Czy odszkodowanie wypłacone za szkody wyrządzone przez pracownika jest kosztem

RADA

Jeśli pracownik nie wyrządził szkody umyślnie, to koszty naprawienia szkody powinien pokryć pracodawca. Zaliczenie tych wydatków do kosztów jest sporne i różnie interpretowane przez organy podatkowe. Dlatego warto wystąpić z zapytaniem w tej sprawie. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Artykuł 120 § 1 Kodeksu pracy stanowi, że w razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia tej szkody jest wyłącznie pracodawca. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości (art. 122 kp.).

Oznacza to, że przepisy zasadniczo nakładają na pracodawcę obowiązek wyrównania w pełnej wysokości szkody wyrządzonej przez pracownika osobie trzeciej. Obowiązek ten istnieje tylko wtedy, gdy pracownik wyrządził osobie trzeciej szkodę przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Pracodawca nie odpowiada za szkodę wyrządzoną przez pracownika, który nie działał w ramach swoich obowiązków pracowniczych ani też w ramach czynności na rzecz pracodawcy nawet niewynikających z zakresu jego obowiązków.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

W przypadku wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych nieumyślnie szkody osobie trzeciej zobowiązany do naprawienia tej szkody jest wyłącznie pracodawca.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Państwa pracownik uszkodził maszynę klienta w trakcie wykonywania zleconego Państwa firmie zadania. Jeżeli szkoda ta została wyrządzona nieumyślnie, to Państwo są zobowiązani do zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Zgodnie z ogólną regułą podatnik może traktować jako koszt podatkowy tylko te wydatki, które wiążą się z osiągnięciem przychodu lub ochroną źródeł przychodu i równocześnie nie zostały wymienione w negatywnym katalogu wydatków niestanowiących kosztów podatkowych. Wydatki związane z wyrządzeniem szkody przez pracownika nie zostały wymienione wśród kosztów, które nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, dlatego też nie ma przeciwwskazań do zaliczenia tego rodzaju wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Należy jednak jeszcze udowodnić, że koszt ten służy zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodu.

Niestety opinie organów podatkowych w omawianej kwestii są podzielone. Przykładowo Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie odmówił zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. W wydanym przez niego piśmie z 7 czerwca 2006 r., nr 1471/DPD2/423-44/06/AB, czytamy, że:

Działalność podmiotu gospodarczego może czasami prowadzić do naruszania praw innych podmiotów i z tego tytułu podmiot może być zmuszony do ponoszenia kosztów sankcyjnych będących następstwem takiego naruszenia, np. odszkodowania. Uszkodzenie wagonu należącego do kolei niemieckich w ramach wykonywania przez Spółkę usług przewozowych pozbawiło Spółkę możliwości jego wykorzystania i tym samym uzyskania przychodu w następstwie jego używania. Z uwagi na fakt, że przedmiot nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej, wszelkie opłaty z nim związane nie mogą być zaliczone do kosztów poniesionych w celu uzyskania przychodów, ponieważ ich poniesienie nie ma już żadnego związku z przychodem. W przedmiotowej sprawie nie można zgodzić się z argumentacją Strony, że wypłata odszkodowania na rzecz kolei niemieckich z tytułu uszkodzenia należącego do nich wagonu stanowi wydatek spełniający warunki określone w art. 15 ust. 1 updop. Przedmiotowy wydatek nie został poniesiony w celu uzyskania przychodów, lecz w celu naprawienia szkody powstałej w wyniku prowadzonej przez Spółkę działalności. W obrocie gospodarczym występują przypadki, w których strona ponosi szkodę, nie mniej jest to kwestia ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego konsekwencji finansowych nie można przenosić przy użyciu przepisów podatkowych na Skarb Państwa (...).

Odmienne stanowisko zaprezentował Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 18 kwietnia 2005 r., w którym czytamy, że:

Wypłata odszkodowania będąca następstwem kradzieży przesyłki stanowi realizację zobowiązania wynikającego z umowy. Nie jest, co prawda, związana z określonym źródłem przychodu, służy jednakże zapewnieniu tego źródła w przyszłości. Jest gwarantem solidności firmy, jej wiarygodności. Zapewnia klienta, iż w przypadku zaistnienia określonej sytuacji losowej uszczerbek przez niego poniesiony wynagrodzony zostanie przez przewoźnika. To z kolei niewątpliwie skutkuje utrzymaniem dotychczasowego klienta, a w konsekwencji przyczynia się do generowania przychodów w przyszłości (...).

Jak widać, brak jednolitego stanowiska organów podatkowych może w przypadku zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów narazić Państwa firmę na spór z fiskusem. W związku tym najbezpieczniej będzie zwrócić się do właściwego Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej.

• art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 115, poz. 793

• art. 120 i 122 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589

Rafał Styczyński

doradca podatkowy