REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czas odzyskać oprocentowanie nadpłat podatków – ważny wyrok TSUE już opublikowany

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Czas odzyskać oprocentowanie nadpłat podatków – ważny wyrok TSUE opublikowany
Czas odzyskać oprocentowanie nadpłat podatków – ważny wyrok TSUE opublikowany
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

24 lipca 2023 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej został opublikowany przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 8 czerwca 2023 r. w sprawie C-322/22, w którym zakwestionowano zgodności z prawem Unii polskich przepisów ograniczających oprocentowanie nadpłat powstałych w wyniku niezgodności krajowych regulacji z prawem Unii. O co chodziło w sprawie? Dlaczego wyrok ten jest ważny? Co powinni teraz zrobić podatnicy? 

Prawo do oprocentowania nadpłaty podatku - istota problemu

Polskie przepisy z całą pewnością nie zapewniają pełnej ochrony związanej z nienależnie powstałą nadpłatą i związanym z tym ograniczeniem możliwości rozporządzania swoim kapitałem przez podatnika. O ile konieczność zapłaty odsetek od zaległości podatkowej zachodzi w prawie każdym przypadku, tak już oprocentowanie, które musi zwrócić organ podatkowy, podlega bardzo istotnym ograniczeniom.
Przykładem są regulacje dotyczące prawa do oprocentowania nadpłaty powstałej wskutek orzeczenia TSUE. Zgodnie z art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej oprocentowanie przysługuje:
- od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu – jeżeli wniosek został złożony maksymalnie 30 dni od publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, lub
- od dnia powstania nadpłaty do 30. dnia od publikacji sentencji orzeczenia TSUE – jeżeli wniosek o zwrot nadpłaty nie został złożony w przeciągu tych 30 dni.

Taka konstrukcja przepisów powoduje, że w sytuacji, gdy nadpłata powstała już po publikacji wyroku TSUE (np. z uwagi na brak odpowiedniej nowelizacji przepisów podatkowych) to podatnicy są pozbawieni możliwości oprocentowania nadpłaty, na której powstanie podatnik mógł nie mieć żadnego wpływu.

REKLAMA

Autopromocja

Co powiedział TSUE?

Komentowany wyrok TSUE zapadł na tle skutków innego rozstrzygnięcia TSUE stwierdzającego niezgodność regulacji krajowych z prawem UE, tj. wyroku TSUE z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-190/12, dotyczącego prawa do zwolnienia z opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez fundusze inwestycyjne z państw trzecich (głównie USA). Polski ustawodawca pomimo upływu 9 lat w dalszym ciągu nie dostosował regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przypadku wypłat na rzecz takich funduszy, płatnicy w dalszym ciągu zmuszeni są do pobierania nienależnego podatku, a następnie fundusze te muszą uczestniczyć w skomplikowanym postępowaniu nadpłatowym. Funduszy pozbawia się więc możliwości dysponowania kapitałem. Niestety – wbrew ogólnym zasadom – nie jest to im w żaden sposób wynagradzane, ponieważ regulacje art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości oprocentowania nadpłat powstałych już po publikacji wyroku TSUE.

Na tle tak zarysowanego problemu TSUE orzekł, że: „Zasadę skuteczności w związku z zasadą lojalnej współpracy należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w przypadku gdy wniosek o zwrot nadpłaty podatku został złożony po upływie 30 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wyroku Trybunału, z którego wynika stwierdzenie sprzeczności rozpatrywanego opodatkowania z prawem Unii, ogranicza oprocentowanie nadpłaty należne danemu podatnikowi do trzydziestego dnia po tej publikacji, a nawet wyklucza wszelkie oprocentowanie w przypadku, gdy owa nadpłata została poniesiona przez podatnika po upływie tego trzydziestego dnia”. 

Uzasadniając swoje stanowisko TSUE wskazał, że wnioski o zwrot nadpłat oraz ich oprocentowanie podlegają krajowym przepisom proceduralnym, które mogą wymagać od wnioskodawców działania z należytą starannością w celu uniknięcia szkody lub ograniczenia jej zakresu, niemniej jednak przepisy takie nie mogą naruszać unijnych zasad równoważności i skuteczności. W konsekwencji TSUE nie miał wątpliwości, że regulacja art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej jest niezgodna z prawem UE.

Ocena wyroku i jego skutki

W naszej ocenie niedopuszczalna jest sytuacja, w której błędy władzy ustawodawczej są źródłem korzyści ekonomicznych państwa, a taką korzyścią niewątpliwe jest możliwość dysponowania przez Skarb Państwa kapitałem w postaci podatku pobranego przez płatnika tylko dlatego, że polskie państwo nie dokonało odpowiedniej nowelizacji przepisów podatkowych.

Ostatni wyrok TSUE pozwoli na pełniejszą realizację zasady rekompensowania szkód związanych z ograniczeniem możliwości dysponowania środkami pieniężnymi przez podatników w sytuacji, w których nadpłata powstała po upływie 30-dniowego terminu od publikacji wyroku w Dzienniku Urzędowym UE. Podatnicy w końcu uzyskają możliwość uzyskiwania rekompensaty za niesłuszne pozbawianie ich należnych im środków.

O oprocentowanie jakich nadpłat można wystąpić? Nie tylko fundusze z USA

Co istotne wyrok TSUE będzie miał znaczenie nie tylko do tych sytuacji, w których nadpłata powstała w związku z wyrokiem TSUE w sprawie C-190/12, ale oddziaływać będzie wszędzie tam, gdzie w efekcie niezgodnych z prawem Unii polskich przepisów podatnicy byli pozbawiani prawa do oprocentowania należnych ich nadpłat, lub też gdy prawo to było istotnie ograniczone. Warto przypomnieć, że w ostatnich latach TSUE wielokrotnie orzekał o niezgodności polskich przepisów podatkowych z prawem Unii, w tym miejscu można wymienić tylko niektóre z nich takie jak: (i) wyrok TSUE z 15 października 2020 r. w sprawie C335/19 dotyczący ulgi na złe długi w VAT, (ii) wyrok TSUE z 18 marca 2021 r., w sprawie C-895/19 dotyczący tzw. szyku rozwartego w rozliczeniach WNT, (iii) wyrok TSUE z 7 lipca 2022 r. w sprawie C-696/20 dotyczący opodatkowania transakcji łańcuchowych.

30 dni czas start… a może jednak nie?

Wyrok TSUE otwiera możliwość odzyskania brakującego oprocentowania. Teoretycznie zgodnie z regulacją art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej odpowiednie wnioski powinny zostać złożone przez podatników w ciągu 30 dni od publikacji wyroku TSUE (tj. do 23 sierpnia 2023 r.) – pozwoli to na maksymalizację przysługującego podatnikowi oprocentowania.

Co do zasady wyrok TSUE dotyczył sytuacji, w których nadpłata powstała już po stwierdzeniu przez TSUE niezgodność regulacji krajowych z prawem UE. Niemniej jednak TSUE zwrócił uwagę także na ograniczanie końcowego momentu naliczania oprocentowania w przypadkach, kiedy nadpłata powstała jeszcze przed tą publikacją, a wniosek o stwierdzenie i jej zwrot został złożony po upływie 30 dni od publikacji tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym UE.

W naszej ocenie TSUE w wyroku jednoznacznie stwierdził, że nawet jeżeli wniosek nadpłatowy odnoszący się do nadpłaty powstałej przed determinującym ją wyrokiem TSUE został złożony po upływie 30 dni od opublikowania go w Dzienniku Urzędowym UE, to i tak taka nadpłata powinna być oprocentowana od momentu jej powstania do dnia jej zwrotu, bez ograniczenia, o którym mowa w art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej. TSUE zauważył, że nie można wymagać od każdego racjonalnie działającego podatnika, który nie był stroną określonego postępowania przed TSUE świadomości publikacji wyroku TSUE, a tym bardziej jego skutków. Warto mieć także na względzie, że orzecznictwo TSUE ma charakter interpretacyjny, co oznacza, że jego rzeczywiste skutki są de facto widoczne dopiero po kilku miesiącach, a nawet latach.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne

Wydaje się więc, że nawet jeżeli podatnicy złożą wnioski o zwrot oprocentowania po 23 sierpnia 2023 r. to i tak w obecnym stanie prawnym, do czasu znowelizowania art. 75 § 5 Ordynacji podatkowej, wszystkie nadpłaty powstałe w wyniku wyroku TSUE powinny być oprocentowane w pełnej wysokości (tj. od dnia jej powstania do dnia pełnego zwrotu). Niemniej jednak z ostrożności procesowej, podatnicy nie powinni zwlekać ze składaniem wniosków nadpłatowych — pozwoli to ograniczyć możliwe spory z organami podatkowymi.

Dodatkowo trzeba mieć jednak na uwadze, że w niektórych przypadkach może zachodzić konieczność skorzystania z trybu, o którym mowa w art. 240 § 2 pkt 2) Ordynacji podatkowej – wznowienie postępowania (w przypadku spraw, w których organ podatkowy wydał już negatywną decyzję dotyczącą oprocentowania nadpłaty). W takich przypadkach wniosek o wznowienie postępowania musi zostać złożony w ciągu miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE (analogiczny, tyle że trzymiesięczny termin jest w przypadku chęci wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego).

Jacek Drzazga, starszy menedżer w CRIDO,
Jakub Walczak, starszy konsultant w CRIDO

 

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA