak wątpliwości, czy takie sformułowanie rzeczywiście może jednoznacznie decydować o tym, że takie prace wykonywane na zlecenie nie będą objęte VAT. Nie do końca też wiadomo, czy zawsze zlecający może ponosić odpowiedzialność wobec osób trzecich.

Z kolei po 90 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw znowelizowanej ustawy, czyli od 22 sierpnia br., zaczną obowiązywać znowelizowane regulacje związane z rozliczaniem VAT od samochodów i paliwa.

Ze zmodyfikowanego art. 86 ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowić będzie 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca – nie więcej jednak niż 6000 zł. Przepis ten nie będzie jednak dotyczył pojazdów samochodowych spełniających określone warunki wymienione w przepisach znowelizowanego art. 86 ust. 4 ustawy, a dotyczące np. siedzeń, określonych cech konstrukcyjnych czy wymiarów.

Zmieniono art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Wynika z niego, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie będzie stosować się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, o których mowa w znowelizowanym art. 86 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Istotne regulacje dotyczące tych kwestii zawiera też przepis znajdujący się w art. 5 ustawy nowelizującej. Kwestie dotyczące samochodów i paliw już obecnie budzą wiele kontrowersji.

Co i kiedy zmieni się w ustawie o VAT 

(wybrane przepisy)

WEJDĄ W ŻYCIE - 1 czerwca 2005

• zmienione definicje eksportu towarów i produktów rolnych (art. 2 pkt 8 i pkt 20),
• unormowania dotyczące prezentów małej wartości oraz próbek (art. 7 ust. 4 i ust. 7),
• przepisy związane z wewnątrzwspólnotowym nabyciem i dostawą towarów (art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1),
• zasady regulujące opodatkowanie prac na zlecenie oraz usług twórców i artystów (art. 15 ust. 3 i 3a),
• regulacje dotyczące obowiązku podatkowego (m.in. art. 19 ust. 6, ust. 12, ust. 15, ust. 16a i ust. 20),
• niektóre unormowania związane z miejscem świadczenia przy dostawie towarów (art. 23 ust. 13 oraz art. 24 ust. 10 pkt 1),
• część zasad dotyczących miejsca świadczenia przy usługach (art. 27 ust. 4 pkt 3 oraz art. 28 ust. 5 pkt 2)
• określenie podstawy opodatkowania (m.in. art. 29 ust. 1 i ust. 17, art. 31 ust. 2 pkt 1),
• uchylenie wymogu posiadania dokumentu potwierdzającego przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego (uchylony przepis art. 42 ust. 3 pkt 4)
• zwolnienia od podatku w odniesieniu do organizacji międzynarodowych (część przepisów art. 82),
• zwrot różnicy podatku (część przepisów m.in. art. 87),
• rozliczanie podatku w odniesieniu do wierzytelności nieściągalnych, tzw. ulga na złe długi (rozdział 1a w dziale IX),
• odliczanie częściowe podatku oraz korekta podatku naliczonego (zmiany w rozdziale 2 w dziale IX),
• składanie deklaracji podatkowych (art. 99 ust. 8)
• prowadzenie ewidencji (niektóre przepisy art. 109 i art. 110)
• kasy rejestrujące (art. 111 ust. 1),
• część unormowań dotyczących szczególnych procedur dotyczących dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków (zmiana niektórych przepisów art. 120),
• system zwrotu podatku podróżnym (zmiany w art. 127).

WEJDĄ W ŻYCIE - 22 sierpnia 2005