Obniżka VAT i akcyzy na benzynę i olej napędowy jeszcze przed Wielkanocą 2026. KE: prawo UE nie pozwala na obniżkę stawek VAT od tych paliw

• Rząd przyjmuje pakiet CPN
• Podatek od nadmiarowych zysków i mechanizm ceny maksymalnej
• PKO BP: obniżka VAT i akcyzy obniży inflację w kwietniu o ok. 0,9 pkt. proc.
• Komisja Europejska: Dyrektywa VAT nie pozwala na stawki obniżone dla paliw silnikowych
• Są już gotowe projekty rozporządzeń obniżających VAT i akcyzę
• Maksymalna cena benzyny silnikowej i oleju napędowego

Rząd przyjmuje pakiet CPN

Jak wskazał rząd D. Tuska, w ostatnich tygodniach, w związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie, ceny ropy wzrosły o około 45%, oleju napędowego o ponad 40%, a benzyny o około 25%. Ten globalny wzrost cen paliw jest istotnym obciążeniem dla budżetów polskich rodzin. W odpowiedzi na to rząd wprowadza pakiet CPN, czyli „Ceny Paliwa Niżej”.
„Obniżamy VAT na paliwa z 23% na 8%, obniżamy akcyzę do minimalnych dopuszczalnych poziomów - te działania powinny przynieść niższe ceny paliw o około 1,20 zł na litrze” - zapowiedział Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański - cytowany na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Akcyza ma zostać obniżona do minimum wymaganego przepisami unijnymi – na benzynę o 29 groszy, a na olej napędowy o 28 groszy.

Wszystkie te działania mają mieć czasowy charakter. Rząd będzie dostosowywał stawki akcyzy oraz podatku VAT do zmieniającej się sytuacji na rynku.

Podatek od nadmiarowych zysków i mechanizm ceny maksymalnej

Są to z punktu widzenia budżetu poważne wydatki. Dlatego podejmujemy prace na rzecz wprowadzenia specjalnego podatku od nadmiarowych zysków, zwanego popularnie windfall [tax], tak aby te podmioty, które mają ponadwymiarowe zyski zapłaciły wyższy podatek - wyjaśniał szef resortu finansów.

Dodatkowo rząd, w drodze obwieszczenia Ministra Energii, wprowadza mechanizm ceny maksymalnej, wyznaczanej na podstawie średnich cen hurtowych największych sprzedawców, powiększonych o koszty operacyjne.

Proces legislacyjny tych dwóch projektów ustaw będzie szybki. Do końca 27 marca 2026 r. ma zostać przeprowadzona procedura legislacyjna w Sejmie i Senacie, a następnie uchwalone już ustawy mają być przekazane do podpisu Prezydenta.

W dniu 27 marca 2026 r. przed południem Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Za ustawą głosowało 428 posłów, przeciwko było 12 posłów. Ta ustawa zakłada wprowadzenie urzędowych cen maksymalnych na benzynę i olej napędowy. Zgodnie z nią maksymalna cena paliw będzie ustalana według określonej formuły obejmującej średnią cenę hurtową paliw na rynku krajowym, powiększoną o akcyzę, opłatę paliwową, marżę sprzedażową w wysokości 0,30 zł za litr oraz podatek VAT. Cena maksymalna będzie ogłaszana w formie obwieszczenia przez ministra energii i zacznie obowiązywać od dnia następującego po publikacji. W przypadku ogłoszenia przed dniami wolnymi od pracy, stawka będzie obowiązywać do najbliższego dnia roboczego.

W tym samym bloku głosowań Sejm uchwalił nowelizację ustawy o podatku akcyzowym pozwalającą ministrowi finansów na obniżenie stawki akcyzy na paliwa za pomocą rozporządzenia do 30 czerwca 2026 r. Taka obniżka ma być wprowadzana na czas niezbędny do ograniczenia skutków wojny na Bliskim Wschodzie. Za jej uchwaleniem zagłosowało 436 posłów, nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu.

Obie te ustawy już także zostały uchwalone przez Senat i podpisał je Prezydent RP Karol Nawrocki.

Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać jeszcze przed Wielkim Piątkiem, przypadającym w tym roku 3 kwietnia.

PKO BP: obniżka VAT i akcyzy obniży inflację w kwietniu o ok. 0,9 pkt. proc.

"Oceniamy, że obniżka VAT i akcyzy obniży inflację w kwietniu o ok. 0,9 pkt. proc., a w ujęciu średniorocznym (zakładając, że rozwiązania pozostaną w mocy przez cały rok) o ok. 0,5 pkt. proc." - napisano w raporcie ekonomistów banku PKO BP.

Komisja Europejska: Dyrektywa VAT nie pozwala na stawki obniżone dla paliw silnikowych

Jak donosi RMF24 w artykule „KE: Obniżka VAT na paliwo sprzeczna z unijnym prawem”, obniżenie stawek VAT na paliwa silnikowe kopalne (benzynę i olej napędowy) jest niezgodne z unijnym prawem. Taką informację przekazała rzeczniczka KE ds. podatkowych Louise Bogey w odpowiedzi na pytania dziennikarki RMF FM.

A zatem – zgodnie z prawem UE (chodzi tu głównie o Dyrektywę VAT) stawki paliw silnikowych nie mogą być obniżone. Muszą więc być obciążone stawką podstawową, która w Polsce wynosi 23%.

Natomiast w przypadku akcyzy prawo UE (Dyrektywa ETD) określa tylko minimalne stawki podatku. I jeżeli Polska ma stawki akcyzy wyższe od unijnych stawek minimalnych, to może te stawki obniżyć do tego minimum.

To dość jasne stanowisko i może dlatego nie został jeszcze opublikowany projekt nowelizacji rozporządzenia dot. obniżenia stawek na paliwa. Czyżby rząd miał kłopot z uzasadnieniem prawnym tej nowelizacji?

Są już gotowe projekty rozporządzeń obniżających VAT i akcyzę

Jednak wiceminister finansów Jarosław Neneman poinformował 26 marca w Sejmie, że projekty rozporządzeń obniżających stawki podatków VAT i akcyzy na paliwa są już przygotowane.

- Projekt rozporządzenia obniżającego stawkę VAT jest gotowy. Projekt rozporządzenia obniżającego stawkę akcyzy też jest gotowy. Natomiast ten projekt może ujrzeć światło dzienne, kiedy będzie delegacja ustawowa - powiedział wiceminister.

Neneman wskazał, że wszystkie te obniżki – wraz z wprowadzoną nowelizacją ustawy o zapasach ropy naftowej ceną maksymalną – wejdą w życie tego samego dnia.

Wiceminister dodał, że rozwiązania zostały powiązane z mechanizmem ceny maksymalnej, który ma zagwarantować, że korzyści fiskalne zostaną przeniesione na konsumentów.

Jednocześnie Neneman podkreślił, że ostateczny poziom cen paliw będzie zależał od sytuacji na rynkach globalnych, w tym rozwoju konfliktu na Bliskim Wschodzie. Wskazał, że koszt obniżenia VAT i akcyzy na paliwa w proponowanych rozwiązaniach rządowych wyniesie ok. 1,6 mld zł.

Maksymalna cena benzyny silnikowej i oleju napędowego

Jest już gotowy także projekt nowelizacji ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Projekt ten ma na celu wprowadzenie przepisów ustawowych dotyczących ustalenia ceny maksymalnej na benzynę silnikową i olej napędowy. Chodzi o jest zahamowanie wzrostu cen paliw ciekłych, a zatem również pomoc w walce z rosnącą presją inflacyjną wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie pomiędzy USA i Izraelem a Iranem, który w znaczny sposób wpływa na podniesienie ceny ropy naftowej oraz paliw.

W projektowanej nowelizacji ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1281 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1303) proponuje się rozwiązanie wprowadzające formułę wyliczenia maksymalnej ceny detalicznej. Zgodnie z opracowywaną formułą cenę maksymalną ustala się jako sumę średniej arytmetycznej ceny hurtowej sprzedaży paliwa za 1dm3 paliw ciekłych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1529) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w temperaturze referencyjnej 15℃, ustalonej na podstawie cen tych paliw stosowanej w poprzednim dniu roboczym przez 5 producentów lub handlowców mających największy udział w krajowym rynku paliw tych paliw na rynku krajowym, powiększonej o podatek akcyzowy oraz opłatę paliwową, oraz kwoty tytułem pokrycia kosztów sprzedaży w wysokości 0,30 zł za 1litr, powiększoną o podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811).

Ogłoszenie ceny maksymalnej będzie się odbywało za pomocą obwieszczenia Ministra Energii. Cena maksymalna określona w obwieszczeniu będzie obowiązywała następnego dnia po jego ogłoszeniu, z tym, że cena ogłoszona w dniu roboczym poprzedzającym sobotę, niedzielę, święta oraz inne dni wolne od pracy jest stosowana do dnia roboczego następującego po tych dniach.

W projekcie ustawy ustalono również system kar pieniężnych za oferowanie do sprzedaży paliw ciekłych po cenie wyższej niż cena maksymalna ogłoszona w obwieszczeniu.

Ustalenie maksymalnej ceny detalicznej pomoże w eliminacji ryzyka stosowania nieuczciwych praktyk polegających na zwiększeniu marży dzięki niższemu podatkowi VAT w cenie sprzedawanego paliwa. Karę wynoszącą do 1000000 zł będzie wymierzać Szef Krajowej Administracji Skarbowej w drodze decyzji.

W ustawie z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863) mają być dodane przepisy odnośnie wypełnienia obowiązku stosowania maksymalnej ceny detalicznej za 1 litr paliwa, tj. przepisów o:

1) objęciu kontrolą celno-skarbową przestrzegania projektowanych przepisów z zakresu ceny maksymalnej;

2) przeprowadzaniu kontroli przestrzegania projektowanych przepisów z zakresu ceny maksymalnej paliw ciekłych na podstawie legitymacji i stałego upoważnienia, co wiąże się z koniecznością utrzymania w mocy, z możliwością jego zmiany, dotychczasowego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie wzorów upoważnień do wykonywania kontroli celno-skarbowej (Dz. U. poz. 176 oraz z 2025 r. 1322), wydanego na podstawie art. 62 ust. 16 tej ustawy.

Źródła:
- Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym UD389 – przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie (druk 2390);
- Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (UD388) - przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie (druk 2389);