REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zaewidencjonować zakup przedsiębiorstwa od syndyka

Jerzy Rybka

REKLAMA

Spółka kupuje od syndyka upadłe przedsiębiorstwo, w którego skład wchodzi: prawo wieczystego użytkowania gruntu, budynek warsztatu mechanicznego, rzeczy ruchome (środki trwałe, wyposażenie), nazwa przedsiębiorstwa oraz księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zakup przedsiębiorstwa ma być dokonany w formie aktu notarialnego, a syndyk ma wystawić fakturę. Na załączniku do faktury wystawionej przez syndyka będzie wykaz składników majątkowych składających się na wartość przedsiębiorstwa: grunt - 37 500 zł, hala - 372 500 zł, rzeczy ruchome - 40 000 zł. Są to wartości ustalone przez syndyka, gdyż zgodnie z postanowieniem sędziego komisarza syndyk nie może sprzedać upadłego przedsiębiorstwa z wolnej ręki za cenę niższą niż 450 000 zł. Wycena tych składników po cenach rynkowych jest wyższa: grunty - 37 500 zł, hala - 556 500 zł, rzeczy ruchome - 59 000 zł. Jednak do kupna po cenie rynkowej nie było chętnych, dlatego sędzia komisarz obniżył cenę do 450 000 zł. Według jakich cen przyjąć poszczególne składniki majątku do ewidencji księgowej spółki? Czy w spółce powstanie dodatnia bądź ujemna wartość firmy? Jak przyjąć do ksiąg prawo wieczystego użytkowania gruntu? Czy dla budynku (hali) należy ustalić indywidualną stawkę amortyzacyjną?

RADA

W spółce kupującej przedsiębiorstwo należy rozpoznać ujemną wartość firmy, ponieważ cena nabycia jest mniejsza od wartości rynkowej aktywów netto. Wartość rynkowa majątku trwałego jest także podstawą do wprowadzenia ich do ksiąg rachunkowych.

UZASADNIENIE

Sposób określenia wartości firmy oraz sposób jej późniejszego rozliczania szczegółowo reguluje ustawa o rachunkowości. Przedstawiona w pytaniu sytuacja to klasyczny przypadek nabycia przedsiębiorstwa. Jeżeli wartość godziwa aktywów netto, stanowiących wartość wszystkich aktywów pomniejszoną o zobowiązania, różni się od ceny, jaką należy zapłacić za nabywaną jednostkę, powstaje dodatnia bądź ujemna wartość firmy.

Dodatnia wartość firmy

cena nabycia > wartość godziwa aktywów netto

Ustawa o rachunkowości definiuje dodatnią wartość firmy jako różnicę między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej jej części a niższą od niej wartością godziwą przejętych aktywów netto. Od dodatniej wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych w okresie nie dłuższym niż pięć lat. W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może wydłużyć ten okres do lat 20. Przyczyny wydłużenia okresu amortyzacji należy opisać szczegółowo w informacji dodatkowej.

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i zalicza się je do pozostałych kosztów operacyjnych. Jednostka ma ograniczone możliwości wyboru metody i stawki amortyzacji.

Ujemna wartość firmy

cena nabycia < wartość godziwa aktywów netto

Jeżeli cena nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części jest niższa od wartości godziwej przejętych aktywów netto, to różnica stanowi ujemną wartość firmy. Tak powstałą ujemną wartość firmy należy rozliczać w dwóch częściach.

Jedną część, czyli do wysokości nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, jednostka zalicza do rozliczeń międzyokresowych przychodów przez okres będący średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających amortyzacji aktywów.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Natomiast druga część ujemnej wartości firmy, w wysokości przekraczającej wartość godziwą aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, zaliczana jest do przychodów na dzień połączenia. Do tej części należą te koszty i straty związane z przejęciem spółki, które spółka przejmująca będzie musiała ponieść. Ich wysokość na dzień przejęcia nie może być jeszcze określona, dlatego nie można na nie tworzyć rezerwy.

Przykład 1

Obliczenia średniej ważonej okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających amortyzacji aktywów.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W przykładzie dla prawa wieczystego użytkowania gruntów przyjęto okres ekonomicznej użyteczności wynoszący 40 lat.

UWAGA!

Do wyboru okresu amortyzacji w przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntu należy podchodzić indywidualnie. Najczęściej okres amortyzacji będzie równy okresowi pozostającemu do wygaśnięcia umowy.

Przykład 2

Spółka kupiła od syndyka przedsiębiorstwo za kwotę 450 000 zł.

Wartość rynkowa składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa:

n grunty - 37 500 zł,

n budynek warsztatu - 556 500 zł,

n rzeczy ruchome - 59 000 zł,

n razem - 653 000 zł.

Ujemna wartość firmy: 653 000 zł - 450 000 zł = 203 000 zł.

W tym konkretnym przypadku cała kwota zostanie przeksięgowana na konto „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”, gdyż wartość aktywów trwałych podlegających amortyzacji (653 000 zł) jest wyższa od kwoty ujemnej wartości firmy (203 000 zł). W odwrotnej sytuacji kwotę nadwyżki należałoby ująć bezpośrednio w wyniku finansowym w okresie bieżącym na koncie „Pozostałe przychody operacyjne”.

Ewidencja księgowa

1. Faktura od syndyka za zakup przedsiębiorstwa:

Wn „Rozliczenie zakupu” 450 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 450 000

2. Przyjęcie do ewidencji środków trwałych po cenach rynkowych:

Wn „Środki trwałe” 653 000

Ma „Rozliczenie zakupu” 653 000

3. Przeksięgowanie ujemnej wartości firmy:

Wn „Rozliczenie zakupu” 203 000

Ma „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 203 000

4. Roczny odpis ujemnej wartości firmy:

Wn „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 8 285,7

Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 8 285,7

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Dla celów podatku dochodowego ujemna wartość firmy ani w części odpisywanej bezpośrednio na wynik, ani w części rozliczanej w czasie nie stanowi przychodu do opodatkowania. Przychód ten pojawia się efektywnie poprzez mniejsze odpisy amortyzacyjne od majątku trwałego. Wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi różnica między ceną nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części a wartością składników majątkowych niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Dla budynku używanego, czyli wykorzystywanego przed nabyciem przez okres co najmniej pięciu lat, podatnik może indywidualnie określić okres amortyzacji. W obecnym stanie prawnym okres ten nie może być krótszy niż różnica 40 lat i wieku budynku, przy czym różnica ta nie może być mniejsza niż 10 lat. Dozwolona jest tylko metoda liniowa amortyzacji.

Obecne uregulowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości zakazują amortyzacji dodatniej wartości firmy. Zgodnie z zapisami MSR nr 36 wartość firmy jest przypisana ośrodkom wypracowującym środki pieniężne. Podlega ona corocznemu testowi z tytułu utraty wartości.

Przepisy w innych krajach UE także odmiennie podchodzą do problemu ujemnej wartości firmy. W przeciwieństwie do polskich regulacji nie rozlicza się jej w czasie, lecz odnosi w całości na wynik finansowy okresu, w którym nastąpiła transakcja nabycia przedsiębiorstwa.

l art. 33 ust. 4, art. 44b ust. 10-12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

l art. 16g ust. 10, art. 16j ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

Jerzy Rybka

główny księgowy z licencją MF

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 20 maja 2024 r. katalog wyrobów tytoniowych objętych systemem Track&Trace zostanie rozszerzony m.in. o tytoń do żucia, tytoń do nosa

    Od 20 maja 2024 r. katalog wyrobów tytoniowych objętych systemem Track&Trace zostanie rozszerzony m.in. o pozostałe wyroby tytoniowe niebędące wyrobami akcyzowymi np. tytoń do żucia, tytoń do nosa.

    Dotacje na cyfryzację firm 2024. Innowacje cyfrowe w MŚP na Śląsku oraz Dig.IT Transformacja Cyfrowa Polskich MŚP

    Jakie dofinansowanie można obecnie uzyskać na cyfryzację firmy będąc małym lub średnim przedsiębiorcą?

    Ceny transferowe 2024 - kontrole. Wezwanie do przedłożenia dokumentacji lokalnej, a zwolnienie dla podmiotów krajowych

    W związku z rosnącym zainteresowaniem organów podatkowych cenami transferowymi można zaobserwować zwiększoną liczbę kontroli w tym zakresie. Choć prowadzenie kontroli na podstawie i w granicach przepisów prawa stanowi obowiązek organów podatkowych, kontrolującym zdarzają się w tym zakresie nadużycia.

    Fundusze z FENG zasilą polski rynek venture capital. Przygotowanie pod inwestycje zwiększy szansę na uzyskanie finansowania

    Z końcem lutego 2024 r. zakończony został pierwszy nabór do pięciu programów PFR Ventures, w ramach których do polskich funduszy venture capital ma popłynąć 2 mld zł z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W kwietniu br startuje drugi nabór, a do końca 2024 roku PFR Ventures planuje przeprowadzić łącznie pięć rund selekcyjnych. W wyniku realizacji programów PFR Ventures przez polski rynek VC ma przepłynąć w ciągu kilku najbliższych lat ok. 3,1 mld złotych.

    Jeśli nie WIRON to jaki wskaźnik zastąpi WIBOR i od kiedy? Niepewność na rynku bankowym. Gubią się też klienci banków. Czy kredyty o stałym oprocentowaniu będą bardziej powszechne?

    Od kilku miesięcy temat wskaźników referencyjnych stał się bardzo gorący. Banki wydają się być już zniesmaczone całą tą reformą wskaźnikową, której końca nie widać. Także konsumenci już się w tym gubią, bo nie wiedzą, czy wskaźnik, który mają wpisany do umowy, od którego zależy ich oprocentowanie, będzie istniał, a jeśli nie, to na jaki inny się zmieni.

    Minister finansów ma nadzieję, że handlowe niedziele zostaną uregulowane w tym roku. Będą wyższe wpływy z VAT

    Trwa dyskusja nad przywróceniem handlu w niedziele. W Sejmie znajduje się projekt ustawy, który przewiduje wprowadzenie dwóch handlowych niedziel w miesiącu. Jakie byłyby skutki wprowadzenia dwóch handlowych niedziel w miesiącu w zakresie podatku VAT?

    Zmiany w handlu internetowym 2024. Minister Finansów: urzędy skarbowe dowiedzą się gdy zrobisz 30 (i więcej) transakcji w roku

    Minister finansów, Andrzej Domański zapewnił 12 kwietnia 2024 r., że nowe przepisy nie sprawią, że urzędy skarbowe będą inwigilować osoby sprzedające w internecie. Wyjaśnił, że monitorowanie transakcji będzie się zaczynać od 30 transakcji w ciągu roku i wtedy zostaną one zaraportowane.

    Obowiązek informowania ZUS o umowie o dzieło. Więcej formularzy RUD, ale mniej zawieranych umów. Dlaczego?

    ZUS informuje, że w 2023 r. złożono do ZUS-u więcej formularzy RUD niż rok wcześniej, ale odnotowano nieznaczny spadek zawieranych umów o dzieło zarówno w stosunku do 2022 r. jak i 2021 r.

    Domański: chcemy podnieść limit przychodów zwalniających z VAT do 240 tys. zł od stycznia 2025 r.

    Szykuje się podwyższenie limitu przychodów uprawniających do zwolnienia z rozliczania VAT do 240 tys. zł z obecnych 200 tys. zł. Zmiana miałaby wejść w życie od 1 stycznia 2025 r.

    Domański: przywrócenie stawki VAT do poziomu 5 proc. miało niewielki wpływ na inflację; inflacja na koniec tego roku wyniesie 4-5 proc.

    Śledzimy co dzieje się na rynku handlu żywnością. Widzimy, że to przywrócenie stawki VAT do poziomu 5 proc. miało niewielki wpływ na inflację - powiedział minister finansów Andrzej Domański. Według niego inflacja na koniec 2024 roku wyniesie 4-5 proc.

    REKLAMA