Izby skarbowe radzą, jak unikać błędów w rozliczeniu PIT

Izby skarbowe przypominają, o czym warto pamiętać, rozliczając się z dochodów osiągniętych w 2005 roku.

Podatnicy często zapominają, że ich zeznanie to dokument, który musi być podpisany, bo bez tego nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Osoby rozliczające się samodzielnie za pomocą formularzy PIT-36 i PIT-37 podpisują się w rubryce 207 (PIT-36) lub w rubryce 124 (PIT-37). Jeśli zaś podatnicy zamierzają rozliczyć się wspólnie z małżonkiem to w formularzu PIT-36 ten małżonek, którego dane zostały wpisane w części B1 formularza, podpisuje się w rubryce 207. Drugi małżonek, którego dane zostały wpisane w części B2 formularza, podpisuje się w rubryce 208. W przypadku formularza PIT-37 będą to kolejno rubryki: 124 i 125. Pamiętać należy, że podpisać się muszą wszyscy podatnicy. Brak podpisu spowoduje, że podatnik zostanie wezwany do urzędu w celu poprawienia zeznania.

W danym roku należy rozliczać się na najnowszych formularzach. Ci podatnicy, którzy robią to na formularzach z zeszłego roku lub na jeszcze starszych, popełniają błąd. Mimo że na stronie głównej zeznania podatnicy sami wpisują w puste kratki informację, za który rok składane jest zeznanie, pamiętać trzeba, że formularze co roku się zmieniają i nie można ich brać na zapas, np. na następne lata. Ten błąd dotyczy w zasadzie wszystkich rodzajów formularzy, także NIP-1 i NIP-3. Po najświeższe formularze podatnicy nie muszą fatygować się osobiście do urzędu skarbowego. Można je pobrać ze strony internetowej izb skarbowych lub zrobić kopię od kogoś, kto takie aktualne formularze pobrał. Urzędy przyjmują zeznania także na kopiach formularzy, pod warunkiem że są one zgodne z oryginałami.

Ze wspólnego rozliczenia mogą skorzystać małżonkowie pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, między którymi istnieje wspólność majątkowa. Do wspólnego rozliczenia ma też prawo podatnik, który zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego albo zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania, przy czym pozostawał w związku przez cały rok podatkowy.

Jeżeli którykolwiek z małżonków w danym roku podatkowym dla przychodów z działalności gospodarczej wybrał opodatkowanie według 19-proc. stawki liniowej lub zryczałtowaną formę opodatkowania, małżonkom nie przysługuje prawo do wspólnego opodatkowania (wyjątkiem są opodatkowane ryczałtowo przychody z najmu, podnajmu i dzierżawy).

Składając zeznanie podatkowe, podatnicy muszą pamiętać o zaznaczeniu odpowiedniej pozycji (kwadratu 2 lub 3, w zależności od tego, czy zeznanie zostało złożone przez oboje małżonków czy też przez podatnika, którego małżonek zmarł przed złożeniem zeznania) opodatkowanie „wspólnie z małżonkiem”. Niezbędne są również podpisy pod zeznaniem obojga małżonków. W sytuacji gdy wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków składany jest przez podatnika, którego małżonek zmarł w ciągu 2005 roku lub przed złożeniem zeznania, jedynie podatnik składający wniosek podpisuje zeznanie.

Dla celów rozliczenia rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych właściwy dla podatnika urząd skarbowy określa się według miejsca zamieszkania podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego. Gdy zamieszkanie na terenie Polski ustało przed tym dniem, według ostatniego miejsca zamieszkania na jej terytorium. Zasada ta dotyczy podatników mających miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Natomiast podatnicy niemający miejsca zamieszkania na terytorium RP składają zeznanie do urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jest to miejsce, w którym dana osoba przebywa przez dłuższy okres i z którym jest związana, np. osobiście, rodzinnie czy też zawodowo.

Zawarcie związku małżeńskiego niosące z sobą zmianę nazwiska, przeprowadzka powodująca zmianę adresu zamieszkania czy wymiana dowodu osobistego – to tylko niektóre okoliczności, na które trzeba zwrócić uwagę pod kątem prawidłowego i szybkiego rozliczenia się z podatku. Podatnicy, u których nastąpiły zmiany danych w stosunku do podanych wcześniej w złożonym NIP, powinni zawiadomić o nich właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Należy przy tym podkreślić, że nie wystarczy jedynie wpisanie nowych danych do składanej deklaracji PIT, albowiem przepisy wymagają złożenia w tym celu druku NIP-1 lub NIP-3, czyli formularza takiego samego jak ten, na którym dokonywane jest zgłoszenie w celu uzyskania NIP. Wspomniany formularz należy wypełnić w całości, niezależnie od tego, jak duży jest zakres zmian. Osoby zamierzające dokonać aktualizacji danych, podobnie jak osoby chcące otrzymać numer NIP, mogą złożyć takie zawiadomienie wraz z zeznaniem rocznym. Podatnicy nieprowadzący samodzielnie działalności gospodarczej składają NIP-3, zaś prowadzący taką działalność – NIP-1.

Do posiadania konta w banku i jego zgłoszenia w urzędzie skarbowym zobowiązani są jedynie podatnicy prowadzący działalność gospodarczą. Jednak ze względu na wymierne korzyści, związane m.in. z szybszym i łatwiejszym zwrotem nadpłaty podatku coraz częściej na podanie numeru konta decyduje się wielu podatników, którzy działalności nie prowadzą. W wielu przypadkach okazuje się jednak, że oczekiwany zwrot nie następuje, ponieważ numer konta, na które mają być przelane pieniądze – jest nieaktualny. Sporo nieporozumień powstaje także w wyniku przechodzenia klientów z jednego banku do drugiego i braku zawiadomienia o tym fakcie urzędu skarbowego, w którym potem te osoby rozliczają się z podatku.

Banalnym, ale niestety powszechnym uchybieniem jest także nieczytelne lub błędne wpisywanie przez podatników ich aktualnych numerów kont. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zazwyczaj nie tylko wydłużony czas oczekiwania na pieniądze, ale także dodatkowe koszty, które podatnik musi ponieść, gdyż zwrot podatku w takim przypadku odbywa się za pośrednictwem poczty.

Podatnicy, wypełniając zeznanie roczne, popełniają błędy polegające na wpisaniu błędnego numeru identyfikacji podatkowej. Najczęściej zamiast własnego numeru NIP wpisują numer płatnika widniejący na formularzu PIT-11, PIT-40 lub NIP małżonka. Należy zatem zwrócić uwagę na wpisanie właściwego NIP. W tym celu podatnik może posłużyć się decyzją nadającą ten numer lub zeznaniami podatkowymi z lat ubiegłych.

Podatnicy, wypełniając zeznanie roczne, pomijają też pozycję 8 w części A (miejsce i cel złożenia zeznania). Omawiana pozycja musi być bezwzględnie wypełniona. Należy zatem zwrócić uwagę na zaznaczenie właściwego kwadratu w tej pozycji. Dopilnowanie tych formalności pozwoli uniknąć dodatkowej wizyty w urzędzie celem uzupełnienia lub skorygowania wcześniej złożonego zeznania.

Podstawa opodatkowania, kwota podatków, odsetki za zwłokę, opłata prolongacyjna, oprocentowanie nadpłat – od 1 stycznia 2006 r. zaokrąglane są do pełnego złotego w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy zaokrągla się w górę do pełnych złotych.

W przypadku gdy podatnik złoży po 1 stycznia 2006 r. deklarację (zeznanie), w której urząd stwierdzi brak zaokrągleń, urząd może sam skorygować błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki bądź zwróci się do składającego deklarację o jej skorygowanie.

Zmiana w deklaracji (zeznaniu) wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku korekty z urzędu nie może przekroczyć 1000 zł. W przypadku większej ilości uchybień dotyczących różnych elementów deklaracji, m.in. brak podpisów bądź gdy korekta deklaracji powinna nastąpić poprzez sporządzenie nowego dokumentu. Wtedy urząd zwróci się do podatnika o złożenie korekty.

Uwierzytelnioną kopię skorygowanej deklaracji (zeznania) z urzędu wraz z pismem informującym urząd doręcza podatnikowi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Podatnik może wnieść sprzeciw na taką korektę. Sprzeciw powinien nastąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia kopii skorygowanej deklaracji (zeznania).

Jeżeli chodzi o odliczenia od dochodu darowizn, podatnicy powinni pamiętać, że są zobowiązani wykazać nie tylko kwoty przekazanej darowizny, kwoty dokonanego odliczenia ale również dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, a w szczególności jego nazwę i adres.

W zakresie możliwości pomniejszania o 1 proc. należnego podatku o darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego zaszła istotna różnica, a mianowicie pomniejszeniu podlegają wpłaty dokonane od 1 maja roku, którego dotyczy zeznanie, a dniem jego złożenia, ale nie później niż do upływu terminu składania zeznań za ten rok, czyli dokonane w okresie od 1 maja 2005 r. do 2 maja 2006 r. W tym zakresie podatnicy powinni też mieć na uwadze, że należny podatek można pomniejszyć tylko o faktycznie dokonane wpłaty na konto organizacji pożytku publicznego. Nie podlegają zatem pomniejszeniu kwoty wykazywane przed datą dokonania wpłaty. Nie ma też podstaw prawnych do pomniejszania podatku należnego o wpłaty na rzecz np. rad rodziców czy na rzecz szkół. W dalszym ciągu kwoty wpłat zaokrągla się do pełnych dziesiątek groszy w dół.

Opracowała Ewa Matyszewska