Czy trzeba opłacić składkę zdrowotną w styczniu 2025 r., mimo braku przychodu za grudzień? Rozpoczęcie działalności na skali podatkowej lub podatku liniowym
REKLAMA
REKLAMA
Rozpoczęcie działalności gospodarczej to istotny moment, który wiąże się z szeregiem formalności oraz obowiązków podatkowych i ubezpieczeniowych. Obecnie wybierając formę opodatkowania przedsiębiorcy nie tylko zwracają uwagę na zobowiązania podatkowe, ale także na zobowiązania względem ZUS. Mowa o składce zdrowotnej, która w zależności od wybranej formy opodatkowania ma różny sposób wyliczenia. Na skali podatkowej i podatku liniowym składkę zdrowotną ustala się na podstawie dochodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym miesiąc wyliczenia składki. Pojawiają się zatem wątpliwości, czy rozpoczynając działalność w styczniu danego roku na skali lub liniówcę występuje obowiązek zapłaty składki zdrowotnej? Poniżej odpowiedź.
Ile wynosi składka zdrowotna na skali podatkowej i podatku liniowym?
Aby jednak odpowiedzieć na zadane pytanie, ustalmy w pierwszej kolejności, jak wyliczana jest składka zdrowotna na skali podatkowej i podatku liniowym. Składka zdrowotna na skali podatkowej i podatku liniowym ustalana jest na podstawie dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc wyliczenia składki zdrowotnej. Dochód ten pomniejsza się o składki społeczne opłacone w miesiącu, który stanowi podstawę wyliczenia składki zdrowotnej - pod warunkiem, że składki społeczne nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W przypadku:
REKLAMA
REKLAMA
- skali podatkowej składka wynosi 9% wspomnianego dochodu
- podatku liniowego 4,9%.
W nawiązaniu do tych form opodatkowania warto również wspomnieć o pojęciu roku składkowego. Rok składkowy nie pokrywa się z rokiem podatkowym - za wyjątkiem ryczałtu. Na skali i liniówce rok składkowy trwa od lutego danego roku do stycznia roku poprzedniego. W uproszczeniu - rok składkowy za:
- 2024 rok rozpoczął się w lutym 2024 i zakończy się w styczniu 2025
- 2025 rok rozpocznie się w lutym 2025 i będzie trwać do stycznia 2026.
Rozpoznanie roku składkowego jest istotne dla celów rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2024 rok będzie obejmować ww. miesiące i będzie mieć miejsce w deklaracji ZUS DRA/ RCA za kwiecień 2025 roku.
Co jeśli w miesiącu, który stanowi podstawę wyliczenia składki zdrowotnej nie uzyska się dochodu? Nawet jeśli nie uzyska się dochodu lub dochód będzie niski, to składkę zdrowotną płaci się w minimalnej wysokości. Składka zdrowotna na skali i liniówce nie może być niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku składkowym - zasady obowiązujące w 2024 roku.
Obecnie Sejm przyjął planowane są zmiany w zakresie wyliczenia minimalnej składki zdrowotnej. Już od stycznia 2025 roku minimalna składka zdrowotna będzie wynosić 9% z 75% minimalnego wynagrodzenia.
Co to oznacza dla przedsiębiorców opodatkowanych na skali lub liniówce?
W styczniu 2025 roku minimalna składka zdrowotna będzie wynosić 286,34 zł (czyli mniej o 95,44 zł, aniżeli zgodnie z dotychczasowym wyliczeniem składki minimalnej). Składkę tą należy uwzględnić w deklaracji ZUS DRA za styczeń 2025 roku składanej w terminie do 20 lutego 2025, jeśli:
REKLAMA
- rozpoczniesz działalność gospodarczą w styczniu 2025 roku.
- kontynuujesz opodatkowanie tą samą formą opodatkowania (skala/ podatek liniowy) i dochód za grudzień 2024 spowoduje, że składka zdrowotna byłaby niższa niż minimalna,
- zmienisz formę opodatkowania ze skali na podatek liniowy (i na odwrót) lub z ryczałtu na skalę/podatek liniowy.
Od stycznia 2025 roku zmienia się minimalna krajowa, która będzie wynosić 4 666 zł. Zatem od lutego 2025 roku minimalna składka będzie wynosić 314,96 zł (czyli mniej o 104,98 zł, aniżeli zgodnie z dotychczasowym wyliczeniem składki minimalnej).
Należy mieć na uwadze, że jeśli rozliczamy dany miesiąc, wówczas dochód ujmowany w wyliczaniu zaliczki na PIT nie pokrywa się z dochodem, na podstawie którego wyliczana jest składka zdrowotna.
Przykład 1:
Przedsiębiorca jest opodatkowany na skali podatkowej. Składki społeczne odlicza w kosztach uzyskania przychodu. W styczniu uzyskał dochód w kwocie 10 000 zł a w lutym 20 000 zł. W jaki sposób powinien ustalić wysokość składki zdrowotnej w deklaracji ZUS DRA za luty 2025 roku?
Podstawę wyliczenia składki zdrowotnej w deklaracji za luty 2025 roku będzie stanowić dochód uzyskany w styczniu, czyli za miesiąc poprzedzający miesiąc wyliczenia składki zdrowotnej. Od uzyskanego dochodu w kwocie 10 000 zł przedsiębiorca nie odlicza już składek społecznych opłaconych w styczniu, czyli w miesiącu, który stanowi podstawę wyliczenia składki, bowiem składki te są już ujęte w kwocie dochodu. Składka zdrowotna będzie wynosić zatem: 10 000 zł * 9% = 900 zł.
Z kolei zaliczka na PIT za luty będzie obliczana na podstawie dochodu uzyskanego w lutym.
Dlaczego odliczając składki społeczne w kosztach uzyskania przychodu nie odejmuje się ich od dochodu wyliczonego dla celów składki zdrowotnej? Dochód stanowi przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Odliczając składki społeczne w kosztach, są one ujęte już w sumie kosztów, które odejmowane są od przychodu. Gdyby składki te zostały ponownie odliczone od dochodu spowodowałoby to podwójne odliczenie tych składek.
Poniżej przedstawiamy sposób ustalenia składki zdrowotnej, dla przedsiębiorcy, który odlicza składki społeczne bezpośrednio w zaliczce na podatek.
Przykład 2:
Przedsiębiorca jest opodatkowany na skali podatkowej. Składki społeczne odlicza w zaliczce. W styczniu 2025 roku opłacił składki społeczne w kwocie 1500 zł. W styczniu uzyskał dochód w kwocie 10 000 zł oraz opłacił składki społeczne w kwocie 1500 zł a w lutym uzyskał dochód 20 000 zł. W jaki sposób powinien ustalić wysokość składki zdrowotnej w deklaracji ZUS DRA za luty 2025 roku?
Podstawę wyliczenia składki zdrowotnej w deklaracji za luty 2025 roku będzie stanowić dochód uzyskany w styczniu, czyli za miesiąc poprzedzający miesiąc wyliczenia składki zdrowotnej. Od uzyskanego dochodu w kwocie 10 000 zł należy odliczyć składki społeczne zapłacone w styczniu, czyli w miesiącu, który stanowi podstawę wyliczenia składki. Składka zdrowotna będzie wynosić zatem: (10 000 zł - 1500 zł) * 9% = 765 zł.
Z kolei zaliczka na PIT za luty będzie obliczana na podstawie dochodu uzyskanego w lutym.
Rozpoczęcie działalności w styczniu 2025 roku a obowiązek zapłaty składki zdrowotnej
Powyżej ustaliliśmy zasady wyliczania składki zdrowotnej dla skali i liniówki. Odpowiedzmy zatem na pytanie: czy rozpoczynając działalność w styczniu danego roku na skali lub liniówcę występuje obowiązek zapłaty składki zdrowotnej? Odpowiedź brzmi - tak.
Nie ma tu znaczenia, że podatnik rozpoczyna działalność w styczniu 2025 roku i w grudniu nie uzyskał dochodu z uwagi na brak prowadzonej działalności. Należna w tym przypadku będzie minimalna składka zdrowotna. Jeśli zmiany w zakresie ustala minimalnej składki zdrowotnej wejdą w życie to będzie to kwota - 286,34 zł. A jeśli zmiany nie wejdą w życie będzie ona wynosić 381,78 zł. Składkę z deklaracji ZUS DRA za styczeń należy wpłacić na indywidualny numer rachunku składkowego (NRS) do 20 lutego 2025 roku. Do tego terminu należy również złożyć ZUS DRA.
W styczniu 2025 roku zastosowanie do wyliczenia minimalnej składki ma minimalne wynagrodzenie w kwocie 4242 zł, bowiem styczeń zalicza mówiąc w uproszczeniu do roku składkowego dotyczącego 2024 roku.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej w deklaracji ZUS DRA za kwiecień 2024 roku a rozpoczęcie działalności w styczniu 2025 roku
Podatnik, który rozpocznie działalność w styczniu 2025 roku na skali lub liniówce będzie miał obowiązek złożyć roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Roczne rozliczenie składki zdrowotnej będzie mieć miejsce w deklaracji ZUS DRA za kwiecień. Deklarację tą składa się w terminie do 20 maja 2025 roku.
Rozpoczęcie działalności w styczniu na skali lub liniówce na gruncie rocznego rozliczenia składki zdrowotnej będzie stanowić tzw. jednomiesięczny okres składkowy. Wykazująć jednomiesięczny okres składkowy opłacona za styczeń 2025 składka zdrowotna zostanie rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej wykazana jako zwrot dla przedsiębiorcy.
Jeśli w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej wyjdzie nadpłata, wówczas można wnioskować o jej zwrot lub przeznaczyć ją na poczet przyszłych należności.
Przedsiębiorcy opodatkowani liniowo powinni mieć na uwadzę, że otrzymanie zwrotu składki zdrowotnej/ przeznaczenie jej na poczet przyszłych należności powoduje skutki podatkowe, bowiem na podatku liniowym składka zdrowotna przysługuje odliczeniu. Jeśli zatem:
a) otrzymamy zwrot składki zdrowotnej, wówczas aby prawidłowo go rozliczyć znaczenie ma, czy składki były odliczane w zaliczce czy w kosztach:
- odliczenie w kosztach - zwrot wykazuje się na podstawie DW (dowód wewnętrzny) na minus w kolumnie 13. KPiR - Pozostałe wydatki w dacie otrzymania zwrotu
- odliczenie w zaliczce - zwrot wykazuje się dopiero w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym otrzymano zwrot (w przypadku otrzymania zwrotu w 2025 roku, rozliczenie tego zwrotu będzie mieć miejsce w zeznaniu rocznym PIT-36L składanym za 2025 rok w terminie do 30 kwietnia 2026 roku);
b) przeznaczymy zwrot na poczet przyszłych należności, wówczas z chwilą kiedy otrzymamy decyzję z ZUS, że nadpłata jest zasadna, to możemy (nie wcześniejszej niż z deklaracji ZUS DRA miesiąc, w którym została wydana decyzja) pomniejszyć płatność do ZUS o kwotę nadpłaty. Należy jednak mieć na uwadzę, że opłacone składki z nadpłaty nie podlegają odliczeniu, jeśli pierwotnie składka zdrowotna była ujęta w kosztach/ zaliczce.
Autor: Zuzanna Kwiatkowska
Kontakt: zuzanna.kwiatkowska@TCEkancelaria.pl
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
