Ślub z wkalkulowaną utratą przywileju

Przypomnijmy: prawo do skorzystania z ulgi odsetkowej daje art. 26b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.). To na jego podstawie podatnik może odliczyć wydatki poniesione na spłatę od kredytu lub pożyczki związanej z realizacją jednej z inwestycji mieszkaniowych wymienionych w ustawie. Żeby jednak z ulgi skorzystać, trzeba spełnić wiele warunków. Jeden z nich dotyczy małżonków. Określono go w ust. 7 art. 26b. Stanowi on, że z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy, jeśli podatnik lub małżonek korzystał czy korzysta z wymienionych w przepisie „starych” ulg mieszkaniowych. Błędów nie popełniają zasadniczo małżonkowie z dużym stażem małżeńskim, którzy już w trakcie trwania małżeństwa korzystali ze „starych” ulg mieszkaniowych.

Problem pojawia się, gdy po roku czy dwóch od ślubu okazuje się, że świeżo upieczona żona czy mąż przed zawarciem małżeństwa korzystali z ulgi mieszkaniowej, a drugi małżonek, który spełnia wszystkie warunki, korzysta z odliczenia w związku ze spłatą kredytu mieszkaniowego. Spełnia, a właściwie spełniał warunki, bo w chwili zawarcia małżeństwa z osobą korzystającą z ulgi mieszkaniowej automatycznie został wyrzucony z kręgu osób uprawnionych do ulgi. I nie pomogą tłumaczenia, że małżonkowie podpisali intercyzę, rozliczają się osobno i kredyt zaciągnięty został na mieszkanie będące jedyną własnością małżonka spełniającego wymogi do skorzystania z ulgi odsetkowej.

Ministerstwo Finansów jasno wskazuje, że od powyższej zasady wyłączającej z ulgi odsetkowej, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zawierają żadnych wyjątków.

W konsekwencji, również w przypadku gdy podatnik lub jego małżonek z przedmiotowych ulg skorzystał przed zawarciem związku małżeńskiego, powyższa okoliczność pozbawia go prawa do odliczeń. Sprawa jeszcze bardziej się komplikuje w przypadku podatników korzystających z ulgi odsetkowej planujących dopiero małżeństwo z osobą, która korzystała ze starych ulg budowlanych. Powstaje pytanie, od kiedy stracą prawo do odliczenia. Niestety, również i w tym względzie MF nie daje forów młodym małżonkom. W kolejnej odpowiedzi wyjaśnia, że podatnik korzystający z ulgi odsetkowej z chwilą zawarcia związku małżeńskiego z osobą dokonującą – w okresie obowiązywania ustawy, tj. od 1992 r. – odliczeń w ramach dużej ulgi mieszkaniowej, traci prawo do dalszych odliczeń. Innymi słowy, kwota odsetek od kredytu spłacona w roku zawarcia małżeństwa (i w latach następnych) nie będzie podlegała odliczeniu od dochodu. Dla przykładu, jeśli ślub odbędzie się w sylwestra, to jeden z małżonków straci prawo do odliczenia odsetek za cały rok. Cóż, w takim przypadku planującym małżeństwo przyjdzie albo wkalkulować w koszty ślubu dodatkowo utratę ulgi odsetkowej, albo... wstrzymać się z sakramentalnym „tak”.

W przypadku drugiej sytuacji pozostaje jednak jeszcze jedna możliwość: zmiana interpretacji – albo przez resort, albo sądy. Bo wbrew twierdzeniu MF o braku ustawowych podstaw do proporcjonalnego rozliczenia ulgi w tym przypadku, sprawa nie jest tak jednoznaczna i w ocenie ekspertów nie ma do tego przeszkód.