Składka zdrowotna w 2022 roku [Polski Ład]

Składka zdrowotna – nowe zasady rozliczania w 2022 roku

Data 1 stycznia 2022 roku z całą pewnością wielu osobom, w tym przedsiębiorcom spędza sen z powiek. To z tym dniem zacznie obowiązywać znacząca większość regulacji zawartych w ustawie z dnia z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, zwana dalej „Ustawą”. Prawdopodobnie każdy już słyszał o projekcie ustawy podatkowej wchodzącej w skład tzw. „Polskiego Ładu”, jednak nie każdy wie o co tak naprawdę chodzi w tych zmianach. W poniższym artykule zostanie przybliżony temat, budzącej liczne kontrowersje składki zdrowotnej. Nowo projektowana składka zdrowotna jest bowiem zupełnie nową instytucją uregulowaną w tej podatkowej rewolucji. Dotychczasowa składka zdrowotna oraz zasady odliczania jej od podatku wraz z Nowym Rokiem przestaje funkcjonować.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne a wybrana forma opodatkowania - zasady ogólne (skala podatkowa)

Wysokość składki zdrowotnej od Nowego Roku będzie uzależniona przede wszystkim od wyboru formy opodatkowania. W przypadku wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych wyniesienie ona 9% podstawy wymiaru składki – dochodu z działalności. Dochód z działalności definiowany jest jako różnica pomiędzy przychodem z działalności a kosztami jego uzyskania, pomniejszonym o zapłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Co ważne wysokość składki nie może być niższa niż:

1. 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu 1 stycznia roku składkowego;
2. iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru.

Składka zdrowotna a podatek liniowy

Z kolei w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym wysokość składki zdrowotnej będzie kształtować się na poziomie 4,9% zdefiniowanej jak wcześniej podstawy wymiaru składki.

Składka zdrowotna a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Jeszcze inaczej będzie wyglądać składka zdrowotna, w przypadku podatników, którzy opodatkowują swoje przychody ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Dla tych podatników ustawodawca przewidział dodatkowe utrudnienia, wprowadzając różne podstawy wymiaru składki, zależne od wysokości osiągniętego przychodu. Stawka składki zdrowotnej wynosić będzie 9% podstawy wymiaru składki. W Ustawie zaplanowano trzy przedziały, zgodnie z którymi podstawa wymiaru składki będzie stanowić:

1. kwotę równą 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli przychody z działalności osiągnięte od początku roku kalendarzowego, nie przekroczyły kwoty 60 000 zł;
2. kwotę równą przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu, jeżeli przychody z działalności osiągnięte od początku roku kalendarzowego przekroczyły kwotę 60 000 zł, a nie przekroczyły kwoty 300 000 zł;
3. kwotę równą 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli przychody z działalności osiągnięte od początku roku kalendarzowego przekroczyły kwotę 300 000 zł.

Karta podatkowa a składka zdrowotna

Zmiany są również przewidziane w przypadku podmiotów opodatkowanych kartą podatkową. Te podmioty będą opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9%, a podstawą wymiaru składki będzie kwota minimalnego wynagrodzenia w danym roku.

Osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania

Kolejna zmiana dotyczy osób, pełniących funkcje w zarządzie spółki na mocy aktu powołania oraz prokurentów. Nowy Ład przewiduje iż osoby, które pobierają wynagrodzenie z tytułu pełnienia tych funkcji będę podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Składka będzie wynosić 9% podstawy wymiaru, czyli otrzymywanego wynagrodzenia.

Wspólnicy spółek komandytowych

Nowelizacja dotyczy również wspólników spółek komandytowych. W ich przypadku składka zdrowotna nie będzie ustalana od dochodu, ani przychodu. Ustawodawca przewidział w ich przypadku zastosowanie stawki 9% a wymiar stanowić będzie przeciętne wynagrodzenie.

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej w 2022 roku. W jaki sposób ustalić dochód ?

Dochód, stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne co do zasady będzie ustalany zgodnie z następującymi założeniami:

1. w pierwszym miesiącu opłacania składki zdrowotnej będzie to wynik pomniejszenia osiągniętych przychodów o poniesione koszy uzyskania przychodu;
2. w kolejnych miesiącach wynik ten pomniejsza się dodatkowo o zapłacone ubezpieczenie społeczne, jeśli nie zostało zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;
3. dochód za kolejne miesiące ustala się narastająco, jako różnicę między sumą przychodów osiągniętych od początku roku i sumą kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesionych od początku roku;
4. tak ustalony dochód pomniejsza się o sumę dochodów za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zapłaconych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach.

Termin zapłaty składki zdrowotnej - zmiana od 2022 roku

Ważną zmianą dla płatników składki zdrowotnej jest również zmiana terminu płatności omawianej składki. Otóż od nowego roku omawiana składka będzie musiała być uiszczona na właściwy rachunek płatnika co do zasady do 20 dnia kolejnego miesiąca, a nie jak to było dotychczas do 10 lub 15 dnia miesiąca.

Konsekwencje podatkowe zmian w składce zdrowotnej

Z całą pewnością jedną z najbardziej uciążliwych zmian dla podatników jest brak możliwości odliczania zapłaconej składki zdrowotnej od podatku. Do tej pory składka zdrowotna wynosiła 9%, jednak 7,75% można było odliczyć od podatku. Wraz ze zmianami wprowadzonymi Polskim Ładem, zniknie możliwość odliczania składki zdrowotnej od wyliczonego podatku.

Reasumując:

1. składka zdrowotna będzie często wyższa niż dotychczas;
2. brak możliwości odliczenia części składki zdrowotnej od podatku sprawia, że realne obciążenie jej wysokością jest wyższe.

Obliczanie składki zdrowotnej po zmianach przepisów z całą pewnością będzie przysparzało wielu problemów i trudności i bez wątpienia potrzeba utrwalonej praktyki aby rzetelnie i świadomie obliczać i wpłacać na właściwy mikrorachunek składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Aleksandra Pietrasik, Lubasz i Wspólnicy — Kancelaria Radców Prawnych sp.k.