Efekty zwalczania wyłudzeń VAT w Polsce

O przedstawienie informacji "w sprawie działań legislacyjnych podejmowanych w latach 2016-2018, prowadzących do uszczelnienia systemu podatkowego i zagwarantowania dochodów budżetowych pozwalających na realizowanie licznych programów społecznych" zwrócił się klub PiS.

Gabriela Masłowska, która wystąpiła w imieniu PiS poinformowała, że informacja ma posłużyć do oceny poszczególnych instrumentów. Zwróciła też uwagę na planowane działania służące dalszemu uszczelnieniu systemu podatkowego.

Jak wyjaśnił wiceminister finansów Filip Świtała, pierwszym istotnym elementem uszczelnienia systemu podatkowego jest zespół profesjonalistów zatrudnionych w resorcie finansów, który ma wsparcie Sejmu. Podziękował przy tym także opozycji, za poparcie dla projektów skutkujących uszczelnieniem systemu podatkowego.

Świtała poinformował, że przede wszystkim w 2016 r. wprowadzono pakiet paliwowy, który doprowadził do dużego wzrostu przychodów z VAT i akcyzy od legalnego obrotu paliwami. "W ciągu kilku miesięcy te wzrosty były bardzo znaczne" - powiedział.

Zwrócił uwagę na JPK-VAT, czyli system miesięcznego raportowania zakupów i sprzedaży VAT. Podkreślił, że dzięki niemu administracja skarbowa otrzymuje bardzo dobry zestaw danych, które można przeanalizować i na podstawie których można podejmować odpowiednie działania. Dodał, że obecnie system ten jest kompletny, bowiem od 2018 r. obejmuje wszystkie 1,6 mln firm.

Wskazał ponadto na konsolidację służb fiskusa w ramach Krajowej Administracji Skarbowej oraz wprowadzenie systemu STIR, dzięki któremu służby skarbowe mają informacje o przelewach na kontach bankowych.

"To powoduje, że wyłudzanie VAT z budżetu państwa na masową skalę staje się już coraz bardziej ograniczone, niemal niemożliwe" - podkreślił.

Poinformował, że ponadto w zeszłym roku wprowadzono dobrowolny tzw. split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności VAT, który - zdaniem MF - realnie chroni firmy przed wpadnięciem w "karuzelę VAT". Zaznaczył, że resort finansów zamierza wprowadzić obligatoryjną podzieloną płatność w branżach, które są mocno narażone na oszustwa VAT. Ponadto ministerstwo planuje wprowadzić ulepszoną tzw. white listę, gdzie będzie cała historia rejestracji podatnika VAT z numerami kont, na które dana firma przyjmuje VAT.

Odpowiadając na pytania posłów Świtała powiedział, że na skutek działań uszczelniających luka w VAT uległa obniżeniu. Poinformował, że w okresie między 2016 r. a 2018 r. tzw. baza podatku VAT, czyli konsumpcja wzrosła o 16,8 proc., a dochody z tego podatku wzrosły o 42,1 proc., czyli ponad dwa razy więcej niż dynamika wzrostu konsumpcji.

Powiedział, że nie można lekceważyć faktu, że VAT rośnie, bowiem rośnie też gospodarka. Świtała wskazał jednak na dane dotyczące domykania luki w VAT. Z przedstawionych przez niego danych wynika, że w 2012 r. luka wynosiła 2,5 proc. PKB, w 2013 r. spadła do 2,4 proc. PKB, w 2014 - do 2,3 proc. PKB, w 2015 - 2,2 proc. PKB, w roku 2016 - 1,9 proc. PKB, w roku 2017 - 1,4 proc. PKB. Zgodnie z szacunkami MF zeszły rok zamknął się luką w VAT w wysokości - 1,1 proc. PKB.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

Mówił także o wpływach z podatków dochodowych oraz skutkach wprowadzonej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Zaznaczył, że klauzula ta nie działa w ten sposób, że przyniesie dodatkowe miliardy do budżetu. Natomiast audytorzy badający sprawozdania finansowe odmawiają ich zatwierdzenia, jeśli podejrzewają, że firma stosowała nieuczciwe praktyki, co może skutkować zastosowaniem klauzuli.

"I to się dzieje na masową skalę. Dzięki temu nasze wpływy z podatku dochodowego wzrosły niesamowicie, to znaczy mamy coś takiego, co budzi takie totalne zdziwienie. W roku 2018 mamy rekordowy wzrost wpływów z CIT-u, który wynosi 16 proc. niemalże" - powiedział. Zaznaczył, że w zeszłym roku PKB wzrósł o 5 proc., nie było wzrostu stawek podatkowych, wręcz przeciwnie - spadł CIT dla małych firm.

"A mimo to mamy 16-proc. wzrost dochodów z CIT-u, bo oczywiście mamy też 15-proc. wzrost dochodów z PIT-u" - dodał.

Podsumowując, przeczytał fragment raportu NIK o kontroli przeciwdziałania wyłudzeniom VAT, który resort finansów otrzymał w piątek. "NIK oceniła, że zrealizowane przez ministra finansów przedsięwzięcia dowodzą, że minister konsekwentnie realizuje strategię uszczelnienia systemu podatkowego. Poprawa skuteczności działania aparatu skarbowego w zapobieganiu wyłudzeniom obok dobrej koniunktury w gospodarce wpłynęła na wyraźny wzrost dochodów z podatku od towarów i usług w 2017 roku. Dochody z VAT w 2017 roku rosły szybciej niż wynikałoby to z tempa wzrostu bazy makroekonomicznej" - zacytował wiceminister. (PAP)

Autor: Marcin Musiał

mmu/ je/