REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa cywilnoprawna (świadczenie usług) a umowa o pracę - podobieństwa i różnice

Kwalifikacja umowy cywilnoprawnej jako umowy o pracę. Umowa cywilnoprawna (świadczenie usług) a umowa o pracę - podobieństwa i różnice
Kwalifikacja umowy cywilnoprawnej jako umowy o pracę. Umowa cywilnoprawna (świadczenie usług) a umowa o pracę - podobieństwa i różnice

REKLAMA

REKLAMA

Samozatrudnieni, czyli prowadzący indywidualną działalność gospodarczą podejmują współpracę z innymi podmiotami gospodarczymi (B2B) na podstawie umów cywilnoprawnych (dot. świadczenia usług), które mogą być podobne do umowy o pracę. Zdaniem Sądu Najwyższego świadczenie usług tylko dla jednego pomiotu nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej. Jak napisać umowę między jednoosobowym przedsiębiorcą a inną firmą, by taki kontrakt B2B nie mógł być uznany przez urząd skarbowy lub ZUS za umowę o pracę? Wyjaśnia Bartłomiej Niezabitowski, radca prawny.

Samozatrudnienie. Czym jest B2B?

W ostatnich latach coraz powszechniejszą formą zatrudnienia jest forma współpracy na zasadach tzw. B2B (business to business), czyli mówiąc wprost – samozatrudnienia. Polega ono na prowadzeniu działalności gospodarczej we własnym imieniu. Co do zasady, formalnie różni się ona od umowy o pracę, jednakże ich treść może być tak łudząco do siebie podobna, że Urząd Skarbowy lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych może ją wziąć pod przysłowiową „lupę”.

REKLAMA

Autopromocja

Umowa o pracę a umowa B2B

Kodeks pracy definiując stosunek pracy sprawia, iż istnieje potencjalne ryzyko polegające na możliwości uznania umowy cywilnoprawnej za odpowiadającą umowie o pracę. Do najważniejszych elementów stosunku pracy należy:

  • stosunek kierownictwa (podporządkowanie),
  • określony rodzaj pracy,
  • osobiste wykonywanie pracy,
  • wyznaczony czas i miejsce pracy,
  • wynagrodzenie płatne w regularnych odstępach czasu.

W myśl Kodeksu pracy zatrudnienie w warunkach określonych powyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Z brzmienia przepisów wynika zatem, że zasadnicze znaczenie w ewentualnym procesie sądowego badania, czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy, ma ustalenie, czy praca wykonywana w ramach badanego stosunku prawnego faktycznie posiada cechy wymienione w Kodeksie pracy. Gdy umowa ewidentnie jest wykonywana w warunkach wskazujących na stosunek pracy, to takie ustalenie, a nie treść oświadczeń woli złożonych przy jej zawieraniu, decyduje o charakterze łączącego strony stosunku prawnego.

Często umowa B2B zawiera tożsame postanowienia, tym samym wykazuje wspólne cechy dla umowy o pracę. Sądy powszechne, Urzędy Skarbowe i ZUS podchodzą w sposób bardzo rygorystyczny do ustalenia rzeczywistego stosunku łączącego strony. Przy konstruowaniu umowy cywilnoprawnej trzeba być bardzo czujnym, ponieważ trzeba liczyć się z możliwością kontroli i podważenia umowy przez urzędników, którzy uznają współpracę w formie B2B jako obejście stosunku pracy.

Ryzyko związane z zawieraniem umowy cywilnoprawnej. Czym różni się umowa o pracę od umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług?

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeśli umowa wykazuje cechy wspólne dla co najmniej dwóch różnych rodzajów umowy – w omawianym przypadku umowy o pracę i umowy cywilnoprawnej – to w celu dokonania jej właściwej kwalifikacji prawnej należy poczynić ustalenia w kierunku tego, jakie cechy przeważają. Gdy umowa poddawana analizie wykazuje z ich jednakowym nasileniem cechy wspólne dla dwóch różnych wzorców umownych, o jej rodzaju decyduje zgodny zamiar stron i cel umowy, który może, ale wcale nie musi, wyrażać się także w nazwie umowy. Ocenie podlega nie tylko treść umowy, ale przede wszystkim sposób jej wykonywania. Woli stron można przypisać decydujące znaczenie dopiero wtedy, gdy zawarta umowa wykazuje cechy wspólne dla umowy o pracę i umowy prawa cywilnego w podobnym nasileniu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pułapki w umowie B2B

Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 2015 r. (III UZP 2/15) wskazał jednoznacznie, iż świadczenie usług tylko dla jednego pomiotu nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej i nie może to stanowić podstawy do zakwalifikowania takiej umowy jako umowy o pracę. Jednakże umowa B2B nie może zawierać elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. Jeśli treść umowy zawiera łącznie poniższe postanowienia, nie jest możliwe zakwalifikowanie jej jako umowy współpracy B2B:

  • zlecający ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonywanie czynności oraz ich rezultat,
  • czynności są wykonywane w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego i pod jego kierownictwem,
  • zleceniobiorca nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Wykorzystywanie narzędzi i sprzętu zleceniodawcy

W sytuacji korzystania przez zleceniobiorcę z narzędzi oraz sprzętu należącego do zleceniodawcy istnieje ryzyko uznania, iż przedmiotowa współpraca ma charakter stosunku pracy. W takim przypadku w wątpliwość można podać także samodzielność zleceniobiorcy, tj. jego niepozostawanie pod kierownictwem oraz możliwość samodzielnego ustalania czasu i miejsca pracy. Bartłomiej Niezabitowski, radca prawny z Kancelarii Chmura i Partnerzy, proponuje przykładowo zastrzeżenie w umowie B2B, iż zleceniobiorca otrzymuje firmowy sprzęt, np. laptop lub telefon służbowy z uwagi na konieczność zachowania bezpieczeństwa i poufności danych.

Brak odpowiedzialności wobec osób trzecich

W przypadku stosunku pracy całe ryzyko związane z działalnością spoczywa na pracodawcy, natomiast odpowiedzialność pracownika wobec pracodawcy jest mocno ograniczona, z wyjątkiem sytuacji, kiedy pracodawca udowodni, że pracownik wyrządził konkretną szkodę w sposób umyślny. O współpracy B2B można mówić w momencie, kiedy odpowiedzialność cywilnoprawna wobec osób trzecich za wykonywanie zlecenia i jego rezultat ponoszą obie strony danego kontraktu. Pełna odpowiedzialność zleceniobiorcy lub odpowiedzialność solidarna zleceniobiorcy i zleceniodawcy powinna być ustalona w warunkach współpracy.

Zależność pracowników

Osoba samozatrudniona w oparciu o umowę B2B powinna mieć dowolność ustalenia miejsca i czasu wykonywania usług w ramach umowy. Należy wystrzegać się określania konkretnych godzin oraz dokładnego miejsca świadczenia usług. Takie elementy umowy jak regulamin obowiązujący zleceniobiorcę lub możliwość dyscyplinowania zleceniobiorcy mogą sugerować, że w takim stosunku istnieje swoiste kierownictwo. O jego braku może jednak świadczyć postanowienie w umowie co do prawa odmówienia przez zleceniobiorcę wykonania konkretnej czynności.

Możliwość wykonywania usług przez osoby trzecie

Częstym błędem w umowach B2B jest postanowienie, że zleceniobiorca nie może posługiwać się w realizacji zlecenia osobami trzecimi. Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem, rekomendowanym przez r. pr. Bartłomieja Niezabitowskiego jest ustalenie, że zleceniobiorca może posługiwać się osobami trzecimi, ale potrzebuje do tego uprzedniej zgody zleceniodawcy. W przypadku ewentualnej kontroli prowadzonej przez Urząd Skarbowy lub ZUS takie postanowienie wprost wskazuje, że współpraca dopuszcza zatrudnianie podwykonawców, co jest niemożliwe przy stosunku pracy.

Podsumowanie

Konstruując umowę współpracy na zasadzie B2B należy wystrzegać się pewnych elementów i postanowień, w tym wyżej wymienionych. W przeciwnym wypadku istnieje ewentualność zakwalifikowania jej jako zawartej w ramach stosunku pracy, co może ponieść za sobą niekorzystne konsekwencje jak np. uznanie przez organ podatkowy, że korzystanie ze sprzętu należącego do zleceniodawcy w ramach umowy B2B stanowi nieopodatkowany przychód zleceniobiorcy.

Bartłomiej Niezabitowski, Radca Prawny

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

REKLAMA

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

Zwrot podatku z Irlandii. Kto może dostać? Jak uzyskać?

Irlandia nadal jest popularnym kierunkiem emigracji zarobkowej dla Polaków. Tym bardziej zachęcamy gorąco do zapoznania się z przygotowanymi poniżej informacjami na temat rozliczenia podatku w tym kraju.

Spory skok inflacji w lipcu 2024 r. Na jesieni już 4%. Powodem wzrost cen gazu i energii elektrycznej

W lipcu wzrost rachunków za gaz i energię elektryczną podbije inflację o 1,3-1,5 pkt. proc. – czytamy w komentarzu ekonomisty banku ING BSK Adama Antoniaka do poniedziałkowych danych GUS. Zdaniem ekonomistów PKO BP może to być nawet +2 pkt proc. W opinii ekonomistów PKO BP trend spadkowy inflacji bazowej wyczerpuje się i jesienią możemy zobaczyć jej nieznaczny wzrost, ponownie do ok. 4 proc. rdr.

Dlaczego księgowość wciąż jest pewnym wyborem? Po pierwsze, potrzeba prowadzenia rachunkowości jest niezmienna. Po drugie, księgowość to dziedzina, która stale ewoluuje

Księgowość jest nadal pewnym wyborem. Po pierwsze, potrzeba prowadzenia rachunkowości jest niezmienna. Niezależnie od tego, jak rozwija się technologia, firmy zawsze będą potrzebować wykwalifikowanych osób do zarządzania swoimi finansami. Po drugie, księgowość to dziedzina, która stale ewoluuje, mimo nowych technologii i sztucznej inteligencji.

REKLAMA

Skarbówka gorliwie kontroluje podatek u źródła (WHT). WSA w Warszawie: zabezpieczenie „na zapas” wykluczone

Rozliczenia w podatku u źródła (WHT) w ostatnich latach są obiektem wzmożonego zainteresowania organów podatkowych. Oprócz wszczynania kontroli podatkowych czy celno-skarbowych wobec płatników, organy dokonują bardziej dotkliwych i niekorzystnych działań, takich jak chociażby wszczynanie postępowań karnoskarbowych czy wydawanie decyzji zabezpieczających. Często te dodatkowe działania podejmowane są jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia i wydłużenia czasu na wydanie decyzji. Takie działania organów podlegają jednak kontroli sądowej, czego wyraz dał WSA w Warszawie w wyroku z 22 lutego 2024 r., sygn. III SA/Wa 2564/23.

Nowa era fundacji rodzinnych w Polsce: wyzwania i korzyści po roku funkcjonowania

W ciągu roku od wprowadzenia przepisów o fundacjach rodzinnych, powstało ich ponad tysiąc, a setki innych czekają na rejestrację. Niemniej jednak, w tym okresie pojawiły się pewne aspekty wymagające poprawy.

REKLAMA