Firma małżonków nie jest podatnikiem

Spór między podatnikami a organami podatkowymi, jaki rozstrzygnął NSA, dotyczył rozliczenia VAT. Problem polegał na wskazaniu podmiotu, który należało uznać za podatnika VAT. Małżonkowie prowadzili działalność w ramach przedsiębiorstwa usługowo-handlowego. Choć w nazwie przedsiębiorstwa występowali oboje, ale zgłoszenia działalności dokonała żona. Tylko na jej nazwisko został wydany NIP związany z działalnością oraz zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT.

Decyzje wymiarowe w VAT organ podatkowy wydał na przedsiębiorstwo. Uznał, że to ono jako firma małżeńska jest podatnikiem VAT i stroną postępowania.

Takiego samego zdania był sąd administracyjny. Oddalając skargi podatników wyjaśnił, że to nie żona, ale firma jej i męża była podatnikiem VAT jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. W skardze kasacyjnej podatnicy nie zgodzili się, że małżonkowie prowadzący razem działalność zawiązaną na imię obojga, ale bez zawiązania spółki osobowej, są firmą.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 1 nieobowiązującej ustawy z 1993 roku o VAT. W świetle tego przepisu nie można uznać, że małżonkowie czy przedsiębiorstwo przez nich prowadzone jest jednostka organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Nawet jeśli w świetle prawa cywilnego można uznać, że przedsiębiorstwo jest jednostką organizacyjną w sensie przedmiotowym, to na pewno nie jest podmiotem w sensie osobowym – podkreślił NSA.

Wyrok jest prawomocny.
Sygn. akt IFSK575/04


Aleksandra Tarka