Kto po zmianie wpisu będzie podatnikiem VAT

Ostatnio pojawiały się kontrowersje związane ze skutkami prawnymi wykreślenia jednego z małżonków z ewidencji działalności gospodarczej w przypadku posiadania przez nich uprzednio wspólnego wpisu w tej ewidencji. Wiele niejasności dotyczyło VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jeżeli małżonkowie prowadzą jedno przedsiębiorstwo pod jednym numerem w ewidencji działalności gospodarczej, to wówczas dla celów VAT przyjmuje się, że podatnikiem jest jeden z małżonków (osoba fizyczna). Małżonek ten składa zgłoszenie rejestracyjne dla celów tego podatku.

Jeżeli w wyniku dokonania przekształcenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej następuje wykreślenie z niego jednego z małżonków, to dla celów VAT istotne jest, który z małżonków zostaje wykreślony oraz czy nie zmieni się forma organizacyjno-prawna prowadzonej działalności – podkreślono m.in. w wyjaśnieniach Izby Skarbowej w Rzeszowie (IS.II/1-443/7/05, IS.I/1-415/192/04, z 2 marca 2005 r.).

Z przedstawionego stanu faktycznego, którego dotyczyły wyjaśnienia, wynikało, że forma organizacyjno-prawna prowadzonej działalności nie ulegnie zmianie. Istotne natomiast było to, że w danej sprawie ze statusu przedsiębiorcy rezygnuje ten z małżonków, który nie figurował w ewidencji organu podatkowego jako podatnik podatku od towarów i usług (żona). Jako samodzielny przedsiębiorca zadeklarował się małżonek, który jest zarejestrowany jako podatnik VAT.

Oznacza to, że kontynuuje on dotychczasową działalność gospodarczą. Wobec tego w przedstawionym stanie faktycznym organ podatkowy stwierdził m.in., że w przypadku gdy z działalności gospodarczej prowadzonej na imię obojga małżonków, wystąpi jeden z nich, a działalność kontynuować będzie małżonek, który występował w związku z tą działalnością jako podatnik VAT, to nie nastąpi zmiana podmiotu podatkowego w podatku od towarów i usług – stwierdzono w wyjaśnieniach Izby Skarbowej w Rzeszowie.