REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zaewidencjonować zakup przedsiębiorstwa od syndyka

Jerzy Rybka
Spółka kupuje od syndyka upadłe przedsiębiorstwo, w którego skład wchodzi: prawo wieczystego użytkowania gruntu, budynek warsztatu mechanicznego, rzeczy ruchome (środki trwałe, wyposażenie), nazwa przedsiębiorstwa oraz księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zakup przedsiębiorstwa ma być dokonany w formie aktu notarialnego, a syndyk ma wystawić fakturę. Na załączniku do faktury wystawionej przez syndyka będzie wykaz składników majątkowych składających się na wartość przedsiębiorstwa: grunt - 37 500 zł, hala - 372 500 zł, rzeczy ruchome - 40 000 zł. Są to wartości ustalone przez syndyka, gdyż zgodnie z postanowieniem sędziego komisarza syndyk nie może sprzedać upadłego przedsiębiorstwa z wolnej ręki za cenę niższą niż 450 000 zł. Wycena tych składników po cenach rynkowych jest wyższa: grunty - 37 500 zł, hala - 556 500 zł, rzeczy ruchome - 59 000 zł. Jednak do kupna po cenie rynkowej nie było chętnych, dlatego sędzia komisarz obniżył cenę do 450 000 zł. Według jakich cen przyjąć poszczególne składniki majątku do ewidencji księgowej spółki? Czy w spółce powstanie dodatnia bądź ujemna wartość firmy? Jak przyjąć do ksiąg prawo wieczystego użytkowania gruntu? Czy dla budynku (hali) należy ustalić indywidualną stawkę amortyzacyjną?

RADA

W spółce kupującej przedsiębiorstwo należy rozpoznać ujemną wartość firmy, ponieważ cena nabycia jest mniejsza od wartości rynkowej aktywów netto. Wartość rynkowa majątku trwałego jest także podstawą do wprowadzenia ich do ksiąg rachunkowych.

UZASADNIENIE

Sposób określenia wartości firmy oraz sposób jej późniejszego rozliczania szczegółowo reguluje ustawa o rachunkowości. Przedstawiona w pytaniu sytuacja to klasyczny przypadek nabycia przedsiębiorstwa. Jeżeli wartość godziwa aktywów netto, stanowiących wartość wszystkich aktywów pomniejszoną o zobowiązania, różni się od ceny, jaką należy zapłacić za nabywaną jednostkę, powstaje dodatnia bądź ujemna wartość firmy.

Dodatnia wartość firmy

cena nabycia > wartość godziwa aktywów netto

Ustawa o rachunkowości definiuje dodatnią wartość firmy jako różnicę między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej jej części a niższą od niej wartością godziwą przejętych aktywów netto. Od dodatniej wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych w okresie nie dłuższym niż pięć lat. W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może wydłużyć ten okres do lat 20. Przyczyny wydłużenia okresu amortyzacji należy opisać szczegółowo w informacji dodatkowej.

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i zalicza się je do pozostałych kosztów operacyjnych. Jednostka ma ograniczone możliwości wyboru metody i stawki amortyzacji.

Ujemna wartość firmy

cena nabycia < wartość godziwa aktywów netto

Jeżeli cena nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części jest niższa od wartości godziwej przejętych aktywów netto, to różnica stanowi ujemną wartość firmy. Tak powstałą ujemną wartość firmy należy rozliczać w dwóch częściach.

Jedną część, czyli do wysokości nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, jednostka zalicza do rozliczeń międzyokresowych przychodów przez okres będący średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających amortyzacji aktywów.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Natomiast druga część ujemnej wartości firmy, w wysokości przekraczającej wartość godziwą aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, zaliczana jest do przychodów na dzień połączenia. Do tej części należą te koszty i straty związane z przejęciem spółki, które spółka przejmująca będzie musiała ponieść. Ich wysokość na dzień przejęcia nie może być jeszcze określona, dlatego nie można na nie tworzyć rezerwy.

Przykład 1

Obliczenia średniej ważonej okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających amortyzacji aktywów.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W przykładzie dla prawa wieczystego użytkowania gruntów przyjęto okres ekonomicznej użyteczności wynoszący 40 lat.

UWAGA!

Do wyboru okresu amortyzacji w przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntu należy podchodzić indywidualnie. Najczęściej okres amortyzacji będzie równy okresowi pozostającemu do wygaśnięcia umowy.

Przykład 2

Spółka kupiła od syndyka przedsiębiorstwo za kwotę 450 000 zł.

Wartość rynkowa składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa:

n grunty - 37 500 zł,

n budynek warsztatu - 556 500 zł,

n rzeczy ruchome - 59 000 zł,

n razem - 653 000 zł.

Ujemna wartość firmy: 653 000 zł - 450 000 zł = 203 000 zł.

W tym konkretnym przypadku cała kwota zostanie przeksięgowana na konto „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”, gdyż wartość aktywów trwałych podlegających amortyzacji (653 000 zł) jest wyższa od kwoty ujemnej wartości firmy (203 000 zł). W odwrotnej sytuacji kwotę nadwyżki należałoby ująć bezpośrednio w wyniku finansowym w okresie bieżącym na koncie „Pozostałe przychody operacyjne”.

Ewidencja księgowa

1. Faktura od syndyka za zakup przedsiębiorstwa:

Wn „Rozliczenie zakupu” 450 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 450 000

2. Przyjęcie do ewidencji środków trwałych po cenach rynkowych:

Wn „Środki trwałe” 653 000

Ma „Rozliczenie zakupu” 653 000

3. Przeksięgowanie ujemnej wartości firmy:

Wn „Rozliczenie zakupu” 203 000

Ma „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 203 000

4. Roczny odpis ujemnej wartości firmy:

Wn „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 8 285,7

Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 8 285,7

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Dla celów podatku dochodowego ujemna wartość firmy ani w części odpisywanej bezpośrednio na wynik, ani w części rozliczanej w czasie nie stanowi przychodu do opodatkowania. Przychód ten pojawia się efektywnie poprzez mniejsze odpisy amortyzacyjne od majątku trwałego. Wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi różnica między ceną nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części a wartością składników majątkowych niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Dla budynku używanego, czyli wykorzystywanego przed nabyciem przez okres co najmniej pięciu lat, podatnik może indywidualnie określić okres amortyzacji. W obecnym stanie prawnym okres ten nie może być krótszy niż różnica 40 lat i wieku budynku, przy czym różnica ta nie może być mniejsza niż 10 lat. Dozwolona jest tylko metoda liniowa amortyzacji.

Obecne uregulowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości zakazują amortyzacji dodatniej wartości firmy. Zgodnie z zapisami MSR nr 36 wartość firmy jest przypisana ośrodkom wypracowującym środki pieniężne. Podlega ona corocznemu testowi z tytułu utraty wartości.

Przepisy w innych krajach UE także odmiennie podchodzą do problemu ujemnej wartości firmy. W przeciwieństwie do polskich regulacji nie rozlicza się jej w czasie, lecz odnosi w całości na wynik finansowy okresu, w którym nastąpiła transakcja nabycia przedsiębiorstwa.

l art. 33 ust. 4, art. 44b ust. 10-12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

l art. 16g ust. 10, art. 16j ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

Jerzy Rybka

główny księgowy z licencją MF

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Korekta dokumentów złożonych do ZUS 2023/2024. Co z nadpłatami? Jakie zmiany od nowego roku? [Wyjaśnienia ZUS]

    ZUS w szerokiej kampanii medialnej informuje i przypomina od pewnego czasu, że tylko do 1 stycznia 2024 r. płatnicy składek mogą przekazywać korekty dokumentów rozliczeniowych (ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA) za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2021 r. Natomiast korekty tych dokumentów za okres od stycznia 2022 r. są możliwe w ciągu 5 lat od terminu płatności składek za dany miesiąc kalendarzowy. ZUS przygotował też odpowiedzi na 9 najczęściej pojawiających się pytań na ten temat. Wyjaśnia m.in. kwestię ew. sankcji za brak korekt, zasady odzyskiwania nadpłat, czy zmiany dot. korygowania dokumentów od 1 stycznia 2024 r.

    Wyższy podatek dochodowy, by sfinansować transformację klimatyczną

    65 proc. polskich respondentów mogłoby płacić większy podatek dochodowy, by pomóc gospodarstwom domowym o niższych dochodach poradzić sobie z kosztami zielonej transformacji; 51 proc. zgodziłoby się zapłacić dodatkowe 1-2 proc. swojego dochodu - wynika z ankiety Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

    Księgowa odchodzi a firma zostaje z problemem. Co zrobić, by zatrzymać księgową?

    Wiele firm zna tę sytuację – ważny specjalista taki jak księgowa zaczyna zdradzać oznaki zmęczenia i niezadowolenia z pracy. Brak czasu, za dużo obowiązków, nadmiar dokumentów – to prosta droga do wypalenia zawodowego i rezygnacji ze stanowiska. Jednak czy przedsiębiorcy są gotowi na konsekwencje, jakie niesie za sobą odejście tak ważnego pracownika? Co zrobić, by zatrzymać księgowego w firmie?

    Tabela kursów średnich NBP nr 230/A/NBP/2023 z 28 listopada 2023 r. Kurs euro 4,3542 zł

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona 28 listopada 2023 r. NBP nr 230/A/NBP/2023. Średni kurs euro 4,3542 zł.

    ZUS: Brak korekty ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA do końca 2023 r. bez kar dla przedsiębiorcy

    ZUS informuje, że korekta dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2021 r. jest możliwa tylko do końca 2023 roku. Przy czym jeżeli ktoś nie zdąży z korektą w tym terminie, ZUS nie będzie stosował sankcji. Warto też wiedzieć, że błędy w dokumentach rozliczeniowych z ZUS za okres od stycznia 2022 r. - można korygować w ciągu kolejnych 5 lat od terminu płatności składek za dany miesiąc kalendarzowy. 

    Przedłużenie 0 proc. VAT na żywność w 2024 r. "Marszałek Hołownia nie poddaje projektu pod obrady Sejmu"

    Zamrażarka w gabinecie marszałka Sejmu jest aktywna - mówi szef klubu PiS Mariusz Błaszczak, zarzucając Szymonowi Hołowni, że nie poddaje pod obrady trzech projektów ustaw, dot. przedłużenia 0 proc. VAT na żywność, przedłużenia wakacji kredytowych i zamrożenia cen energii. Zaapelował też do Hołowni, by zachowywał więcej powagi kierując obradami Izby.

    Aktywna siła robocza w UE może zmniejszyć się o 50 mln osób w ciągu najbliższych 30 lat

    "W związku ze zmianami demograficznymi, aktywna siła robocza w UE może zmniejszyć się o 50 mln osób w ciągu najbliższych 30 lat. Pandemia covid-19 zaostrzyła niedobory umiejętności, z którymi boryka się już wiele sektorów." Jakie wyzwania czekają rynek pracy w UE? Rozmawiali o tym przedsiębiorcy podczas Europejskiego Parlamentu Przedsiębiorstw.

    PIT za 2023 rok: chcesz zapłacić niższy podatek, skorzystaj z ulg i odliczeń, jest na to jeszcze miesiąc. Ale czy potrafisz

    Znajomość prawa podatkowego nigdy nie była mocną stroną Polaków, także i dlatego, że ulg i odliczeń było dużo a same przepisy mało zrozumiałe. Dlatego składanie rocznych PIT-ów zawsze wywoływało tak wielkie poruszenie. Teraz większości Polaków spełnienie rocznego obowiązku podatkowego ułatwia sam fiskus, wypełniając PIT-y roczne i oddając je do cyfrowej akceptacji. Jednak tak przygotowane deklaracje podatkowe najczęściej nie uwzględniają wszystkich możliwych odliczeń i ulg podatkowych.

    Dostosowanie zasad wystawiania faktur uproszczonych do obowiązkowego KSEF – projekt rozporządzenia

    Ministerstwo Finansów opublikowało 27 listopada 2023 r. projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wystawiania faktur. Zaproponowane zmiany mają dostosować  wystawiania faktur uproszczonych do obowiązkowego KSeF. Zmiany mają wejść w życie 1 lipca 2024 r., z wyjątkiem tych dotyczących faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną VAT, które będą obowiązywały od 2025 r.

    Nowe zasady korzystania z KSeF od 1 lipca 2024 roku. Jest już projekt rozporządzenia. Co się zmieni?

    Ministerstwo Finansów opublikowało 27 listopada 2023 r. projekt rozporządzenia w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. To nowe rozporządzenie ma od 1 lipca 2024 r. zastąpić rozporządzenie z 2021 r. o tej samej nazwie. W większości nowe rozporządzenie powieli dotychczasowe rozwiązania, ale wprowadza również nowe regulacje. ZAW-FA będzie można składać elektronicznie. Umożliwione zostanie samofakturowanie przez podmioty zagraniczne bez polskiego NIP. Wprowadzone zostanie większe zabezpieczenie dla wygenerowanych tokenów. Określono również zasady nadawania uprawnień i dostępu do faktur VAT RR przez rolników ryczałtowych oraz oznaczania faktur kodem QR.

    REKLAMA