Zmiany w przepisach o upadłości konsumenckiej od 1 stycznia 2015 r.

Od momentu wprowadzenia powyższej instytucji do polskiego porządku prawnego w 2009 r. pojawiały się liczne głosy, iż warunki, które musi spełnić osoba fizyczna, aby z niej skorzystać, są zbyt rygorystyczne. Sprawiało to, że powyższa regulacja była w zasadzie martwa, a na ponad 2 tys. wniosków, które wpływały do sądów, rozpatrzono pozytywnie nieco ponad 80. Naprzeciw oczekiwaniom uproszczenia tych przepisów wychodzi przedmiotowa nowelizacja, a sama informacja z kancelarii prezydenta wskazuje jednoznacznie, że „uchwalona ustawa ma na celu redukcję albo całkowite usunięcie barier w dostępie do tzw. upadłości konsumenckiej z uwzględnieniem słusznych interesów wierzycieli.”

Zmiany wprowadzone nowelizacją to poprawki, o które od dawna postulowała doktryna oraz przedsiębiorcy. Przede wszystkim umożliwiają one przeprowadzenie postępowania upadłościowego także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela czyli np. w sytuacji, gdy zalega tylko ze spłatą kredytu hipotecznego. Wcześniej nie było takiej możliwości, co doktryna podnosiła jako nieracjonalne i bezsensowne ograniczenie. Dodano również przesłankę, na mocy której sądy będą oddalały wniosek o ogłoszenie upadłości. Jak dotąd robiły to wtedy, gdy niewypłacalność nie powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności, w szczególności w przypadku gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym, albo do rozwiązania stosunku pracy dłużnika doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą. Teraz będzie to również  umyślne doprowadzenie przez dłużnika do swojej niewypłacalności lub istotne zwiększenie jej stopnia lub na skutek jego rażącego niedbalstwa, co również wydaje się słuszne w kontekście nienadużywania prawa do upadłości konsumenckiej. 

Ustawa o prawach konsumenta od 25 grudnia 2014 r.

Zmieniają się również zasady dotyczące sprzedaży samego majątku. Między innymi sprzedaży posiadanych ruchomości będzie mógł dokonać dłużnik, działający w tym konkretnym zakresie jako pełnomocnik syndyka. Ponadto jeśli sprzedana nieruchomość zaspokajała potrzeby mieszkaniowe dłużnika, będzie on uprawniony do otrzymywania takiej ilości pieniędzy, która będzie pozwalała mu wynająć inne mieszkanie przez okres 2 lat. Dłużnik będzie miał również możliwość zatrzymania ważnych dla dłużnika składników majątku dzięki zawarciu z wierzycielem odpowiedniego układu.  Oprócz tego w przypadku, gdy osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazywać będzie, że nie będzie on zdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli, sąd będzie umarzać zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty. Wprowadza się równocześnie prawo złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu drugiej instancji o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty.

Od 2015 r. będzie łatwiej o upadłość konsumencką

Należy również zaznaczyć, iż upadłość konsumencka będzie możliwa do przeprowadzenia względem dłużnika raz na 10 lat. Zmniejsza się też opłata sądowa od odpowiedniego wniosku – z 200 zł na 30 zł, a w sytuacji, gdy majątek dłużnika nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, będą one tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa.

Przyjmuje się również zasadę, że postanowienia o ogłoszeniu upadłości podawać się będzie niezwłocznie do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w budynku sądowym oraz obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczy, co jest istotne z perspektywy pewności obrotu.

Autor: Piotr Dobrowolski

O zmianach w prawie konsumenckim piszemy w Monitorze Księgowego. Zachęcamy do bieżącej lektury czasopisma. Kup stałą prenumeratę Monitora Księgowego >>

Kup e-booka Obowiązki sprzedawcy po zmianach w prawie konsumenckim – wskazówki praktyczne >>

Podyskutuj o tym na naszym FORUM