REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność karnoskarbowa w firmie - kto i na jakich zasadach odpowiada za prawidłowość rozliczeń?

Enodo Advisors
Doradztwo podatkowe dla efektywnego i bezpiecznego biznesu
Odpowiedzialność karnoskarbowa w firmie - kto i na jakich zasadach odpowiada za prawidłowość rozliczeń?
Odpowiedzialność karnoskarbowa w firmie - kto i na jakich zasadach odpowiada za prawidłowość rozliczeń?

REKLAMA

REKLAMA

Odpowiedzialność karnoskarbowa w firmie. Kiedy do doradcy podatkowego z wątpliwościami co do poprawności kwalifikacji podatkowej dokonanej transakcji zwraca się pracujący na umowie o pracę (np. główny księgowy czy dyrektor finansowy), sugerujemy najbezpieczniejsze rozwiązanie. Jeśli jednak sprawa dotyczy transakcji, która już miała miejsce, często okazuje się, że pracodawca nie dokonał najbezpieczniejszego, z podatkowego punktu widzenia, wyboru i podjął decyzję, która może być kwestionowana przez organy podatkowe. Bywa też, że pracodawca w ogóle nie wiedział o konieczności jej raportowania i opodatkowania. Jak wygląda w takim przypadku odpowiedzialność tych osób?

Korekta, czynny żal często pozwolą uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej

Jeśli po stronie zarządzających jest wola dokonania korekty rozliczeń, sprawę łatwo rozwiązać – wystarczy złożyć korektę rozliczeń lub dokonać zaniechanej czynności, składając jednocześnie czynny żal. Jeśli korekta jest dopuszczalna (tj. np. nie toczy się postępowanie podatkowe obejmujące okres, w którym zdarzenie gospodarcze miało miejsce), samo jej złożenie i wpłata zaległego podatku wyłącza możliwość pociągnięcia osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe spółki do odpowiedzialności karnej skarbowej.
Gdy zaś podatnik w ogóle nie wykonał wymaganej prawem czynności, może jej dokonać po terminie, składając jednocześnie czynny żal. Będzie on skuteczny, jeśli jednocześnie podatnik wpłaci zaległy podatek i dokona innych czynności wymaganych przez przepisy,. Warunek jednak jest taki, że czynny żal zostanie złożony zanim organ poweźmie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu czynu zabronionego.

REKLAMA

Autopromocja

Nie zawsze jest chęć naprawienia błędów…

Znacznie trudniejsza sytuacja i dla podatnika, i dla głównego księgowego czy dyrektora finansowego ma miejsce, kiedy po stronie zarządzających brak jest woli naprawienia sytuacji. Spotkałem się wielokrotnie z sytuacją, kiedy zarząd w skład którego wchodzą np. obcokrajowcy na stałe przebywający poza Polską, wbrew rekomendacjom dyrektora finansowego, głównego księgowego czy doradcy podatkowego, nie decyduje się na dokonanie stosownych korekt. Jaka jest w takiej sytuacji potencjalna odpowiedzialność karna skarbowa poszczególnych osób w razie zakwestionowania prawidłowości rozliczeń podatnika?

Odpowiedzialność karna skarbowa w razie nieprawidłowości

Jeśli organ podatkowy dokona skutecznego określenia zobowiązania podatkowego w wyższej niż zadeklarowana wysokości, otwiera się pole do wszczęcia postępowania karnego skarbowego wobec osób odpowiedzialnych za prawidłowość rozliczeń podatkowych podatnika. W takiej sytuacji, kiedy osoby te miały świadomość potencjalnej niezgodności dokonanych rozliczeń podatkowych z prawem i nie naprawiły tej sytuacji, wina wydaje się być przesądzona. Nie ma bowiem wątpliwości, że w takim przypadku osoby te, akceptując niezgodność z prawem rozliczeń podatkowych, godzą się z tym, że popełniły czyn zabroniony, co może zostać uznane za tzw. zamiar ewentualny, który jest jedną z form umyślności.

Pozostaje więc do ustalenia, kto w takiej sytuacji będzie ponosił ewentualną odpowiedzialność: dyrektor finansowy lub główna księgowa czy zarząd, który nie zdecydował się na przeprowadzenie rekomendowanych przez nich korekt, a może wszystkie te osoby?

Formy popełnienia przestępstwa karnoskarbowego. Kto jest sprawcą?

Kodeks Karny Skarbowy przewiduje tzw. formy zjawiskowe popełnienia przestępstwa. Sprawcą jest nie tylko podatnik będący osobą fizyczną popełniający czyn zabroniony bezpośrednio, tj. ten kto np. wskutek niewiedzy dokonał błędnej kwalifikacji wydatku jako kosztu podatkowego i w rezultacie zadeklarował zobowiązanie podatkowe w zaniżonej wysokości.
Jak sprawca będzie również odpowiadała osoba, która  na podstawie przepisu prawa (np. członek zarządu), umowy lub faktycznego wykonywania (np. główny księgowy czy dyrektor finansowy), zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi spółki.
Będzie więc nim osoba, która ujęła dany wydatek w księgach rachunkowych, kwalifikując go jako koszt uzyskania przychodu i świadomie sporządziła deklarację podatkową w oparciu o takie błędne dane wynikające z ksiąg. Jeśli kto inny zadecydował o ujęciu wydatku jako kosztu podatkowego, a kto inny sporządził deklarację podatkową, możemy mówić o współsprawstwie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sprawstwo polecające

Sprawcą jest również ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę (sprawstwo kierownicze) lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej wykonanie takiego czynu (sprawstwo polecające).

W niżej opisywanej sytuacji będziemy mieli do czynienia właśnie ze sprawstwem polecającym. Pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę czy innej umowy, członek zarządu, który zdaje sobie sprawę z potencjalnej niezgodności dokonanych rozliczeń podatkowych z prawem może bowiem wydać polecenie zakazujące dokonania korekty, czy po prostu odmówić jej podpisania. Gdyby tak się stało, niestety nie powoduje to, że działający na polecenie podwładny staje się wolny od odpowiedzialności. Członek zarządu, czy szerzej – przełożony, również w ten sposób popełnia czyn zabroniony i staje się „drugim” sprawcą, obok sprawcy bezpośredniego. Warto przy tym podkreślić, że każdy ze współsprawców wykonujących czyn zabroniony odpowiada w granicach swej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych sprawców. W omawianej sytuacji mogłoby to oznaczać, że popełniający nieświadomie błąd w zakresie ujęcia podatkowego zdarzenia gospodarczego główny księgowy będzie ponosił inną odpowiedzialność, niż podejmujący decyzję o braku korekty członek zarządu działający ze świadomością nieprawidłowości rozliczenia podatkowego. Należy bowiem zauważyć, że okoliczność osobistą, wyłączającą lub łagodzącą albo zaostrzającą odpowiedzialność, uwzględnia się tylko co do sprawcy, którego ona dotyczy.

Podsumowując, w opisywanej sytuacji ewentualną odpowiedzialność karną skarbową ponieść może i główny księgowy i członek zarządu. Zakres tej odpowiedzialności może być jednak różny.

Miarkowanie kary

REKLAMA

Określając wysokość kary sąd może zastosować tzw. nadzwyczajne jej złagodzenie. Przesłanego jego zastosowania może być np. dążenie do sprawcy do naprawienia szkody, czyli podjęcie działań zmierzających do przygotowania korekty czy złożenia zeznania z czynnym żalem oraz uiszczenia zaległego zobowiązania podatkowego. By jednak skorzystać z tego rodzaju argumentów, konieczne jest zebranie dowodów wskazujących na podjęcie takich działań – np. korespondencji wewnętrznej, dokumentów, itp.
Okolicznością obciążającą „drugiego” sprawcę, może być za to działanie członka zarządu w stanie pełnej świadomości co do ryzyka nieprawidłowości dokonanych rozliczeń podatkowych, a mimo to odmowa działań zmierzających do korekty i zapłaty podatku w prawidłowej wysokości, czy działanie wbrew rekomendacji księgowego i/lub doradcy podatkowego.

Jedynym sposobem na wyłączenie odpowiedzialności karnej przez księgowego czy dyrektora finansowego byłoby więc w takiej sytuacji działanie wbrew decyzjom zarządu i skuteczne złożenie czynnego żalu, w którym ujawni on okoliczności popełnienia czynu zabronionego oraz osoby współdziałające i ich rolę w jego popełnieniu, a więc np. członka zarządu. Tutaj jednak pojawia się praktyczny kłopot. Warunkiem skuteczności czynnego żalu jest bowiem dokonanie zaniechanych czynności, a bez współdziałania osób uprawnionych do reprezentowania podatnika złożenie zapomnianej deklaracji jest niemożliwe. Tego rodzaju działanie powinno jednak zostać wzięte pod uwagę przez sąd rozpoznający sprawę jako okoliczność łagodząca, wpływając na wysokość orzeczonej kary.
Co możemy więc radzić naszym Klientom, którzy znaleźli się w takiej sytuacji, a chcą mieć pewność, że nie poniosą odpowiedzialności karnej? Tylko naprawienie popełnionych błędów w przewidzianej w prawie formie może im zapewnić bezpieczeństwo.

Hubert Cichoń, radca prawny, partner w ENODO Advisors

Więcej na ten temat podczas bezpłatnego webinarium "Postępowanie karnoskarbowe – czy można go uniknąć?", na które serdecznie zapraszamy 18 marca 2021 r.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA