Ważne zmiany dla księgowych w ustawie o rachunkowości

Część zmian obowiązywać będzie już 2 maja. Większość wchodzi w życie 1 stycznia 2009 r.

Nowe rozwiązania można podzielić na trzy kategorie:

Pierwsza część to zmiany mające na celu doprecyzowanie niektórych pojęć bądź dostosowanie ich do zmieniających się realiów gospodarczych. Najważniejsze z nich to:

- Uściślenie ustawowego pojęcia inwestycji w nieruchomości oraz jednoznaczne określenie poziomu rachunku i strat, na jakim ma być ujmowany wynik z ich zbycia (są to pozostałe koszty i przychody operacyjne; ich definicja również została pod tym kątem zmieniona);

- Zmiana modelu rozliczenia przeszacowania inwestycji w nieruchomości i wartości niematerialne i prawne. Zmiany ich wartości godziwej lub rynkowej będą odnoszone nie na dobro albo w ciężar kapitału z aktualizacji wyceny, lecz bezpośrednio w ciężar kosztów bądź na dobro przychodów finansowych;

- Zmiana sposobu wykazywania dopłat do cen sprzedaży - będą wykazywane nie na poziomie pozostałych przychodów operacyjnych, lecz jako przychody ze sprzedaży podstawowej;

- Modyfikacja zasad ujmowania w księgach operacji wyrażonych w walucie obcej - jeśli nie będzie zasadne zastosowanie kursu faktycznego, wówczas do ujęcia operacji będzie stosowany kurs średni ogłoszony dla danej waluty przez NBP z dnia poprzedzającego dzień przeprowadzenia operacji;

- Rozszerzenie katalogu zdarzeń zwalniających z obowiązku zamykania i otwierania ksiąg rachunkowych. Przykładowo można będzie nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową;

- Przyjęcie zasady, że odpisy z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, w tym także odpisy z zysku (np. zaliczki na dywidendy) uznaje się za śródroczny podział wyniku finansowego.

Druga grupa to zmiany, które mają dostosować nasze prawo bilansowe do przepisów unijnych:

- 78/660/EWG w sprawie rocznych jednostkowych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek,

- 83/349/EWG w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych,

- 86/635/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków i innych instytucji finansowych,

-91/674/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń.

Trzecia kategoria to zmiany wprowadzające ułatwienia dla małych i średnich podmiotów, czyli tych, które nie podlegają obowiązkowemu audytowi. Umożliwiono im stosowanie uproszczenia w kalkulowaniu kosztu własnego wytworzenia wyrobów. Będą mogły odstąpić od ustalania tzw. normalnego poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych i dzielenia kosztów pośrednich na uzasadnione i ponadnormatywne. Wszystkie pośrednie koszty produkcji można będzie alokować na produkt, przy czym produkty (także w toku) nie będą mogły w bilansie być wycenione wyżej niż w cenie sprzedaży netto.

Więcej w dzisiejszym wydaniu "Rzeczpospolitej