Jak opodatkować otrzymane odszkodowanie
REKLAMA
Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 27 listopada 2006 r., nr PB I-3/4117/IN-72/US/2006/PM
INTERPRETACJA ORGANU PODATKOWEGO - GŁÓWNA TEZA
Otrzymane przez podatniczkę - tytułem odszkodowania - wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości jest realizacją uzgodnień zawartych w podpisanej z Telekomunikacją Polską S.A. umowie. Tym samym "odszkodowanie" to nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 updof gdyż przepis ten wyłącza możliwość zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymane na podstawie zawartych umów.
Otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości (zwane w umowie odszkodowaniem) nie podlega zwolnieniu z opodatkowania i należy je zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychody te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali progresywnej określonej w art. 27 w/w ustawy.
KOMENTARZ EKSPERTA
W katalogu przychodów zwolnionych z opodatkowania ustawodawca umieścił m.in. odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, wprowadzając jednocześnie od tej reguły wyjątek. Zwolnieniem tym nie zostały objęte tego typu odszkodowania, jeśli wynikają one z zawartych umów lub ugód. Ponieważ zakres tego wyłączenia ze zwolnienia budził wątpliwości interpretacyjne, do zagadnienia tego odniósł się NSA w wyroku z 28 czerwca 2004 r. (sygn. akt FSK 196/04). Sąd podkreślił, że za odszkodowania wypłacone na podstawie przepisów prawa uznać należy odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem okaże się decyzja organu państwa, wyrok sądu czy też umowa.
Trzeba pamiętać, że aby zakwalifikować wypłacone świadczenie jako odszkodowanie, należy każdorazowo zbadać, czy wystąpiła szkoda, która jest albo źródłem zobowiązania przy tzw. odpowiedzialności ex delicto (art. 415 k.c.), albo stanowi następstwo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przy odpowiedzialności ex contractu (471 k.c.). Jej wystąpienie musi zostać spowodowane działaniem lub innym zdarzeniem, a ponadto między szkodą a danym faktem musi istnieć związek przyczynowy. Brak lub przerwanie takiego związku wyłącza odpowiedzialność. Dlatego nie nazwa, ale rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.
W omawianym przypadku otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości jest realizacją uzgodnień zawartych w podpisanej z operatorem telekomunikacyjnym w umowie zawartej zgodnie z art. 140 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Z przepisu tego wynika, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek umożliwić instalowanie na nieruchomości urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod, na albo nad nieruchomością oraz umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości. Warunki korzystania z nieruchomości przez operatora ustala się w umowie, która powinna być zawarta w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora o jej zawarcie. Z przepisu tego wynika również, że korzystanie z nieruchomości ma charakter odpłatny, chyba że linia lub urządzenia telekomunikacyjne służą zapewnianiu telekomunikacji właścicielowi lub użytkownikowi nieruchomości, na ich wniosek. Dopiero gdyby nie doszło do zawarcia umowy w opisanym wyżej trybie, mają zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujące zasady wywłaszczenia oraz wypłaty odszkodowania z tego tytułu na rzecz właściciela nieruchomości.
Dlatego Dyrektor Izby Skarbowej postąpił prawidłowo odmawiając zmiany postanowienia organu pierwszej instancji, w którym uznano, że powyższe wynagrodzenie nazwane w umowie odszkodowaniem nie korzysta ze przywołanego zwolnienia od podatku dochodowego, gdyż przepis ten wyłącza możliwość zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymane na podstawie zawartych umów, których źródłem nie jest przepis prawa. Organ odwoławczy słusznie zakwalifikował otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości do przychodów z innych źródeł, podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Przywołane w interpretacji przepisy nie uległy zmianie. Jednak trzeba pamiętać, że od 11 grudnia 2006 r. art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) updof w zakresie, w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 29 listopada 2006 r. (opubl. w Dz.U. z 2006 r. Nr 226, poz. 1657). Ponieważ powyższa interpretacja nie dotyczy ugody sądowej, to zachowuje swoją aktualność również w 2007 r.
Interpretację skomentowała
Anna Welsyng
radca prawny, doradca podatkowy
W katalogu przychodów zwolnionych z opodatkowania ustawodawca umieścił m.in. odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, wprowadzając jednocześnie od tej reguły wyjątek. Zwolnieniem tym nie zostały objęte tego typu odszkodowania, jeśli wynikają one z zawartych umów lub ugód. Ponieważ zakres tego wyłączenia ze zwolnienia budził wątpliwości interpretacyjne, do zagadnienia tego odniósł się NSA w wyroku z 28 czerwca 2004 r. (sygn. akt FSK 196/04). Sąd podkreślił, że za odszkodowania wypłacone na podstawie przepisów prawa uznać należy odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem okaże się decyzja organu państwa, wyrok sądu czy też umowa.
Trzeba pamiętać, że aby zakwalifikować wypłacone świadczenie jako odszkodowanie, należy każdorazowo zbadać, czy wystąpiła szkoda, która jest albo źródłem zobowiązania przy tzw. odpowiedzialności ex delicto (art. 415 k.c.), albo stanowi następstwo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przy odpowiedzialności ex contractu (471 k.c.). Jej wystąpienie musi zostać spowodowane działaniem lub innym zdarzeniem, a ponadto między szkodą a danym faktem musi istnieć związek przyczynowy. Brak lub przerwanie takiego związku wyłącza odpowiedzialność. Dlatego nie nazwa, ale rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.
W omawianym przypadku otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości jest realizacją uzgodnień zawartych w podpisanej z operatorem telekomunikacyjnym w umowie zawartej zgodnie z art. 140 ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Z przepisu tego wynika, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek umożliwić instalowanie na nieruchomości urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod, na albo nad nieruchomością oraz umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości. Warunki korzystania z nieruchomości przez operatora ustala się w umowie, która powinna być zawarta w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora o jej zawarcie. Z przepisu tego wynika również, że korzystanie z nieruchomości ma charakter odpłatny, chyba że linia lub urządzenia telekomunikacyjne służą zapewnianiu telekomunikacji właścicielowi lub użytkownikowi nieruchomości, na ich wniosek. Dopiero gdyby nie doszło do zawarcia umowy w opisanym wyżej trybie, mają zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujące zasady wywłaszczenia oraz wypłaty odszkodowania z tego tytułu na rzecz właściciela nieruchomości.
Dlatego Dyrektor Izby Skarbowej postąpił prawidłowo odmawiając zmiany postanowienia organu pierwszej instancji, w którym uznano, że powyższe wynagrodzenie nazwane w umowie odszkodowaniem nie korzysta ze przywołanego zwolnienia od podatku dochodowego, gdyż przepis ten wyłącza możliwość zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymane na podstawie zawartych umów, których źródłem nie jest przepis prawa. Organ odwoławczy słusznie zakwalifikował otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości do przychodów z innych źródeł, podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Przywołane w interpretacji przepisy nie uległy zmianie. Jednak trzeba pamiętać, że od 11 grudnia 2006 r. art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) updof w zakresie, w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 29 listopada 2006 r. (opubl. w Dz.U. z 2006 r. Nr 226, poz. 1657). Ponieważ powyższa interpretacja nie dotyczy ugody sądowej, to zachowuje swoją aktualność również w 2007 r.
Interpretację skomentowała
Anna Welsyng
radca prawny, doradca podatkowy
STAN FAKTYCZNY I PYTANIE PODATNIKA
Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2006 r. zwróciła się Pani o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że Telekomunikacja Polska S.A. wypłaciła Pani odszkodowanie w związku ze szkodami spowodowanymi likwidacją słupów telefonicznych na działce.
W tym stanie sprawy zwróciła się Pani z zapytaniem, czy powyższe odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przedstawiając swoje stanowisko uznała Pani, że wypłacone odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. Nr IB/415-26/06 nie podzielił Pani stanowiska przedstawionego we wniosku.
Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi decyzją z dnia 22 sierpnia 2006 r. Nr PB I 3/4150/IN-474/05/MK uchylił z urzędu powyższe postanowienie, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do rozstrzygnięcia kwestii.
W dniu 5 września 2006 r. uzupełniła Pani wniosek, przedkładając umowę zawartą w dniu 21 października 2005 r. z Telekomunikacją Polską S.A. "O ustalenie wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez Telekomunikację Polską".
Organ podatkowy pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 19 września 2005 r. Nr IB/415-42/06 ponownie nie podzielił stanowiska strony w sprawie. W dniu 28 września 2006 r. na ww. postanowienie złożyła Pani zażalenie.
INTERPRETACJA ORGANU PODATKOWEGO - ARGUMENTACJA
Działając na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28 września 2006 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź - Polesie z dnia 19 września 2006 r. Nr IB/415-42/06, odmówił zmiany ww postanowienia.
Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów oraz obowiązujących przepisów prawa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego jeżeli uzna, że zażalenie podatnika zasługuje na uwzględnienie. Otrzymuje:- Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź - Polesie- a/a
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 - 16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis art. 9 ustawy wyraża zasadę powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych, które zostały wymienione przez ustawodawcę między innymi w art. 21 ust. 1 ustawy.
Z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ww ustawy wynika, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód. Z treści cytowanego przepisu wynika wyraźnie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Zakres zwolnienia wynikający z bezpośredniego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy obejmuje odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyłączeniem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.
Należy zauważyć, iż w rozpatrywanej sprawie otrzymane przez Panią - tytułem odszkodowania - wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości jest realizacją uzgodnień zawartych w podpisanej z Telekomunikacją Polską S.A. umowie. Tym samym "odszkodowanie" to nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w w/cyt. art. 21, gdyż przepis ten wyłącza możliwość zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymane na podstawie zawartych umów.
A zatem, odnosząc stan faktyczny przedstawiony we wniosku do obowiązującego prawa podatkowego stwierdzić należy, że otrzymane wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości (zwane dalej w umowie odszkodowaniem) nie podlega zwolnieniu z opodatkowania i należy je zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychody te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali progresywnej określonej w art. 27 w/w ustawy. Z uwagi na powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, mając na względzie zapis art. 14b § 5 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdza jak w sentencji niniejszej decyzji.
Autopromocja
REKLAMA
REKLAMA
