Czy działalność w zakresie handlu obwoźnego jest ewidencjonowana na kasie

Moment instalacji kasy fiskalnej zależy od wysokości osiąganych przez podatnika obrotów ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych. Szczegóły oraz odpowiedzi na pozostałe pytania zamieszczono w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Ad 1. Od kiedy zainstalować kasę

Przepisy rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących nie przewidują odrębnych regulacji w zakresie handlu obwoźnego. Stosuje się do niego zatem uregulowania ogólne określające moment instalacji kasy fiskalnej oraz zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania (zwolnienia z obowiązku stosowania kas są publikowane w comiesięcznym dodatku do Mk „WSKAŹNIKI i stawki”).

Od 1 lipca 2007 r. w życie weszło nowe rozporządzenie MF z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (treść rozporządzenia została zamieszczona w dodatku do Mk nr 14/2007 - „Akty wykonawcze do ustawy o VAT”). Nowe przepisy w sprawie kas rejestrujących nawiązują pod względem zakresu zastosowanych zwolnień od ewidencjonowania, z pewnymi tylko wyjątkami, do uregulowań, jakie obowiązywały w poprzednim roku podatkowym (2006 r.) i w pierwszym półroczu 2007 r. Podstawowymi zwolnieniami w zakresie stosowania kas, które mogą mieć zastosowanie w przypadku handlu obwoźnego, są zwolnienia podatników osiągających niskie obroty z działalności na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (40 000 zł - podatnicy kontynuujący działalność, a 20 000 zł - podatnicy rozpoczynający działalność).

Przekroczenie limitów powoduje obowiązek zainstalowania kasy:

- u podatników rozpoczynających działalność w 2007 r. - następnego dnia po dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty limitu,

- u podatników kontynuujących działalność - po upływie dwóch miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło w trakcie 2007 r. przekroczenie limitu.

Należy więc określić, kiedy następuje przekroczenie wskazanych limitów obrotów. Aby to ustalić, należy zsumować całą sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. W limicie należy uwzględnić również obrót przedmiotowo zwolniony z obowiązku stosowania kas, wymieniony w poz. 34-46 załącznika do rozporządzenia w sprawie kas (zob. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 9 stycznia 2006 r., nr III/443-2/06). W celu ustalenia limitu należy zsumować obroty z całej działalności, jeśli jest ona prowadzona w ramach jednej firmy, posiadającej jeden NIP (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1248/96; niepublikowany).

Dlatego o tym, czy Czytelnik jest zobowiązany do stosowania kasy fiskalnej, zadecyduje:

- kiedy rozpoczął działalność polegającą na sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych oraz

- wysokość obrotów z tej działalności.

PRZYKŁAD 1

Podatnik rozpoczął sprzedaż na targowisku odzieży w 2007 r. Korzysta ze zwolnienia z ewidencjonowania do dnia, w którym obroty ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej nie przekroczą 20 000 zł. Załóżmy, że 30 września 2007 r. kwota limitu zostanie przekroczona. Kasa musi być uruchomiona od 1 października 2007 r. Jeśli kwota 20 000 zł nie zostanie przekroczona do końca 2007 r., zwolnienie z ewidencjonowania będzie obowiązywać do 31 grudnia 2007 r. W kolejnym roku podatkowym będzie już podatnikowi przysługiwało zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania dla podatników kontynuujących działalność, dla których obowiązuje limit obrotu 40 000 zł.

PRZYKŁAD 2

Podatnik prowadzi stragan z odzieżą na targowisku. Prowadzi sprzedaż od 2005 r. Dotychczas korzystał ze zwolnienia z ewidencjonowania. W 2006 r. jego obroty ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej nie przekroczyły 40 000 zł. Podatnik w 2007 r. nadal korzysta ze zwolnienia z obowiązku stosowania kas, pod warunkiem że w 2007 r. kwota jego obrotów na rzecz osób nieprowadzących działalności nie przekroczy 40 000 zł. Załóżmy, że 30 września 2007 r. podatnik przekroczył ten limit 40 000 zł obrotu. Przekroczenie spowoduje obowiązek instalacji kasy po upływie dwóch miesięcy, licząc od początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym to przekroczenie miało miejsce, czyli w tym przypadku 1 grudnia 2007 r.

Podatnicy, którzy mimo obowiązku stosowania kasy nie zakupili jej i nie rozpoczęli rejestracji obrotów na urządzeniu fiskalnym w obowiązującym terminie, podlegają karom z Kodeksu karnego skarbowego. Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego skarbowego kasa rejestrująca (fiskalna) to księga, podobnie jak księga przychodów i rozchodów czy ewidencje VAT. W związku z tym nieprawidłowości w ewidencjonowaniu sprzedaży są karane tak samo jak nieprawidłowości w prowadzeniu księgi.

Ponadto podatnicy naruszający obowiązek stosowania kas rejestrujących do czasu rozpoczęcia ewidencjonowania na kasie tracą prawo do odliczenia 30% podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług (art. 111 ust. 2 ustawy o VAT).

Ad 2. W jaki sposób zainstalować kasę w budce na rynku

W związku z instalacją kasy podatnik powinien złożyć w urzędzie skarbowym następujące dokumenty:

1. Pisemne oświadczenie o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania.

Nie ma ustalonego urzędowego druku dla celów złożenia pisemnego oświadczenia o liczbie kas rejestrujących. Pisemne oświadczenie o liczbie kas rejestrujących i ich miejscu (adresie) instalacji należy złożyć przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania za pomocą kasy.

2. Zawiadomienie o miejscu instalacji kasy rejestrującej, w którym należy podać:

    - dane identyfikacyjne podatnika: nazwa, dokładny adres, NIP, miejsce instalacji kasy,

    - typ/model kasy,

    - numer unikatowy kasy,

    - numer fabryczny kasy,

    - data fiskalizacji.

Druk „Zawiadomienie podatnika o miejscu instalacji kasy rejestrującej” podatnicy otrzymują od serwisantów instalujących kasy rejestrujące (wzór zawiadomienia zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych). Należy go złożyć w terminie 7 dni od dnia fiskalizacji kasy rejestrującej, czyli od momentu zainicjowania pracy modułu fiskalnego kasy przez serwisanta. Fiskalizacji może dokonać tylko uprawniony serwisant. Urząd skarbowy powinien dostać dwa niezależne zgłoszenia o fiskalizacji kasy rejestrującej: jedno od podatnika, a drugie od serwisu.

Następnie urząd skarbowy nadaje kasie numer ewidencyjny i zawiadamia o tym podatnika. Zawiadomienie o nadaniu numeru ewidencyjnego kasie rejestrującej wydawane jest w terminie 30 dni od dnia złożenia druku „Zawiadomienie podatnika o miejscu instalacji kasy rejestrującej”.

Po fiskalizacji kasy można przystąpić do ewidencjonowania sprzedaży na kasie. Należy jednak pamiętać, że to nie koniec obowiązków związanych z użytkowaniem kasy rejestrującej. Przez cały czas jej używania trzeba, między innymi, prowadzić i przechowywać książkę kasy fiskalnej, a także poddawać ją obowiązkowemu corocznemu przeglądowi technicznemu. Na wypadek błędów w rejestracji obrotu na kasie należy również prowadzić odrębną ewidencję korekt.

Ad 3. Co z kasą zimową porą albo przy wysokich temperaturach

W Polsce jest wiele firm, które proponują małe i poręczne kasy fiskalne zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące. O tym, czy dany model kasy spełnia warunki techniczne, rozstrzyga decyzja Ministerstwa Finansów o spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących warunków i kryteriów technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące. Standardem tych kas fiskalnych jest określenie parametrów temperatury, w jakiej działają - jest to min. -10 stopni C do maks. 40 stopni C. W granicach tych temperatur nie powinno zatem być problemu. Jeśli jednak wystąpiłaby temperatura -20 stopni C i kasa fiskalna przestałaby działać, to podatnik jest obowiązany ewidencjonować obroty i kwoty podatku należnego z zastosowaniem rezerwowej kasy rejestrującej. W przypadku gdy ewidencja obrotu i kwot podatku należnego z zastosowaniem rezerwowej kasy rejestrującej jest niemożliwa, podatnik nie może dokonywać sprzedaży (art. 111 ust. 3 ustawy o VAT).

Jeśli w sytuacji Czytelnika powstanie obowiązek zakupu kasy fiskalnej, najlepszym wyjściem jest zakup kasy fiskalnej jednostanowiskowej. Są to zwykle małe kasy ECR (choć nie jest to reguła). Takiego rodzaju kasy stosuje się zwykle tam, gdzie nie ma konieczności, by współpracowały w systemie sprzedaży z programem magazynowym. Ich idealne zastosowanie to: kioski, małe sklepy, stragany, taksówki itp. Kasy jednostanowiskowe są zwykle wyposażone w złącze pozwalające na podłączenie komputera, lecz wykorzystuje się je sporadycznie, np. aby szybko zaprogramować kasę towarami, odebrać dane o sprzedaży. W małych, rozproszonych sklepach stosuje się również łącze modemowe do komunikacji z kasami jednostanowiskowymi.

- art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

- § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących - Dz.U. Nr 116, poz. 804

- § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników - Dz.U. Nr 108, poz. 948; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 85, poz. 798

Marta Wysocka

konsultant podatkowy