Kategorie

Kłopoty z ustaleniem prawa do zwolnienia

Podatnik, kupujący po 1 stycznia nieruchomość wybudowaną przed 2007 rokiem, nie będzie miał pewności, według jakich zasad po sprzedaży powinien zapłacić podatek. To efekt błędu popełnionego przez ustawodawcę.


Zmiana prawa


Nowe zasady opodatkowania transakcji sprzedaży nieruchomości, wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) na mocy dodanego art. 30e miały dotyczyć wyłącznie dochodów osób, które wybudują lub kupią mieszkanie lub dom po 1 stycznia 2007 r. Zastosowanie nowych przepisów wobec obecnych właścicieli nieruchomości najprawdopodobniej zakwestionowałby Trybunał Konstytucyjny. Trybunał z pewnością broniłby ich praw nabytych do obowiązujących do końca 2006 roku zwolnień od podatku dochodowego.


Ustawodawca się myli


Posłowie wprowadzili zatem przepis, który miał gwarantować, że jeśli osoby będące w 2006 roku właścicielami domu sprzedadzą go na przykład w 2009 roku, zapłacą podatek według zasad obowiązujących w 2006 roku. Każdy zaś kolejny sprzedawca tej nieruchomości zapłaci od zysku z transakcji sprzedaży 19 proc. podatku.


Taka była intencja, ale z brzmienia art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika zupełnie coś innego. Przepis ten stanowi, że do przychodów (dochodów) z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31 grudnia 2006 r. mają zastosowanie zasady sprzed nowelizacji. Brak jest w nim jednak zastrzeżenia, że stosowanie poprzednich zasad opodatkowania ma dotyczyć tylko nieruchomości nabytych lub wybudowanych przed 31 grudnia 2006 r. przez podatnika dokonującego ich sprzedaży, który był ich właścicielem w momencie wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.


Przy takiej konstrukcji przepisu pojawiają się wątpliwości interpretacyjne. Brak zastrzeżenia co do osoby sprzedawcy w połączeniu z użyciem spójnika "lub" sugeruje, że dla zastosowania poprzednich zasad opodatkowania wystarczy, że nieruchomość zostanie wybudowana przed 31 grudnia 2006 r. Oznacza to, że sprzedaż każdej wybudowanej przed 31 grudnia 2006 r. nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie, nawet zbywanej przez podatnika będącego jej nabywcą po 1 stycznia 2007 r., będzie podlegać opodatkowaniu 10-proc. podatkiem od przychodu.


Problem tkwi jednak nie w tym, czy nowe zasady opodatkowania zysków ze sprzedaży nieruchomości są korzystniejsze czy też nie w porównaniu z obowiązującymi obecnie. Chodzi o to, że inne zasady nabycia prawa do zastosowania zwolnienia obowiązują do końca 2006 roku, a inne będą obowiązywać w latach następnych (patrz ramka).

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Trzeba zapłacić zaległość


Z powodu błędu popełnionego przez ustawodawcę właściciel nieruchomości wybudowanej przed 2007 rokiem, którą kupił na przykład w 2008 roku, nie będzie wiedział, jak postępować, aby skutecznie zapewnić sobie w przyszłości zwolnienie z opodatkowania.


W najgorszej sytuacji będą osoby, które kupią w 2007 roku i latach następnych nieruchomość wybudowaną przed 2007 rokiem i zapłacą podatek lub skorzystają ze zwolnienia na podstawie niewłaściwych przepisów. Można z dużą dozą prawdopodobieństwa przypuszczać, że przez długi czas nawet nie będą wiedziały, że ciążą na nich zaległości podatkowe. Dowiedzą się o tym od urzędu skarbowego w trakcie kontroli, gdy odsetki od zaległości będą już wysokie.


PRZYKŁAD

Urząd może zakwestionować rozliczenia

Podatnik kupuje w marcu 2007 roku mieszkanie wybudowane w 2006 roku. Stwierdza, że aby w przyszłości przy jego sprzedaży skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, musi zastosować zasady opodatkowania obowiązujące od początku 2007 roku. Decyduje się więc na zameldowanie w mieszkaniu na pobyt stały. Mieszkanie sprzedaje rok później. Przychód ze sprzedaży wynosi 460 000 zł. Podatnik zarabia na sprzedaży 40 000 zł. Nie płaci żadnego podatku, sądząc, że rok zameldowania w mieszkaniu zwalnia go z tego obowiązku. Środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania inwestuje w rozwój własnej firmy.


W 2011 roku rozliczenia podatkowe podatnika kontroluje urząd skarbowy. Stwierdza, że skoro mieszkanie zostało wybudowane przed 2007 rokiem, należało zapłacić podatek dochodowy według zasad obowiązujących do 31 grudnia 2006 r. Dopiero wtedy okazuje się więc, że do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatnika uprawniał nie roczny meldunek w sprzedawanym mieszkaniu, ale reinwestycja wpływów ze sprzedaży mieszkania w inną nieruchomość mieszkalną. W konsekwencji podatnik zostaje obciążony 10-proc. podatkiem od 460 000 zł, czyli 46 000 zł. Odsetki za trzy lata opóźnienia w zapłacie podatku wynoszą 15 180 zł (zakładając, że odsetki obliczono według stawki 11 proc. rocznie). Łącznie fiskus wyegzekwuje od podatnika 61 180 zł.


komentarz

Bogumił Brzeziński

prof. dr hab. z Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu

Relacja, w jakiej pozostają oba przepisy - art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej ze względu na użycie w nich identycznego słowa: wybudowanych, może budzić kontrowersje.

Artykuł 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, do kiedy - w wypadku sprzedaży nieruchomości - powstaje przychód sprzedającego. Przepis wyznacza graniczny termin, po upływie którego sprzedaż nieruchomości nie stanowi źródła przychodu. W tym przepisie słowo: wybudowanych, w kontekście liczenia 5-letniego terminu odnosi się wyłącznie do osoby będącej pierwszym właścicielem nieruchomości. W stosunku do kolejnych właścicieli 5-letni termin będzie liczyć się od końca roku, w którym nastąpiło nabycie od pierwszego właściciela (osoby, która nieruchomość wybudowała). Z punktu widzenia zasad wykładni prawa podatkowego jest to bezsporne.

Natomiast art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych rozstrzyga tylko to, które przepisy (tj. dotychczasowe czy też nowe) należy stosować po 1 stycznia 2007 r. przy sprzedaży nieruchomości, wyznaczając w tym celu graniczną datę dokonania transakcji na 31 grudnia 2006 r. Z powodu błędnej - według wszelkiego prawdopodobieństwa - konstrukcji tego przepisu samodzielnym kryterium przedmiotowym (oderwanym niestety od osoby sprzedawcy) stał się moment wybudowania nieruchomości. Z tego powodu nie można uznać, że dotyczy on tylko osób, które były właścicielami nieruchomości w momencie wejścia w życie znowelizowanych przepisów. Jego skutki dotkną też osób, które już po 1 stycznia 2007 r. nabędą nieruchomość wybudowaną przed 31 grudnia 2006 r. i zdecydują się ją sprzedać przed upływem 5-letniego okresu, o którym jest mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Użytego w art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej znaczenia słowa: wybudowanych, nie można bowiem utożsamiać ze znaczeniem nadanym mu w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pomimo identycznego brzmienia) ze względu na odmienny kontekst, w jakim nastąpiło użycie tego słowa w obu tych przepisach. Przepisy te spełniają bowiem odmienne funkcje.

Okazuje się po raz kolejny, że konsekwencje nowelizacji wprowadzającej zmiany do zasad opodatkowania w nie do końca chyba przemyślanej postaci legislacyjnej poniosą podatnicy.

Tomasz Król, Anna Welsyng

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.

    Podatkowe Grupy Kapitałowe - zmiany w ramach Polskiego Ładu

    Podatkowe Grupy Kapitałowe. Ministerstwo Finansów poinformowało o planowanych ułatwieniach dla Podatkowych Grup Kapitałowych (PGK) w ramach Polskiego Ładu: obniżenie minimalnego kapitału zakładowego uprawniającego do stworzenia PGK, więcej możliwości w powiązaniach spółek, zlikwidowanie warunku rentowności, korzystniejsze warunki rozliczania strat.

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Polski Ład. Tworzenie Grup VAT

    Tworzenie Grup VAT (PGK VAT) to nowe rozwiązanie Polskiego Ładu, w ramach którego spółki należące do podatkowej grupy kapitałowej nie będą musiały w transakcjach między sobą rozliczać VAT. Na czym będzie polegało tworzenie Grupy VAT? Od kiedy będzie to możliwe?

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.