Czy grozi wyższy VAT w budownictwie

Myślę, że tak. Jest to praktyka, która jest stosowana w większości państw członkowskich Unii. Zdaję sobie sprawę, że nam się kończy derogacja na budownictwo – na usługi budowlane, dostawę i sprzedaż mieszkań. Jednak, jak wskazuje praktyka, uzyskanie z Komisji Europejskiej dalszego pozwolenia na stosowanie stawki obniżonej nie jest żadnym problemem. Jest aneks H do VI Dyrektywy UE, który pokazuje, co powinno podlegać stawkom obniżonym. Prawie w każdym państwie członkowskim są jakieś wyjątki, to znaczy takie sytuacje, gdzie ta obniżona stawka obowiązuje w szerszym zakresie niż zezwala na to aneks H, np. w Wielkiej Brytanii jest stawka zerowa na całą żywność, remonty są opodatkowane stawką 7 proc. To jest w pewnym stopniu automatyczne i nie wymaga zmiany VI dyrektywy. Stawki obniżone wymagają po prostu uzyskania derogacji. To nie są rzeczy problemowe, zwłaszcza, jeśli chodzi o budownictwo, usługi, gdzie stosowanie obniżonej stawki nie powoduje naruszenia równości konkurencji. Teraz należałoby rozpocząć z Unią negocjacje na temat możliwości rozszerzenia stosowania stawek 7-proc., żeby przywrócić rzecz do normalności, czyli do stanu sprzed 1 maja 2004 r. Wtedy mielibyśmy z głowy cały problem zwrotów, wszystkie procedury byłyby dużo prostsze. Jeśli Unia by się na to nie zgodziła, trzeba by rozmawiać o przedłużaniu derogacji. Ale mamy na to jeszcze dwa lata.

Utrzymanie preferencyjnych stawek na VAT w budownictwie po 2007 roku w zakresie, w jakim obowiązują one dzisiaj, wydaje się niemożliwe. Jest to konsekwencją postanowień traktatu akcesyjnego, w którym jest mowa o okresie przejściowym na VAT w budownictwie. Okres ten wygasa właśnie w 2007 roku. Zatem zachowanie obniżonej stawki VAT dla Polski wymagałoby zmiany przepisów VI Dyrektywy Rady UE dotyczących zakresu stosowania obniżonych stawek. To z kolei wymaga inicjatywy ze strony Komisji Europejskiej, która co dwa lata dokonuje przeglądu stawek obniżonych. Mogłaby więc ona złożyć propozycję Radzie Europy, aby włączyć do katalogu dostaw opodatkowanych obniżonymi stawkami dostawy związane z budownictwem. Na to musiałyby się z kolei zgodzić wszystkie kraje, bo taka propozycja musi zostać przyjęta jednomyślnie, a to wydaje mi się mało prawdopodobne. Jest jednak teoretyczna możliwość, aby Polska naciskała na Komisję Europejską, żeby takie regulacje przyjąć.

Drugą możliwość daje przepis Dyrektywy o możliwości stosowania obniżonych stawek VAT związanych z budownictwem socjalnym, ale wydaje się, że zakres zastosowania tej preferencji byłby bardzo ograniczony.

Wygląda więc na to, że po 2007 r. będziemy mieli podwyżkę VAT, a koszty z tym związane poniosą klienci, na których większa stawka VAT zostanie przerzucona.

Not. Łukasz Zalewski