REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kumulacja kar umownych – kiedy jest możliwa

Kumulacja kar umownych – kiedy jest możliwa
Kumulacja kar umownych – kiedy jest możliwa
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Kary umowne są jednym ze sposobów zabezpieczenia należytego wykonania obowiązków umownych. Prócz roli zabezpieczającej pełnią także rolę stymulującą dłużnika do realizacji umowy. W umowach często spotyka się zastrzeżenie kar umownych z różnych tytułów, na przykład kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy czy kara umowna za odstąpienia (rozwiązanie) umowy z przyczyn leżących po jednej ze stron umowy. Wiele osób nie zastanawia się czy prawnie możliwym i skutecznym jest sumowanie (kumulowanie) kar umownych z różnych tytułów. 

Czym jest kara umowna 

Kara umowna jest zryczałtowanym odszkodowaniem zastrzeżonym na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Może być zastrzeżona wyłącznie w stosunku do wykonania zobowiązań o charakterze niepieniężnym. Dla swojej skuteczności musi zostać zastrzeżona w sposób wyraźny w umowie. Powinna także określać zobowiązanie, w związku z którym została zastrzeżona, a także jej wysokość lub co najmniej sposób jej obliczenia. 

Spełnienie wyżej wskazanych warunków powoduje, że kara umowna jest zastrzeżona w sposób prawidłowy, dający podstawę do jej dochodzenia od kontrahenta umownego, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez niego zobowiązania niepieniężnego. 

Autopromocja

Nienależyte wykonanie a niewykonanie umowy (zobowiązania)

Strony w umowach często zastrzegają kary umowne z różnego tytułu, nie zastanawiając się czy w przypadku zaktualizowania się przesłanek do dochodzenia kilku z nich, możliwym będzie ich kumulatywne (wspólne) dochodzenie od strony niewywiązującej się z zobowiązania. 

W pierwszej kolejności należy rozróżnić pojęcia nienależytego wykonania umowy i niewykonania umowy – gdyż różnica występująca pomiędzy tymi pojęciami może okazać się kluczowa, dla odpowiedzi na pytanie, czy możliwym jest dochodzenie kar umownych naliczonych z różnych tytułów. 

Nienależyte wykonanie umowy odnosi się do sytuacji, w której co prawda strona zobowiązana do działania realizuje ją, ale w sposób niezgodny z umową np. co do jakości świadczenia, ilości czy terminowości. 

Niewykonanie umowy to natomiast stan, w którym w ogóle nie dochodzi do realizacji obowiązków umownych. Skutkiem odstąpienia od umowy zasadniczo będzie powstanie stanu niewykonania umowy i możliwości dochodzenia odszkodowania w związku z niewykonanie umowy. 

Zastrzegając karę umowną z tytułu odstąpienia od umowy Strony nie zawsze mają świadomość, że w istocie dotyczy ona odszkodowania za niewykonanie umowy. Sam fakt odstąpienia od umowy przez którąkolwiek ze stron nie stanowi przecież nienależytego wykonania lub niewykonania umowy. Odstąpienie od umowy jest wyłącznie skorzystaniem z uprawnienia przysługującego stronie w określonych sytuacjach. 

Odstąpienie od umowy zasadniczo powoduje powstanie takiego stanu, jakby umowa nigdy nie została zawarta. Innymi słowy, skutek odstąpienia od umowy, co do zasady, następuje z mocą wsteczną.

W sytuacji, w której strony zastrzegły karę umowną na wypadek nieterminowego wykonania umowy oraz karę umowną za odstąpienie od umowy, to w sytuacji, w której odstąpienie od umowy nastąpi w związku z opóźnieniem w jej realizacji – mamy do czynienia z tzw. zbiegiem roszczeń. Z jednej strony roszczenie o zapłatę kary umownej w związku z nienależytym wykonaniem umowy (nieterminową realizacją), z drugiej strony – kara umowna z tytułu odstąpienia od umowy (a zatem w ogóle jej niewykonania). 

Jeżeli umowa w ogóle nie została wykonana (a jak wyżej wskazano taki stan należy przyjąć, jeżeli od niej odstąpiono), to nie sposób twierdzić, że istniał również stan nienależytego wykonania umowy. 

Zakres szkody spowodowanej niewykonaniem zobowiązania w następstwie odstąpienia od umowy obejmuje szkodę doznaną na skutek nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika za okres poprzedzający odstąpienie od umowy, jak również wszystkie koszty, które poniosła strona w związku z odstąpieniem od niej. Jeżeli więc strony zastrzegły karę umowną nie różnicując jej wysokości w zależności od przyczyn odstąpienia od umowy, należy przyjąć, że kara ta miała rekompensować całą szkodę, jakiej dozna strona na skutek odstąpienia od umowy na skutek niewykonania zobowiązania w następstwie odstąpienia od umowy. 

Jeżeli umowa przewiduje karę umowną za opóźnienie lub zwłokę w wykonaniu zobowiązania oraz karę umowną za odstąpienie od umowy, to nie można kumulować tego rodzaju kar. Nie można bowiem jednocześnie spełniać wymagań od których naliczenie tych kar jest uzależnione, tj. wykonać nienależycie zobowiązania i nie wykonać zobowiązania, a tak właśnie należy kwalifikować skutki odstąpienia od umowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dlatego tak ważnym jest, już w momencie sporządzania umowy zastanowienie się nad tym, jaki skutek strona chce osiągnąć zastrzegając różnego rodzaju kary umowne. Już w momencie zawierania umowy należy przewidywać, jaka potencjalne koszty mogą powstać w związku z nieterminowym wykonaniem zobowiązania lub inną formą nienależytego wykonania umowy. Należy także, zważając na powyższe stanowisko, zastanowić się nad rozróżnieniem wysokości kar umownych zastrzeganych z tytułu odstąpienia od umowy i uzależnić ich wysokość od przyczyny odstąpienia od umowy. 

Ważne

Niezależnie od powyższego, istnieje także możliwość takiego skonstruowania umowy, która pozwoli na dochodzenie kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania umowy (nienależyte wykonanie) oraz kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy

Kumulacja kar umownych. Podsumowanie

Zastrzeżenie kar umownych w sposób, który spełniać będzie w sposób możliwie najpełniejszy ich funkcje nie należy do rzeczy prostych. Każdorazowo, przed podjęciem decyzji o zawarciu umowy, należy zastanowić się nad tym, co w trakcie jej realizacji może pójść w sposób odmienny od zamierzonego, jakie koszty z tym związane będą konieczne do poniesienia, a także jaka potencjalna szkoda wiąże się z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania umownego. Dopiero po przeprowadzeniu tej analizy można przystąpić do sporządzania postanowień umownych w zakresie kar umownych. W celu zabezpieczenia własnych interesów warto skorzystać z pomocy podmiotów, które zawodowo zajmują się obsługą prawną przedsiębiorców i sporządzaniem umów. 

Mateusz Nowakowski, radca prawny z Kancelarii Chmura i Partnerzy Radcowie Prawni sp. p.

Kontakt do Autora znajdziesz tu: chmuralegal.pl
Kancelaria Chmura i Partnerzy zapewnia wszechstronną obsługę prawną dla przedsiębiorców, w tym w szczególności z branży budowlanej, nieruchomości. Działalność kancelarii koncentruje się na zapewnieniu klientom kompleksowego wsparcia w zakresie rozwiązywania ich problemów prawnych oraz pomocy w rozwijaniu działalności gospodarczej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podatek u źródła (WHT) w świetle nowych technologii

Podatek u źródła (WHT) może stanowić wyzwanie dla branży informatycznej, w kontekście stale rozwijającej się technologii. Z chęci świadczenia kompleksowych usług, przedsiębiorstwa nabywają różnego rodzaju oprogramowania, dostępy do platform, usługi w chmurze, serwery, urządzenia przemysłowe czy usługi niematerialne. Wykorzystanie najnowszej technologii jest niezbędne, aby oferowane usługi pozostały konkurencyjne na rynku. Często dostawcami takich produktów są zagraniczne spółki, co rodzi wątpliwości – czy nabycie tego rodzaju usług wiąże się z ryzykiem w podatku u źródła?

Obligacje skarbowe - czerwiec 2024 r. Zmiana oprocentowania obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w czerwcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w maju br. Od 27 maja można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Zwrot podatku z Austrii – ile, dla kogo, jak uzyskać (formalności)

Austria to zyskujący na popularności kierunek emigracji zarobkowej wśród Polaków. Jeśli podejmowane zatrudnienie jest legalne, z łatwością można ubiegać się o zwrot podatku z tego kraju. Wysokość zwrotu może być naprawdę spora, przy małym nakładzie wysiłku ze strony podatnika. 

Dłuższy okres ważności znaków akcyzy do końca 2024 r.

Aktualnie znajdują się w legalnej sprzedaży wyroby winiarskie oznaczone znakami akcyzy, których ważność została przedłużona do 31 grudnia 2024 r.

Sanatorium na koszt ZUS 2024 - choroby psychosomatyczne. Nerwice, lęki, depresja, ciężki stres i inne. Jak uzyskać skierowanie?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że cały czas – także w 2024 roku - można skorzystać z rehabilitacji leczniczej w sanatorium na koszt ZUSu. Dotyczy to różnych schorzeń, także psychosomatycznych. 

Podatek od nieruchomości w przypadku najmu lokali mieszkalnych. Kiedy stawka niższa a kiedy nawet 28 razy wyższa?

Wynajęcie swojego mieszkania lub domu nie zwalnia właściciela z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości. Ale w tym przypadku wątpliwe jest jaka stawka podatku od nieruchomości jest właściwa. Ta dla budynków mieszkalnych, czy dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej? Problem jest istotny, bo ta druga stawka jest ponad 28 razy wyższa.

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe?

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe? Przepisy wskazują na obowiązek przechowania dokumentacji podatkowej do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli przez pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (o ile nie został zawieszony/przerwany bieg terminu przedawnienia).

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki. Podatnikowi przysługuje możliwość złożenia wniosku o zaliczenie w całości lub w części nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Ma do tego prawo, gdy spełnione są przesłanki zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej.

Ulgi w spłacie podatków (odroczenie, rozłożenie na raty, umorzenie). Dla kogo? Kiedy? Warunki udzielenia

Ordynacja podatkowa przewiduje w szczególnych sytuacjach możliwość zastosowania wobec podatnika trzech ulg w spłacie podatków lub zaległości podatkowej. Chodzi o odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty lub umorzenie całości lub części podatku lub zaległości podatkowej. Kiedy można liczyć na taki gest fiskusa?

Kontrola podatkowa: czy musi być zapowiedziana. Zasada i wyjątki

Kontrola podatkowa, to oczywiście nic przyjemnego dla podatnika ale czasem się zdarza. Na taką okoliczność trzeba być przygotowanym. W szczególności warto wiedzieć, że taka kontrola z urzędu skarbowego powinna być w większości przypadków zapowiedziana z 7-dniowym wyprzedzeniem. Ale od tej zasady są niestety liczne wyjątki. Zobaczmy co na ten temat mówią przepisy.

REKLAMA