REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podpis osobisty w kodeksie cywilnym - projekt

Subskrybuj nas na Youtube
Elektroniczny, bezpłatny podpis osobisty w kodeksie cywilnym
Elektroniczny, bezpłatny podpis osobisty w kodeksie cywilnym

REKLAMA

REKLAMA

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawił się projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego, który m.in. zakłada rozszerzenie o podpis osobisty katalogu podpisów elektronicznych, których użycie umożliwi zachowanie formy elektronicznej czynności prawnej. W ten sposób rozszerzy się funkcjonalność e-dowodu, w którym może być zakodowany podpis osobisty (jako zaawansowany podpis elektroniczny). Projekt nowelizacji kodeksu cywilnego jest przygotowywany w Ministerstwie Sprawiedliwości i ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w IV. kwartale 2022 roku. Zatem nowych przepisów można się spodziewać nie wcześniej niż w 2023 roku.

Podpis osobisty – czym jest

Podpis osobisty to zaawansowany podpis elektroniczny, który może być nieodpłatnie umieszczony (zakodowany) w polskim e-dowodzie (czyli dowodzie osobistym z warstwą elektroniczną). Prawdziwość danych posiadacza podpisu potwierdza certyfikat podpisu osobistego, zawierający imię (imiona), nazwisko, obywatelstwo oraz numer PESEL.
Aby certyfikat podpisu osobistego znalazł się w e‑dowodzie, należy wyrazić na to zgodę podczas składania wniosku o nowy dokument. W przypadku dziecka, które ukończyło 13 lat, rodzic lub opiekun może wyrazić taką zgodę, jeśli chce, żeby w dowodzie dziecka znalazł się certyfikat podpisu osobistego. Osoba, która składa wniosek o wydanie dowodu osobistego na 30 dni lub mniej przed datą 18. urodzin, może samodzielnie wyrazić zgodę na zamieszczenie certyfikatu podpisu osobistego. W takich przypadkach podpis osobisty będzie ważny dopiero w dniu uzyskania pełnoletności.

REKLAMA

Autopromocja

Podpis osobisty wywołuje dla podmiotu publicznego taki sam skutek prawny jak podpis własnoręczny. Podpis osobisty może być wykorzystywany również w kontaktach z podmiotami innymi niż publiczne, ale tylko jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę. Podpis osobisty może służyć m.in. do podpisu dokumentów elektronicznych wysyłanych do urzędu.

Podpis osobisty jest uregulowany w art. 2 pkt 9 ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych i oznacza zaawansowany podpis elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia eIDAS (tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE), weryfikowany za pomocą certyfikatu podpisu osobistego. Na podstawie art. 12d ust. 1 ustawy o dowodach osobistych  opatrzenie danych podpisem osobistym wywołuje w stosunku do podmiotu publicznego skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu. Natomiast zgodnie z art. 12d ust. 2 ustawy o dowodach osobistych  skutek, o którym mowa w ust. 1, wywołuje opatrzenie danych podpisem osobistym w stosunku do podmiotu innego niż podmiot publiczny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę.

E-dowody osobiste z warstwą elektroniczną są w Polsce wydawane od 4 marca 2019 r. Warstwa elektroniczna e-dowodu, to wbudowany w plastikową kartę, niewidoczny z zewnątrz chip. E-dowód działa bezstykowo, co oznacza, że wystarczy położyć go na czytniku.

Na pierwszej stronie e-dowodu jest umieszczony numer CAN. Jest on też zapisany w kodzie kreskowym na drugiej stronie. Numer ten jest potrzebny do korzystania z elektronicznych funkcji e-dowodu. Zabezpiecza też e-dowód przed odczytaniem danych zapisanych w warstwie elektronicznej przez osoby nieuprawnione.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

E-dowód potwierdza tożsamość i obywatelstwo oraz uprawnia do przekraczania granic niektórych państw, które uznają go za dokument podróży. Dodatkowo, dzięki warstwie elektronicznej, osoby zainteresowane mogą używać e-dowodu do komunikacji z administracją publiczną i innymi podmiotami.

- e-dowód umożliwia m.in. logowanie się do portali administracji publicznej przy użyciu bezpiecznego środka identyfikacji elektronicznej (profil osobisty)

- elektroniczne podpisywanie dokumentów (dzięki podpisowi osobistemu).

Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 781 Kodeksu cywilnego do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym (§ 1). Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej (§ 2).

Zatem kwalifikowany podpis elektroniczny jest obecnie niezbędny do zachowania elektronicznej formy czynności cywilnoprawnej.
A jak wiadomo, kwalifikowany podpis elektroniczny jest usługą odpłatną, świadczoną przez kilka firm prywatnych, co ogranicza krąg osób, które mogą skorzystać z elektronicznej formy czynności cywilnoprawnej.

Podpis osobisty w kodeksie cywilnym - projekt

Intencją omawianej nowelizacji jest umożliwienie stosowania bezpłatnej formy e-podpisu (tj. podpisu osobistego - zaawansowanego podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia eIDAS) do czynności cywilnoprawnych realizowanych w formie elektronicznej.

W założeniach omawianej nowelizacji Kodeksu cywilnego wskazano, że wymagania, które muszą spełniać kwalifikowane urządzenia do składania podpisu elektronicznego oraz zasady certyfikacji tych urządzeń są uregulowane w art. 29-31 rozporządzenia eIDAS. Zgodnie z art. 3 pkt 15 w zw. z art. 28 ust. 1 tego rozporządzenia kwalifikowany certyfikat podpisu elektronicznego to certyfikat podpisu elektronicznego, który jest wydawany przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania oraz spełnia kryteria określone w załączniku nr I do rozporządzenia eIDAS. Tryb notyfikacji krajowego systemu identyfikacji elektronicznej, zasady działalności dostawców usług zaufania oraz kwestie nadzoru nad ww. dostawcami zostały uregulowane w ustawie z 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej.

W stosunkach cywilnoprawnych, z punktu widzenia bezpieczeństwa, wystarczająca wydaje się (zdaniem rządu) znajdująca już obecnie zastosowanie w polskim postępowaniu administracyjnym, weryfikacja wymagań stawianych podpisowi zaawansowanemu.

Zgodnie z art. 3 pkt 11 w zw. z art. 26 rozporządzenia eIDAS zaawansowany podpis elektroniczny oznacza podpis elektroniczny, który spełnia wymogi określone w art. 26, tj.:

a) jest unikalnie przyporządkowany podpisującemu;

b) umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego;

c) jest składany przy użyciu danych służących do składania podpisu elektronicznego, których podpisujący może, z dużą dozą pewności, użyć pod wyłączną swoją kontrolą; oraz

d) jest powiązany z danymi podpisanymi w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna.

Ważne!
Formę zaawansowanego podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia eIDAS spełnia podpis osobisty.

Jak wskazano w założeniach omawianego projektu nowelizacji Kodeksu cywilnego, obecna treść art. 781 § 1 k.c. jest zbieżna z regulacją art. 25 ust. 2 rozporządzenia eIDAS, który wprowadza zasadę równoważności kwalifikowanego podpisu elektronicznego oraz podpisu własnoręcznego.

Omawiana nowelizacja będzie też zgodna z prawem unijnym, z uwagi na treść art. 2 ust. 3 oraz motywu 49 rozporządzenia eIDAS. Choć certyfikat podpisu osobistego, obligatoryjnie zawiera numer PESEL (w przypadku kwalifikowanego podpisu elektronicznego numer PESEL jest jednym z dopuszczalnych identyfikatorów i może być w nim umieszczany fakultatywnie), to konstrukcja projektowanego art. 781 § 1 k.c., która w równoważny sposób traktuje kwalifikowany podpis elektroniczny oraz podpis osobisty, zdaniem projektodawcy nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia ochrony dany osobowych.

Omawiana nowelizacja ma opierać się na wykorzystaniu już funkcjonujących rozwiązań, w tym w zakresie bezpieczeństwa procesu składania tego rodzaju podpisów. W obecnym stanie prawnym, podobne rozwiązanie funkcjonuje w polskim Kodeksie postępowania administracyjnego.

Nowe przepisy gwarantować mają zachowanie odpowiednich zabezpieczeń praw i wolności osoby, której dane dotyczą, jakie przewidują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

Przepis art. 12i ust. 1 ustawy o dowodach osobistych zawiera upoważnienie dla ministra właściwego ds. wewnętrznych w zakresie ustalenia treści dokumentu, jakim jest Polityka świadczenia usług dla dowodu osobistego z warstwą elektroniczną zwana w praktyce administracyjnej Polityką Certyfikacji. W dokumencie tym wskazano, że dane osobowe Obywateli przekazywane do Centrum Certyfikacji są objęte ochroną określoną przez Ustawę o ochronie danych osobowych. Dane osobowe są wykorzystywane tylko w związku ze świadczeniem Usług certyfikacyjnych.

W założeniach omawianego projektu podkreślono, że złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej opatrzonego podpisem osobistym ma charakter dobrowolny, co oznacza autonomię woli strony stosunku cywilnoprawnego w zakresie wyrażenia zgody na możliwość posłużenia się numerem PESEL w procesie składania podpisu osobistego i jego certyfikacji.

Omawiana nowelizacja zakłada też:
- uchylenie art. 58 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875 ze zm.), wprowadzającego tymczasowe rozwiązanie, które przewiduje równoważność podpisu zaufanego oraz osobistego z podpisem własnoręcznym w sprawach związanych z udzielaniem wsparcia związanego z utrzymaniem miejsc pracy, jak również
- zmianę art. 12d ustawy o dowodach osobistych poprzez uchylenie jego ust. 2, dotyczącego możliwości dobrowolnego rozszerzenia skutku prawnego podpisu osobistego przez strony stosunku prawnego w obrocie cywilnoprawnym.

Oprac. Paweł Huczko

Źródła: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (nr UD395), Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, gov.pl.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ewidencje VAT oszustów i uczciwych podatników niczym się nie różnią. Jak systemowo zablokować wzrost zwrotów VAT? Prof. Modzelewski: jest jeden sposób

Jedyną skuteczną barierą systemową dla prób wyłudzenia zwrotów jest uzależnienie wpływów zwrotów od zastosowania przez podatnika mechanizmu podzielonej płatności w stosunku do kwot podatku naliczonego, który miałby być zwrócony – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Obowiązkowy KSeF - najnowszy harmonogram MF. KSeF 2.0, integracja i testy, tryb offline24, faktury masowe, certyfikat wystawcy faktury i inne szczegóły

W komunikacie z 12 kwietnia 2025 r. Ministerstwo Finansów przedstawiło aktualny stan projektu rozwiązań prawnych, technicznych i biznesowych oraz plan wdrożenia (harmonogram) obowiązkowego systemu KSeF. Można jeszcze do 25 kwietnia 2025 r. zgłaszać do Ministerstwa uwagi i opinie do projektu pisząc maila na adres sekretariat.PT@mf.gov.pl.

Cyfrowe narzędzia dla księgowych. Kiedy warto zmienić oprogramowanie księgowe?

Nowoczesne narzędzia dla księgowych. Na co zwracać uwagę przy zmianie oprogramowania księgowego? Według raportów branżowych księgowi spędzają nawet 50 proc. czasu na czynnościach, które mogłyby zostać usprawnione przez nowoczesne technologie.

Obowiązkowy KSeF - czy będzie kolejne przesunięcie terminów? Kiedy nowelizacja ustawy o VAT? Minister finansów odpowiada

Ministerstwo Finansów dość wolno prowadzi prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o VAT dotyczącą wdrożenia obowiązkowego modelu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Od listopada zeszłego roku - kiedy to zakończyły się konsultacje projektu - nie widać żadnych postępów. Jeden z posłów zapytał ministra finansów o aktualny harmonogram prac legislacyjnych w tym zakresie a także czy minister ma zamiar przesunięcia terminów wejścia w życie obowiązkowego KSeF? W dniu 31 marca 2025 r. minister finansów odpowiedział na te pytania.

REKLAMA

Jak przełożyć termin płatności składek do ZUS? Skutki odroczenia: Podwójna składka w przyszłości i opłata prolongacyjna

Przedsiębiorcy, którzy mają przejściowe turbulencje płynności finansowej mogą starać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o odroczenie (przesunięcie w czasie) terminu płatności składek. Taka decyzja ZUS pozwala zmniejszyć na pewien czas bieżące obciążenia i utrzymać płynność finansową. Od przesuniętych płatności nie płaci się odsetek ale opłatę prolongacyjną.

Czas na e-fakturowanie. System obsługujący KSeF powinien skutecznie chronić przed cyberzagrożeniami, jak to zrobić

KSeF to krok w stronę cyfryzacji i automatyzacji procesów księgowych, ale jego wdrożenie wiąże się z nowymi wyzwaniami, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa. Firmy powinny już teraz zadbać o odpowiednie zabezpieczenia i przygotować swoje systemy IT na nową rzeczywistość e-fakturowania.

Prokurent czy pełnomocnik? Różne podejście w spółce z o.o.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako osoba prawna, działa przez swoje organy. Za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie odpowiedzialny jest zarząd. Mnogość obowiązków w firmie może jednak sprawić, że członkowie zarządu będą potrzebowali pomocy.

Nie trzeba będzie składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty po korekcie deklaracji podatkowej. Od 2026 r. zmiany w ordynacji podatkowej

Trwają prace legislacyjne nad zmianami w ordynacji podatkowej. W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. a jedną z nich jest zniesienie wymogu składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku, gdy nadpłata wynika ze skorygowanego zeznania podatkowego (deklaracji).

REKLAMA

Dodatkowe dane w księgach rachunkowych i ewidencji środków trwałych od 2026 r. Jest projekt nowego rozporządzenia ministra finansów

Od 1 stycznia 2026 r. podatnicy PIT, którzy prowadzą księgi rachunkowe i mają obowiązek przesyłania JPK_V7M/K - będą musieli prowadzić te księgi w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych. Te elektroniczne księgi rachunkowe będą musiały być przekazywane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ustrukturyzowanej formie (pliki JPK) od 2027 roku. Na początku kwietnia 2025 r. Minister Finansów przygotował projekt nowego rozporządzenia w sprawie w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - podlegające przekazaniu w formie elektronicznej na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozporządzenie to zacznie obowiązywać także od 1 stycznia 2026 r.

Zmiany w przedawnieniu zobowiązań podatkowych od 2026 r. Wiceminister: czasem potrzebujemy więcej niż 5 lat. Co wynika z projektu nowelizacji ordynacji podatkowej

Jedna z wielu zmian zawartych w opublikowanym 28 marca 2025 r. projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej dotyczy zasad przedawniania zobowiązań podatkowych. Postanowiliśmy zmienić przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych, ale tak, aby nie wywrócić całego systemu – powiedział PAP wiceminister finansów Jarosław Neneman. Wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia przez wszczęcie postępowania będzie możliwe tylko w przypadku poważnych przestępstw. Ponadto projekt przewiduje wykreślenie z kodeksu karnego skarbowego zapisu, że karalność przestępstwa skarbowego ustaje wraz z przedawnieniem podatku.

REKLAMA