Nowy podatek od wartości aktywów od 2027 r. Zwolnienia dla inwestujących w OKI do 25 tys. zł lub do 100 tys. zł

• Ustawa o OKI wejdzie w życie w 2027 roku
• Czym będą OKI? Jakie zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki)
• Nowy podatek od wartości aktywów

Ustawa o OKI wejdzie w życie w 2027 roku

Pierwotnie uruchomienie OKI przewidziane było na 1 lipca 2026 r. Tak wynikało z opublikowanego 2 grudnia 2025 r. projektu ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych, przygotowanego w Ministerstwie Finansów. Jednak w toku konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania, część podmiotów (np. Związek Banków Polskich, Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych, czy Izba Domów Maklerskich) wskazywało na problemy wynikające z wejścia w życie tych przepisów w połowie roku. Takie uwagi znajdują się w zestawieniu uwag zgłoszonych do projektu ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych opublikowanym 11 marca 2026 r.

Jak wynika ze stanowiska Ministerstwa Finansów opublikowanego w ww. zestawieniu uwag, uwaga o późniejszym niż planowano terminie wejścia w życie nowych przepisów, została uwzględniona. „Planowane wprowadzenie ustawy w życie zostało przesunięte, a przepis został zmodyfikowany” - brzmi jedna z odpowiedzi resortu. W innym odniesieniu do uwag resort finansów doprecyzował, że planowane wejście ustawy w życie to 1 stycznia 2027 r.

Czym będą OKI? Jakie zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki)

Utworzenie Osobistego Konta Inwestycyjnego (OKI), przeznaczonego dla osób fizycznych zapowiedziano w sierpniu 2025 r. Projekt ustawy w tej sprawie tworzy nowy, dobrowolny produkt inwestycyjny dla osób fizycznych, z szerokimi ulgami podatkowymi.

Każdy pełnoletni Polak będzie mógł zawrzeć co najmniej jedną umowę o prowadzenie Osobistego Konta Inwestycyjnego (możliwe będzie zawarcie większej liczby oraz zawarcie umowy o OKI w formie parasolowej) z instytucją finansową.

OKI ma się charakteryzować się następującymi cechami:
1) Konto ma mieć charakter osobisty i dobrowolny, z możliwością wpłaty i wypłaty środków pieniężnych w każdej chwili.
2) Aktywa znajdujące się w OKI będą zwolnione z opodatkowania do:
- 100 tys. zł w przypadku aktywów o charakterze inwestycyjnym denominowanych w złotych (m.in. akcje, obligacje i inne instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu w większości na krajowym rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, fundusze inwestycyjne),
- 25 tys. zł w przypadku aktywów o charakterze oszczędnościowym denominowane w złotych (m.in. lokaty pieniężne, obligacje oszczędnościowe).

Nowy podatek od wartości aktywów

Podstawę opodatkowania podatkiem od wartości aktywów stanowić będzie suma wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI posiadanych przez podatnika w roku podatkowym. Wartość aktywów zgromadzonych na poszczególnym OKI stanowi suma wartości dziennych wycen aktywów zgromadzonych na tym OKI powiększona o sumę wpłat dokonanych przez podatnika w roku podatkowym na to OKI i podzielona przez liczbę dni w roku podatkowym, w których podatnik posiadał to OKI.

Suma wpłat dokonywanych przez podatnika w roku podatkowym jest pomniejszana o wartość:
1) wpłat dokonywanych w danym dniu – w przypadku gdy podatnik w tym dniu dokona wpłat i nie dokona wypłat, albo
2) stanowiącą różnicę między wartością wpłat i wypłat, dokonanych w danym dniu – w przypadku gdy podatnik dokona wpłat w tym dniu, których wartość jest wyższa niż wartość dokonanych wypłat w tym dniu.

Dziennej wyceny wartości aktywów dokonuje się każdego dnia roku podatkowego według stanu na koniec dnia, w którym dokonywana jest wycena. Podstawę dziennej wyceny wartości aktywów stanowi:
1) kwota środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym w banku krajowym;
2) suma wartości nominalnej obligacji znajdujących się na rachunku papierów wartościowych, na którym zapisane są te obligacje, powiększonej o:
a) wartość przyrostu kapitału wynikającego z indeksacji lub kapitalizacji naliczonego na dzień wyceny oraz
b) kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym przypisanym do tego rachunku;
3) suma wartości notowań papierów wartościowych i niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, zgromadzonych na rachunku papierów wartościowych, ustalonych zgodnie z cenami notowań na rynku regulowanym lub w ramach alternatywnego systemu obrotu, powiększona o kwoty środków pieniężnych i kwoty należne, zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunku papierów wartościowych w podmiocie prowadzącym działalność maklerską;
4) suma wartości jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi rejestru uczestników tego funduszu;
5) suma wartości jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi rachunku w tym funduszu;
6) suma wartości jednostek rozrachunkowych w dobrowolnym funduszu emerytalnym, powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi jednostek w tym funduszu.

W przypadku gdy w danym dniu nie jest dokonywana dzienna wycena wartości aktywów zgodnie z pkt 3–6, przyjmuje się dzienną wycenę wartości aktywów z ostatniego dnia, w którym taka wycena została dokonana.

W przypadku wypłaty transferowej instytucja finansowa przyjmująca wypłatę transferową dokonuje dziennej wyceny wartości aktywów przenoszonych tą wypłatą począwszy od dnia następującego po dniu ostatniej wyceny dokonanej przez dotychczasową instytucję finansową, z której nastąpiła wypłata transferowa.

Stawka podatku od wartości aktywów w roku podatkowym wynosić ma 19% wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, nie mniej jednak niż 0,1%, przy czym stawkę podatku zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku w dół. Aktualnie stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% w skali rocznej. A zatem (gdyby ta stopa nie zmieniła się do 31 października br.) stawka podatku od wartości aktywów wyniosłaby: 3,75% x 19% = 0,71%.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych będzie miał obowiązek ogłoszenia do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość obowiązującej w roku podatkowym stawki podatku od wartości aktywów.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów:
- Dla opodatkowania tym podatkiem nie ma znaczenia państwo, w którym są dokonywane inwestycje kapitałowe lub zakładane lokaty w ramach aktywów zgromadzonych na OKI, o ile są zgodne z przepisami określającymi zasady oszczędzania na OKI.
- Szczególny charakter podatku od wartości aktywów, wynika z tego, że podstawa opodatkowania de facto stanowi wynik określonego w ustawie algorytmu, na który składają się: wyceny dzienne zgromadzonych aktywów określone w zależności od rodzaju inwestycji lub oszczędności (z uwzględnieniem salda wpłat i wypłat dokonanych w dniu wpłaty) oraz wielkości dokonanych wpłat i ilość dni w roku, w którym podatnik posiada OKI.
- Podatek od wartości aktywów będzie podatkiem szczególnym tj. nie jest stricte podatkiem dochodowym, ani podatkiem majątkowym.
- Na instytucje finansowe prowadzące OKI nałożony będzie obowiązek przekazywania, zarówno oszczędzającemu, jak i organom podatkowym, informacji o wysokości wartości aktywów oraz wpłat na OKI.

Zdaniem Ministerstwa Finansów takie rozwiązania podatkowe mają skłonić oszczędzających do większej alokacji środków w realną gospodarkę i bardziej zmienne instrumenty inwestycyjne. Instytucje prowadzące OKI byłby zobowiązane do przekazywania posiadaczom kont oraz organom skarbowym informacji o wartości aktywów i wpłatach.

Źródło: Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (UD296)