REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Oszust odebrał towar, firma zapłaciła VAT. Skarbówka zmieniła zdanie

Sławomir Biliński
prawnik, dziennikarz, prowadzący szkolenia
VAT, faktura VAT, błędy w fakturze, korekta VAT, faktura korygująca, nota korygująca, podatek, podatki
VAT, faktura VAT, błędy w fakturze, korekta VAT, faktura korygująca, nota korygująca, podatek, podatki
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Producent opakowań wysłał TIR-a do Francji, ale towar przejął oszust podszywający się pod brytyjskiego klienta. Firma na wszelki wypadek zapłaciła 23 proc. VAT. Po pięciu latach sporu i dwóch wyrokach dyrektor KIS przyznał jej rację.

rozwiń >

Zamówienie od oszusta, który podszył się pod znaną firmę

W maju 2021 r. do spółki jawnej produkującej papierowe torby i arkusze napisała e-mailem osoba przedstawiająca się jako pracownik brytyjskiej spółki „B” Ltd. Producent przygotował ofertę, klient ją przyjął, a odesłana faktura proforma – podpisana i opatrzona pieczątką „B” Ltd. – zamknęła negocjacje. Strony uzgodniły termin zakończenia produkcji i 14-dniowy termin płatności. Spółka nie działała na ślepo: zanim przyjęła zamówienie, sprawdziła kontrahenta w systemie VIES i zamówiła raport o nim w wywiadowni gospodarczej. Cały kontakt odbywał się mailowo, co – jak zaznaczyła we wniosku – jest w firmie standardem w relacjach z odbiorcami.

REKLAMA

REKLAMA

Wielka Brytania

Wielka Brytania

Shutterstock

Na tydzień przed wysyłką zamawiający zmienił miejsce dostawy. Towar miał trafić do francuskiego podatnika „C”, zarejestrowanego na potrzeby VAT UE. Gdy handlowiec zwrócił uwagę, że podany numer należy do innej firmy, usłyszał wyjaśnienie o przejęciu francuskiej marki w ramach grupy kapitałowej. Pierwszy TIR wyjechał do Francji 9 lipca 2021 r. Przed wysłaniem drugiego spółka poprosiła o zapłatę, ale odpowiedziano jej, że pieniądze przyjdą dopiero po kolejnych dostawach. Wstrzymała więc wysyłki, a zamawiający przestał odbierać telefony i odpowiadać na e-maile.

Wezwanie do zapłaty trafiło do centrali „B” Ltd. w Wielkiej Brytanii. Odpowiedź była krótka: spółka nic nie wie o zamówieniu, a producent przypuszczalnie padł ofiarą oszustwa. Ktoś posłużył się fałszywymi adresami e-mail i podszył się pod przedstawiciela rzeczywiście działającej firmy. Producent 4 października 2021 r. złożył zawiadomienie o przestępstwie oszustwa z art. 286 § 1 kodeksu karnego. Policja nie wykryła sprawców i 27 maja 2022 r. umorzyła dochodzenie, a sąd rejonowy 24 listopada 2022 r. utrzymał to postanowienie w mocy.

Faktura WDT, a potem korekta na 23 proc. VAT

Na papierze wszystko się zgadzało. Spółka miała specyfikację towaru, list przewozowy CMR podpisany przez fałszywego przedstawiciela klienta, dokumenty od przewoźnika i fakturę na wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) z 9 lipca 2021 r. Dlatego najpierw wykazała transakcję w ewidencji za lipiec 2021 r. jako WDT ze stawką 0 proc.

REKLAMA

Gdy oszustwo wyszło na jaw, firma – jak podkreśliła, wyłącznie z ostrożności – 24 września 2021 r. skorygowała JPK_V7 za lipiec. Usunęła transakcję z WDT i wykazała ją jako dostawę krajową z 23 proc. VAT, traktując kwotę faktury jak kwotę brutto. Podatek wpłaciła do urzędu skarbowego. Następnie zapytała dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), czy w ogóle doszło do dostawy towarów opodatkowanej VAT.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jej zdaniem nie. Dostawa w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT to przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a do tego – co wynika z art. 5 ust. 1 – musi być odpłatna. Tu zabrakło obu elementów: spółka nie chciała przekazać towaru oszustowi i nie dostała za niego ani złotówki. Powołała się m.in. na wyrok WSA w Łodzi z 27 kwietnia 2021 r. (I SA/Łd 171/21) oraz na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach C-435/03 i C-494/12, dotyczące skutków kradzieży towarów w VAT.

Fiskus: dostawa towarów była

Dyrektor KIS w pierwszej interpretacji z 17 lutego 2023 r. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Ponowna interpretacja nie przytacza jego ówczesnej argumentacji. W podobnych sprawach organ podkreślał jednak, że ustawa o VAT nie uzależnia opodatkowania od otrzymania zapłaty, a oszustwo ujawniono dopiero po wydaniu towaru. Skoro odbiorca zyskał faktyczną możliwość korzystania z towaru jak właściciel, dostawa – w ocenie fiskusa – miała miejsce. Taką argumentację opisano m.in. w sprawie rozstrzygniętej przez NSA wyrokiem z 7 maja 2026 r. (sygn. akt I FSK 1641/23).

Sądy: wyłudzenie towaru to nie dostawa

Spółka zaskarżyła interpretację i wygrała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 25 maja 2023 r. (I SA/Ke 168/23) wskazał, że istotą dostawy jest odpłatność, czyli oczekiwanie świadczenia wzajemnego. Tymczasem podmiot, który odebrał towar, od początku nie zamierzał za niego zapłacić. Sąd przypomniał też, że według art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE dostawa polega na upoważnieniu drugiej strony do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Nie da się upoważnić kogoś, kogo się nie zna. Dla WDT ma to dodatkowe znaczenie, bo art. 13 ust. 2 ustawy o VAT wymaga, by nabywca był konkretnym, zidentyfikowanym podatnikiem z innego państwa UE.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 maja 2026 r. (sygn. akt I FSK 1458/23) oddalił skargę kasacyjną fiskusa. W uzasadnieniu sformułował tezę o szerszym znaczeniu. Jeśli podatnik zachował należytą staranność, a mimo to w ramach udokumentowanej dostawy padł ofiarą przestępstwa, stracił towar i nie dostał zapłaty, nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Powodem jest brak woli przeniesienia towaru na nieznanego nabywcę oraz brak odpłatności, a więc i ekwiwalentności transakcji. Kilka dni wcześniej, 7 maja 2026 r., ten sam sąd tak samo ocenił niemal identyczną sprawę z francuskim „kontrahentem” w tle (I FSK 1641/23).

Dyrektor KIS zmienia zdanie w sprawie VAT

Wyrok WSA stał się prawomocny 12 maja 2026 r., a do dyrektora KIS trafił 31 sierpnia 2026 r. Organ był związany oceną prawną sądów (art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W interpretacji z 19 listopada 2026 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.9.2023.10.KK) uznał więc stanowisko spółki za prawidłowe.

Dyrektor KIS stwierdził, że spółka nie przeniosła prawa do rozporządzania towarem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji nie doszło ani do dostawy towarów opodatkowanej VAT, ani do WDT, bo posiadanie towaru przeszło na sprawcę wskutek wprowadzenia spółki w błąd, a towarem dysponuje „nieznany podmiot”. Organ sięgnął przy tym po argumentację z wyroku TSUE C-435/03: kradzież nie wiąże się ze świadczeniem wzajemnym, a ekonomiczny sens oszustwa pozwala ocenić je podobnie.

Jak odzyskać VAT od wyłudzonego towaru

Dla spółki najważniejsze jest teraz to, co zrobić z podatkiem wpłaconym w 2021 r. Skoro nie było czynności opodatkowanej, nie powinno być też należnego VAT. Odzyskanie pieniędzy wymaga jednak działania i jest ograniczone w czasie. Pokazuje to przykład oparty na mechanizmie z interpretacji (kwot w niej nie ujawniono).

Załóżmy, że faktura WDT opiewała na 50 000 euro, a spółka przeliczyła ją po kursie średnim NBP 4,5414 zł, tak jak w opisanej sprawie. W korekcie potraktowała tę kwotę jak kwotę brutto i wyliczyła z niej 23 proc. VAT „w stu”.

Przedmiot obliczenia

Działanie

Wynik

Wartość brutto w złotych

50 000 euro × 4,5414 zł

227 070,00 zł

VAT zawarty w kwocie brutto

227 070 zł × 23/123

42 460,24 zł

Wartość netto

227 070 zł − 42 460,24 zł

184 609,76 zł

Kwota 42 460,24 zł to podatek, który – w świetle interpretacji – nie był należny. Spółka może dążyć do jego odzyskania, składając korektę JPK_V7 za lipiec 2021 r. bez tej transakcji, wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej).

Termin jest krótki. VAT za lipiec 2021 r. trzeba było zapłacić do 25 sierpnia 2021 r., więc zobowiązanie przedawnia się z końcem 2026 r. (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa z upływem terminu przedawnienia (art. 79 § 3 Ordynacji). Jeśli bieg przedawnienia nie został zawieszony ani przerwany, spółka ma czas do 31 grudnia 2026 r. Firmy w podobnej sytuacji, które rozliczyły VAT od wyłudzonego towaru w 2021 r., też powinny sprawdzić swoje terminy jeszcze w tym roku.

Kiedy wyłudzenie towaru nie uchroni przed VAT

Interpretacja nie oznacza, że każda firma okradziona przez oszusta automatycznie uniknie VAT. Teza NSA wprost opiera się na należytej staranności. W tej sprawie spółka sprawdziła kontrahenta w VIES, zamówiła raport z wywiadowni, a o płatność upomniała się, zanim wysłała kolejny towar. W innych sprawach fiskus odmawiał stawki 0 proc. przy WDT, gdy zaufanie do kontrahenta opierało się wyłącznie na kontakcie telefonicznym lub mailowym z niezweryfikowaną osobą.

Linia orzecznicza też nie była jednolita. Jeszcze w wyroku z 18 lutego 2025 r. (I FSK 1482/21) NSA dopuszczał opodatkowanie wydania towaru w transakcji, która dopiero później okazała się oszustwem. Wyroki z maja 2026 r. wyznaczają korzystniejszy dla podatników kierunek, ale nie mają mocy uchwały. Sama interpretacja chroni tylko spółkę, która o nią wystąpiła.

Zakres rozstrzygnięcia jest wąski. Dotyczy wyłącznie tego, czy wydanie towaru oszustowi było dostawą towarów i WDT. Nie odpowiada na pytanie o odliczenie VAT naliczonego od materiałów zużytych do produkcji ani o skutki w podatku dochodowym. W tej ostatniej kwestii NSA w wyroku z 26 czerwca 2026 r. (II FSK 838/25) uznał, że wyłudzenie towaru nie rodzi po stronie sprzedawcy przychodu należnego w CIT.

Powołane interpretacje

interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 19 listopada 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.9.2023.10.KK,

interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 17 lutego 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.9.2023.1.KK.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Jak zasypać 300 mld deficytu budżetu państwa? Prof. Modzelewski: 6 głównych „rezerw” dochodów budżetowych, których nikt nie chce tknąć

Nie ma szans na radykalne zwiększenie dochodów budżetowych państwa w 2027 r. (roku wyborczym) uważa prof. dr hab. Witold Modzelewski. Dlatego również w przyszłym roku deficyt budżetu państwa osiągnie prawie 300 mld zł. Ale już dziś profesor Modzelewski wskazuje 6 obszarów podatkowych (VAT, PIT, CIT, akcyza, opodatkowanie hazardu), gdzie zmiana przepisów może przynieść nawet 100 mld zł dodatkowych dochodów budżetowych.

Taka kalkulacji to pułapka. Skarbówka i ZUS sprawdzają ryczałt za pracę zdalną

Ryczałt za pracę zdalną jest zwolniony z PIT i składek ZUS, ale tylko pod jednym warunkiem: firma musi udowodnić, że kwota odpowiada realnym kosztom pracownika. Tymczasem wiele przedsiębiorstw wciąż wypłaca okrągłe sumy „na oko” – bez wyliczeń, bez aktualizacji i bez podziału na pracę hybrydową. Wyjaśniamy, jak poprawnie policzyć świadczenie i jakie dokumenty przygotować, by uniknąć kosztownej korekty składek podczas kontroli.

Nowe przepisy o mikrorachunku podatkowym już opublikowane. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

W Dzienniku Ustaw ukazało się nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie mikrorachunku podatkowego, które wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Zaktualizowany wykaz określa rodzaje podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych wymagających wpłaty na mikrorachunek, zastępując dotychczasowe przepisy.

Klamka zapadła w sprawie ulg podatkowych na 2027 rok. Prezydent Nawrocki podpisał nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie

Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą, która przebuduje system preferencji dla podatników i przedsiębiorców. Zgodnie z nowymi przepisami z katalogu zniknie popularna ulga na Internet oraz ulga na ekspansję, pozwalająca dotąd firmom odliczyć nawet milion złotych. Jednocześnie nowelizacja podwaja limit odliczeń dla honorowych dawców krwi i przedłuża o 10 lat ulgę na robotyzację, a jej główne zapisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.

REKLAMA

Podatniku, od stycznia 2027 r. duże zmiany w ulgach podatkowych

Od 1 stycznia 2027 r. podatników czekają duże zmiany w ulgach podatkowych. Od tego dnia zostanie zlikwidowana ulga na internet oraz ulga na ekspansję, podwyższona ulga dla krwiodawców oraz wydłużona ulga na robotyzację. Takie zmiany wprowadza nowelizacja z 22 października 2026 r. ustawy o PIT i ustawy o CIT podpisana przez prezydenta. Ustawa czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.

Skarbówka uderza w popularną praktykę księgowych przy KSeF. Wpisanie wstecznej daty na przełomie miesiąca oznacza naruszenie przepisów

Wielu przedsiębiorców planowało wykorzystać tryb offline24 w KSeF do wystawiania faktur na początku nowego miesiąca z datą ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jednoznacznie ucina takie praktyki. Fiskus wyjaśnia, jak data z pola P_1 wpływa na termin wysyłki dokumentu i dlaczego opóźnienie może narazić firmę na złamanie ustawy o VAT.

Niemal 87 mln zł kosztuje podatników utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego. 44 tys. zł miesięcznie to podstawowa pensja sędziego TK

Utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego pochłania gigantyczne kwoty z budżetu państwa, podczas gdy tempo prac tej instytucji budzi coraz większe kontrowersje. Najnowsze wyliczenia ekspertów rzucają nowe światło na astronomiczne zarobki sędziów i wieloletnie zaległości, za które rachunek płacimy wszyscy.

ZUS 1 maja 2027 r. umorzy stare zaległości składkowe - ale może to wpłynąć niekorzystnie na wysokość emerytury. Można zrezygnować z umorzenia

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że osoby, które mają zaległości składkowe sprzed 1999 roku, mogą odetchnąć z ulgą. 1 maja 2027 r. ZUS z mocy prawa umorzy te należności. Nie trzeba będzie składać w tej sprawie żadnego wniosku. Ale jest istotny szczegół – umorzenie zaległości może wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury.

REKLAMA

Złożyłeś korektę deklaracji ze zwrotem podatku i znalazłeś kolejny błąd? Ministerstwo Finansów wydało pilny komunikat dla podatników

Nowe przepisy Ordynacji podatkowej wywołały wątpliwości wśród podatników poprawiających swoje rozliczenia po 1 października 2026 r. Skoro sama korekta deklaracji z nadpłatą automatycznie wszczyna teraz postępowanie podatkowe, wiele osób obawiało się, że zamyka to drogę do ponownego poprawienia formularza. Resort finansów rozwiał te obawy i wskazał wprost, kiedy możesz złożyć kolejną korektę, a kiedy musisz napisać obowiązkowe uzasadnienie.

Ważne zmiany dla przedsiębiorców i podatników. Rząd zapowiada deregulację w podatkach PIT i CIT

Ministerstwo Finansów przygotowuje deregulacyjny projekt nowelizacji ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT). Z opublikowanych w wykazie prac legislacyjnych rządu założeń wynika, że podatników czekają m.in. dłuższy termin na złożenie deklaracji CIT-10Z, pełna elektronizacja tego dokumentu oraz uproszczenia w składaniu oświadczeń płatnika.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA