Zmiany w VAT 2023 - nowe zasady rozliczania opakowań zwrotnych. System kaucyjny, ewidencja i inne nowe obowiązki

• Nowe definicje w ustawie o VAT
• Podstawa opodatkowania VAT a opakowania wielokrotnego użytku
• Obowiązek prowadzenia ewidencji
• Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje - definicja

Nowe definicje w ustawie o VAT

W wyniku zmian do ustawy o VAT zostaną wprowadzone następujące definicje:

• opakowania wielokrotnego użytku – rozumie się przez to opakowanie, o którym mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 160 i 877), objęte systemem kaucyjnym w rozumieniu art. 8 pkt 13a tej ustawy; są to butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do półtora litra
• wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje – rozumie się przez to podatnika będącego podmiotem, o którym mowa w art. 8 pkt 21a lub 21b ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, uczestniczącego w systemie kaucyjnym w rozumieniu art. 8 pkt 13a tej ustawy;
• odpadu opakowaniowego – rozumie się przez to odpad opakowaniowy w rozumieniu art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi powstały z opakowania wielokrotnego użytku i zwracany w ramach systemu kaucyjnego w rozumieniu art. 8 pkt 13a tej ustawy.

Jak z tego wynika do tych opakowań będziemy zaliczali butelki szklane wielokrotnego użytku. 

Podstawa opodatkowania VAT a opakowania wielokrotnego użytku

Obowiązywała będzie zasada, że do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości opakowania wielokrotnego użytku, jeżeli podatnik dokonał dostawy towaru w tym opakowaniu.

W przypadku niezwrócenia przez nabywcę opakowania wielokrotnego użytku wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje podwyższa podstawę opodatkowania o wartość tego opakowania. Przez niezwrócenie opakowania wielokrotnego użytku rozumie się również zwrot odpadu opakowaniowego. Ale inaczej niż do tej pory będą wyglądały zasady korekty, w przypadku opakowań na napoje, która będzie odbywała się tylko raz w roku.

Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje będzie określał wysokość zmiany podstawy opodatkowania na ostatni dzień roku przez ustalenie różnicy między liczbą wprowadzonych do obrotu a liczbą zwróconych w danym roku opakowań wielokrotnego użytku. Jeżeli liczba zwróconych w danym roku opakowań wielokrotnego użytku jest większa od liczby wprowadzonych do obrotu w danym roku opakowań wielokrotnego użytku, wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje uwzględnia tę różnicę przy ustaleniu wartości podstawy opodatkowania dla kolejnego roku.

Obowiązek prowadzenia ewidencji

Ponadto na wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje został nałożony prowadzenia ewidencji  w postaci elektronicznej zawierającej dane niezbędne do określenia wysokości zmiany podstawy opodatkowania, w tym o wprowadzonych do obrotu opakowaniach wielokrotnego użytku, z podziałem na rodzaje tych opakowań, o ich liczbie i wartości opakowań, za które pobrano kaucję w danym roku, oraz o zwróconych opakowaniach wielokrotnego użytku, z podziałem na rodzaje opakowań, o ich liczbie i wartości opakowań, za które zwrócono kaucję w danym roku. W ewidencji uwzględnia się również dane o zwróconych odpadach opakowaniowych, z podziałem na rodzaje odpadów opakowaniowych, o ich liczbie i kwotach należności zwróconych z tytułu zwrotu odpadów opakowaniowych w danym roku.

Ponadto będzie miał obowiązek:

• udostępniania prowadzonej ewidencji drogą elektroniczną na każde żądanie organu podatkowego;
• przechowywania jej przez okres 5 lat od zakończenia roku, w rozliczeniu za który określił wysokość zmiany podstawy opodatkowania wynikającą z różnicy między liczbą wprowadzonych do obrotu a liczbą zwróconych w danym roku opakowań wielokrotnego użytku.

Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje - definicja

Jaki podmiot jest uznawany za wprowadzającego produkty w opakowaniach ustawa o VAT odwołuje się do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. I tak:

• wprowadzającym produkty w opakowaniach na napoje – rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach na napoje jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy, będących napojami, z wyłączeniem sprzedaży bezpośredniej polegającej na dostarczaniu napojów w opakowaniach przez wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje
• wprowadzającym bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje – rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach na napoje wielokrotnego użytku, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy, będących napojami, dokonującego wyłącznie sprzedaży bezpośredniej polegającej na dostarczaniu napojów w opakowaniach przez wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje do miejsca ustalonego między tym wprowadzającym a nabywającym i jednocześnie odbieraniu przez tego wprowadzającego opakowań po produktach tego samego rodzaju, wprowadzonych do obrotu przez tego samego wprowadzającego.

Podstawa prawna:
- ustawa z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw – ustawa czeka na podpis Prezydenta i publikację w Dzienniku Ustaw.

Joanna Dmowska, Ekspert w zakresie VAT