REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie były wynagrodzenia w dawnej Polsce

Sedlak & Sedlak
Najstarsza polska firma doradztwa HR. To zobowiązuje.
finanse, pieniądze, wynagrodzenia / Fot. Fotolia
finanse, pieniądze, wynagrodzenia / Fot. Fotolia
Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Robotnik budowlany pracujący w Warszawie w XVI wieku mógł ze swojej pensji samodzielnie utrzymać trzyosobową rodzinę. Dziś przeciętne wynagrodzenie takiego pracownika wystarcza na pokrycie zaledwie 80 procent minimum socjalnego dla dwojga rodziców z jednym dzieckiem. Okazuje się również, że emigracja zarobkowa od wieków jest dla Polaków atrakcyjna. Już czterysta lat temu rzemieślnik na budowie w Londynie zarabiał o 82% więcej niż w Warszawie.

Wynagrodzenia w Polsce

W latach 40. XV wieku niewykwalifikowany robotnik budowlany w Krakowie zarabiał średnio 2,7 gram srebra dziennie. W Londynie za dzień pracy mógł natomiast otrzymać niemal dwa razy więcej, bo 4,49 grama kruszcu. Rzemieślnik krakowski w tym czasie zarabiał 3,95 g. srebra, londyński 7,19 g., a paryski 7 gram.

REKLAMA

REKLAMA

Autopromocja

Bardziej miarodajne od podawania płac nominalnych jest, rzecz jasna, prześledzenie, jakie możliwości utrzymania rodziny dawała praca w Polsce i za granicą. Stosunek zarobków do kosztów utrzymania rodziny składającej się z trzech osób przedstawiony jest na poniższym wykresie. Robotnicy budowlani w Londynie, jak widać, za swoje zarobki mogli spokojnie wykarmić trzyosobową rodzinę. Zazwyczaj przeciętnie takiej londyńskiej rodzinie zostawała jeszcze mniej więcej 1/3 pensji, którą mogli przeznaczyć na inne, poza podstawowymi, wydatki.

Zasady wypłaty wynagrodzenia

REKLAMA

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wykres 1. Pensje robotników pracujących na budowach
w Warszawie, Londynie i Amsterdamie w relacji do kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny

http://wynagrodzenia.pl/zdjecie.php?url=pliki/wykresy_baza/4973.&s=700&w=1700

Opracowanie własne Sedlak & Sedlak na podstawie „Historia Polski w liczbach. Polska w Europie” Uwaga: brak danych dotyczących lat 1421-1561 dla Warszawy.


Co ciekawe, specjalistom emigracja nie opłacała się aż tak bardzo jak pracownikom niewykwalifikowanym. Rzemieślnika, zatrudnionego na budowie w Warszawie, w niektórych latach stać było nawet na więcej niż pracującego w Londynie.

Zobacz wskaźnik: Minimalne wynagrodzenie za pracę

Wynagrodzenia dziadków i rodziców

W latach dwudziestolecia międzywojennego pensje nominalne Polaków malały. Na sytuację tę miał wpływ niewątpliwie Wielki Kryzys w Ameryce z 1929 roku. Oficjalnie za jego koniec przyjmuje się 1933 rok, jednak poziom wynagrodzeń zaczyna wzrastać dopiero od roku 1937. Kryzys sprawił, że nasi przodkowie zarabiali nieco ponad 70% wartości pensji z 1929 roku.

Wzrastały za to średnie wynagrodzenia realne w drugiej połowie XX wieku. Siła nabywcza pieniądza zwiększyła się, tzn. po uwzględnieniu inflacji nasi przodkowie mogli kupić więcej dóbr. W przeciągu dekady (1970-80) wynagrodzenie wzrosło o 55%.

Wynagrodzenia urzędników w UE

Tabela 1. Przeciętne realne wynagrodzenia w latach 1960-2008

1970=100

1960

84

1965

91

1975

142

1980

155

1990=100

1985

81

1988

92

1999

115

2000=100

2008

127

Opracowanie własne Sedlak & Sedlak na podstawie „Historia Polski w liczbach. Polska w Europie”


„Polska w Europie. Historia Polski w liczbach” to publikacja GUS, powstała z okazji dziesiątej rocznicy wstąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej. Zawiera statystyczny obraz historii Polski na tle krajów europejskich od piętnastego wieku aż po współczesność.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Sylwia Radzięta

Sedlak & Sedlak

Źródło: Wealth Solutions

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Przełom dla przedsiębiorców. Rząd zapowiada darmową aplikację do paragonów i duże zmiany w podatkach

Darmowa aplikacja do wystawiania paragonów, e-paragony, łatwiejsze rozliczanie VAT oraz nowe zasady interpretacji podatkowych – to najważniejsze elementy pakietu deregulacyjnego przedstawionego przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego oraz Macieja Berka z KPRM. Rząd zapowiada uproszczenie prowadzenia działalności gospodarczej i bardziej przyjazny kontakt przedsiębiorców z administracją.

Zmiany w VAT od października 2026 r. Odpowiedzialność solidarna także przy MPP i usługach niematerialnych (np. księgowych, doradczych, reklamowych)

Podzielona płatność w VAT nie ochroni już zawsze nabywcy przed odpowiedzialnością solidarną ze sprzedawcą. Od października 2026 r. w ustawie o VAT pojawi się szereg wyjątków. Procedowany obecnie w Sejmie rządowy projekt nowelizacji ustawy o VAT oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ma m.in. na celu częściowe wyłączenie ochrony, jaką daje mechanizm podzielonej płatności (MPP, split payment) przed zastosowaniem odpowiedzialności solidarnej. Jak czytamy w uzasadnieniu tego projektu, nowelizacja ma w ramach MPP zastosować odwołanie się do instytucji nadużycia prawa. Skutkiem tego przepisów przewidujących odstąpienie od wymierzenia sankcji VAT dla płacących w MPP nie będzie się stosować do podatnika, który wiedział, że faktura zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności potwierdza czynności dokonane w warunkach nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Ponadto odpowiedzialnością solidarną zostaną objęte niektóre usługi niematerialne – np. księgowe, doradcze, reklamowe. Zmiany te mają obowiązywać już od 1 października 2026 r.

Czy nieodzyskana kaucja za opakowania może być kosztem podatkowym?

Wprowadzenie systemu kaucyjnego może rodzić pytania dotyczące skutków podatkowych związanych z nieodzyskaniem kaucji za opakowania. Jedno z nich, przedstawione przez samorządową instytucję kultury, było przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (interpretacja z 25 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.143.2026.1.JG).

Czy sprzedaż e-waluty z gry komputerowej jest zwolniona z VAT?

Rozwój rynku cyfrowego powoduje, że coraz częściej pojawiają się wątpliwości dotyczące zasad opodatkowania transakcji z wykorzystaniem wirtualnych aktywów. Jednym z takich zagadnień była możliwość zastosowania zwolnienia z VAT do sprzedaży waluty wykorzystywanej wyłącznie w grze komputerowej.

REKLAMA

Wakacje od składek ZUS w 2026 r. - nowy formularz wniosku RWS

ZUS udostępnił w lipcu 2026 r. nową wersję wniosku RWS o wakacje składkowe. Od początku wprowadzenia ulgi do ZUS-u wpłynęło ponad 3,28 mln wniosków, a wartość zwolnień z opłacania składek przekroczyła 4,2 mld zł. W województwie kujawsko-pomorskim złożono 155,5 tys. wniosków, a kwota przyznanych zwolnień wyniosła blisko 203 mln zł.

NSA: przychody z dzierżawy znaku towarowego mogą być opodatkowane ryczałtem

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2026 r. (II FSK 1023/23) odniósł się do kwestii kwalifikacji przychodów uzyskiwanych z dzierżawy znaku towarowego wycofanego z działalności gospodarczej do majątku prywatnego. Rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ przesądza o możliwości opodatkowania takich przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz wskazuje, że o ich kwalifikacji decyduje charakter zawartej umowy, a nie sam przedmiot dzierżawy.

Sposób i tryb przeprowadzenia przetargów oraz rokowania na zbycie nieruchomości

Sposób przeprowadzenia przetargów na nieruchomości publiczne oraz tryb ich realizacji – wraz z procedurą rokowań po nieskutecznych postępowaniach – to kluczowe kwestie dla firm, inwestorów i osób prywatnych zainteresowanych zakupem nieruchomości Skarbu Państwa lub samorządów. Cały proces opiera się na zasadach jawności, konkurencyjności i ścisłych regułach formalnych, które mają zapewnić transparentność i maksymalną efektywność ekonomiczną.

Nabycie udziału w pierwszym mieszkaniu bez PCC - zwolnienie podatkowe obejmuje też udział we własności

NSA orzekł, że zwolnienie z PCC przy nabyciu pierwszego mieszkania dotyczy również sytuacji, gdy nabywamy tylko udział w nieruchomości. Nowy wyrok z 23.06.2026 r. to przełom: NSA podkreślił, że skarbówka błędnie interpretowała przepisy – celem zwolnienia jest umożliwienie nabycia pierwszego mieszkania na preferencyjnych warunkach, niezależnie od tego, czy kupujemy całą nieruchomość, czy udział.

REKLAMA

MF ograniczy ochronę split payment? Przedsiębiorcy alarmują ws. odpowiedzialności solidarnej w VAT

Projekt zmian dotyczących odpowiedzialności solidarnej za VAT wywołał poważne obawy wśród przedsiębiorców. Dotychczas zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (split payment) chroniło nabywcę przed odpowiedzialnością za zaległości podatkowe sprzedawcy. Nowelizacja przewiduje jednak wyjątki, w których fiskus będzie mógł sięgnąć także do kupującego – nawet jeśli zapłata została dokonana prawidłowo.

Lato pod okiem fiskusa. Mandat za wodę i za pizzę – sezon na paragony już trwa

Mandat 2,5 tys. zł za błędną stawkę VAT na pizzy z krewetkami i 500 zł kary za butelkę wody sprzedaną bez paragonu – dwie głośne sprawy ostatnich tygodni przypominają, że okres urlopowy to dla administracji skarbowej czas wytężonej pracy w terenie. Kontrolerzy incognito mogą pojawić się w lokalu, na targowisku, w punkcie usługowym albo sezonowej wypożyczalni, a górna granica mandatu karnego skarbowego wynosi w 2026 r. 24 030 zł.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA