Zgłoszenia INTRASTAT

Obowiązujące w znacznej mierze od 1 stycznia 2005 r. nowe przepisy dotyczące zgłoszeń INTRASTAT wprowadzają kilka istotnych zmian. Znalazły się one w podpisanym 22 grudnia ub.r. przez ministra finansów rozporządzeniu zmieniającym rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz.U. nr 282, poz. 2809). Wprowadzone zmiany spowodowane zostały wejściem w życie nowych przepisów wspólnotowych, w szczególności rozporządzenia (WE) nr 638/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie danych statystycznych Wspólnoty odnoszących się do handlu towarami między państwami członkowskimi (Dz.Urz. WE L 102 z 7 kwietnia 2004 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1982/2004 z dnia 18 listopada 2004 r. wykonującego rozporządzenie (WE) nr 638/2004 r. w sprawie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki Wspólnoty dotyczącej obrotu towarowego między państwami członkowskimi i uchylające rozporządzenia Komisji (WE) nr 1901/2000 r. oraz (EWG) nr 3590/92 (Dz.Urz. WE nr L 343/3 z 19 listopada 2004 r.). Jak informuje Ministerstwo Finansów, drugą przyczyną wprowadzenia rozporządzenia jest uwzględnienie postulatów zgłaszanych przez izby celne i inne zainteresowane osoby, celem uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych.

Znowelizowano par. 2 oraz 10 rozporządzenia, zmieniając progi statystyczne. Dotychczasowy próg asymilacji określono jako próg podstawowy, a próg specyficzny zastąpiono progiem szczegółowym. Przyjęcie takich nazw ma wyeliminować niespójność z innymi przepisami. Dotychczasowe przepisy wspólnotowe dotyczące systemu INTRASTAT wprowadzały szczegółowe nazwy progów statystycznych, w szczególności tzw. próg asymilacji i próg uproszczenia. W Polsce dotychczas były stosowane dwa progi statystyczne: próg asymilacji i próg specyficzny. Nowe przepisy wspólnotowe nie regulują już kwestii nazw progów statystycznych, zaś w powszechnej opinii przyjęte na mocy dotychczasowych przepisów nazwy kojarzone są z zakresem obowiązku nakładanego na osoby zobowiązane. Jak uzasadnia Ministerstwo Finansów, zmiana nazw jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom, aby stosowane w Polsce progi oraz ich nazwy kojarzone były z zakresem takich obowiązków.

Przyjęcie takich nazw w rozporządzeniu jest także konsekwencją przyjęcia tej nomenklatury przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 13 lipca 2004 r. w sprawie określania programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2005 (Dz.U. nr 195, poz. 2004 z późn. zm.).

W wyniku zmiany rozporządzenia dodano do niego nowy par. 10a, który wyjątkowo zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2005 r. Przepis ten wprowadza dodatkowe pozycje w zgłoszeniu INTRASTAT dotyczące przywozu lub wywozu towarów w celu uszlachetnienia lub po uszlachetnieniu. Ministerstwo Finansów tłumaczy, że jest to zmiana wynikająca z potrzeb statystyki publicznej. Wskutek proponowanej zmiany osoba zobowiązana, która przekroczyła próg podstawowy i która deklaruje w zgłoszeniu

INTRASTAT pozycję towarową, której przedmiotem jest towar przywożony lub wywożony w celu uszlachetnienia lub po uszlachetnieniu, powinna dla tej pozycji towarowej zadeklarować również wartość statystyczną. Wskutek tej zmiany powinna ona również podać wartość dla pola „Łączna wartość statystyczna w PLN”. Zmiana ta jednak, jako jedyny wyjątek z przedmiotowego rozporządzenia, zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2005 r.

Do par. 11 rozporządzenia dodano ust. 4 wprowadzający regulację wynikającą z konieczności doprecyzowania przepisu, który umożliwia osobie zobowiązanej zastosowanie trybu uproszczonego deklarowania wartości statystycznej towarów. Nowy przepis określa przesłankę odmownej decyzji wydanej w związku z wnioskiem osoby zainteresowanej o zastosowanie możliwości stosowania przez nią kryteriów szczególnych. W myśl nowej regulacji, dyrektor izby celnej nie udzieli osobie zobowiązanej zgody na uproszczony tryb deklarowania, jeżeli nie uprawdopodobniła ona, że deklarowana w zgłoszeniu INTRASTAT wartość statystyczna nie różniłaby się znacząco od wartości deklarowanej bez zastosowania kryteriów szczególnych. W myśl uzasadnienia resortu finansów, rozwiązanie to jest związane z koniecznością zachowania odpowiedniej jakości danych statystycznych deklarowanych przez osobę zobowiązaną.

Do par. 13 dodano ust. 2, który doprecyzowuje kwestię związaną ze zgłoszeniami INTRASTAT, dokonywanymi przez osoby nieposiadające siedziby lub miejsca zamieszkania w Polsce, które są jednak tutaj zarejestrowane dla celów VAT. Przepis przewiduje, że właściwą dla takich osób izbą celną, w której powinny dokonywać zgłoszeń INTRASTAT, jest Izba Celna w Warszawie.

Rozporządzenie zawiera załącznik, który stanowi Instrukcję wypełniania formularza – deklaracji INTRASTAT oraz dokonywania zgłoszeń INTRASTAT. Instrukcja ta szczegółowo określa, w jaki sposób postępować w konkretnych, przykładowych przypadkach. Część II instrukcji zawiera szczególne przypadki postępowania, odnoszące się m.in. do informacji dotyczących kilku przywozów lub wywozów towarów sklasyfikowanych pod jednym kodem CN, realizowanych w obrębie Wspólnoty w jednym okresie sprawozdawczym. Ponadto wskazuje, jak postąpić w przypadku przywozów lub wywozów towarów, których suma wartości jest równa lub mniejsza niż równowartość 200 euro i które zostały dokonane w ciągu jednego okresu sprawozdawczego z lub do jednego państwa członkowskiego Wspólnoty. Część III instrukcji zawiera przewodnik po deklaracji – przywóz, a część IV – wywóz.

Przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2005 r., z wyjątkiem jednego przepisu – par. 10a, który zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2005 r. 
 Wiesława Moczydłowska