Księgowość influencerów i twórców internetowych. Rozliczanie: barterów, donejtów, kosztów. Kiedy trzeba zarejestrować działalność?

• Zawód: influencer. Jak rozliczać nowoczesne źródła dochodu i jakie wyzwania stoją przed księgowymi obsługującymi branżę kreatywną?
• Działalność gospodarcza influencera – kiedy jest obowiązkowa?
• Jakie PKD influencera?
• Przychody influencerów: co warto wiedzieć?
• Donejty - jak rozliczać nietypową darowiznę?
• Barter a rozliczenia podatkowe influencera
• Prezenty i świadczenia nieodpłatne
• Koszty influencera

Zawód: influencer. Jak rozliczać nowoczesne źródła dochodu i jakie wyzwania stoją przed księgowymi obsługującymi branżę kreatywną?

Influencerzy, YouTuberzy, vlogerzy, blogerzy, twórcy cyfrowi – lista osób, które działają w internecie i czynią z tego swoje główne lub dodatkowe źródło dochodów jest bardzo długa. Co więcej, grupa ta nie jest jednorodna – sposobów zarobkowania w sieci jest coraz więcej. Najlepsi i najbardziej rozpoznawalni twórcy dorobili się sporych majątków. Również ci spoza czołówki potrafią utrzymać się dzięki swojej aktywności w internecie. Pozostali traktują ją jako pracę dodatkową i łączą z innymi formami zarobkowania.

Niezależnie od skali działalności, każdy z nich musi w odpowiedni sposób rozliczyć się z fiskusem. Urzędnicy bacznie przyglądają się tej grupie, zwłaszcza po ostatnich skandalach podatkowych związanych z jej topowymi przedstawicielami.

Działalność gospodarcza influencera – kiedy jest obowiązkowa?

Decyzja czy zakładać działalność gospodarczą zależy od charakteru i zakresu planowanych działań. Niektórzy twórcy internetowi mogą skorzystać z opcji działalności nierejestrowanej i w jej ramach osiągać przychód w wysokości do 75% minimalnego wynagrodzenia. Możliwe jest także działanie na podstawie umów cywilnoprawnych - o dzieło lub zlecenie, czy też umowy sponsoringowej. Założenie pełnoprawnej działalności gospodarczej będzie obowiązkowe w sytuacji, kiedy działania influencera spełniają wymogi jej definicji.
Zdaniem Anny Sapieja z biura rachunkowego Finansowy Support zrzeszonego w sieci OSCBR: "Influencer powinien założyć działalność gospodarczą, gdy jego aktywność staje się regularna, zorganizowana i zarobkowa. Jeśli współpracuje z markami, prowadzi kampanie, promuje produkty czy otrzymuje wynagrodzenie – nie działa już hobbystycznie. Rejestracja firmy to nie tylko obowiązek, ale i szansa na uporządkowanie finansów oraz legalne rozliczanie kosztów związanych z działalnością twórczą."

Twórcy internetowi najczęściej prowadzą firmę w formie jednoosobowej działalności gospodarczej lub spółki z o.o. Wynikają z tego takie same obowiązki podatkowe, jakie mają przedsiębiorcy tradycyjnych branż.

Jakie PKD influencera?

Głównym PKD influencerów jest kod 73.11.Z – działalność agencji reklamowych. Jednak specyfika tego zawodu sprawia, że jeden kod PKD zwykle nie jest wystarczający. Nierzadko twórcy treści cyfrowych zajmują się jednocześnie sprzedażą swoich gadżetów lub innych produktów, prowadzą kursy online, tworzą materiały video, organizują eventy lub szkolenia. Wybór dodatkowych kodów PKD już podczas rejestracji firmy ułatwia późniejsze rozszerzenie działalności na kolejne dziedziny.

Przychody influencerów: co warto wiedzieć?

Przychody cyfrowych przedsiębiorców mają bardzo zróżnicowany charakter. Oprócz klasycznego wynagrodzenia z umów z firmami czy wpływów ze sprzedaży kursów i usług, warto zwrócić uwagę również na mniej oczywiste źródła dochodu – takie jak tzw. donejty, prezenty od zaprzyjaźnionych marek czy świadczenia nieodpłatne. W określonych przypadkach, mimo swojego pozornie niekomercyjnego charakteru, podlegają one ewidencji i opodatkowaniu.

Donejty - jak rozliczać nietypową darowiznę?

Donejty (ang. donations) to dobrowolne wpłaty od anonimowych fanów internetowego twórcy, którzy za pomocą dedykowanych platform, takich jak np. Buy Me A Coffee czy Streamlabs, przesyłają mu pieniądze. Ta forma wynagrodzenia jest wyrazem wdzięczności za twórczość i często bywa mylona z napiwkiem. Z punktu widzenia prawa podatkowego różnica jest znaczna - napiwek w formie gotówki rzadko podlega opodatkowaniu, tymczasem wpływy z donejtów twórca musi rozliczyć.

Wpłaty od fanów przez wiele lat były traktowane jako darowizny, ale interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 maja 2024 r. zmieniła ten sposób klasyfikowania donejtów. Jak wyjaśnia Anna Sapieja: "Zgodnie z tą interpretacją anonimowe donejty nie spełniają warunków darowizny w rozumieniu przepisów podatkowych, ponieważ nie można precyzyjnie zidentyfikować darczyńcy ani ustalić wysokości świadczenia od konkretnej osoby. Co więcej, wpłaty te są często powiązane z aktywnością twórcy – stanowią formę gratyfikacji za treści lub interakcję, a nie bezinteresownego wzbogacenia. W praktyce oznacza to, że donejty są traktowane jako przychód i muszą być opodatkowane zgodnie z ustawą o PIT.

Wielu twórców internetowych (zwłaszcza mniejszych streamerów i youtuberów) powoływało się na zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Twierdzili, że donejty to „darowizny od widzów”. Przywołana wyżej interpretacja nie rozstrzygnęła jednak tej kwestii do końca. Niektóre donejty nie są anonimowe i w tym przypadku mogłyby spełniać warunki klasycznej darowizny. W sytuacji tak różnych interpretacji i braku jednoznacznej wykładni przepisów warto wystąpić o indywidualną interpretację prawa podatkowego.

Barter a rozliczenia podatkowe influencera

Barter, mimo że nie wiąże się z przekazaniem pieniędzy, jest pełnoprawnym świadczeniem wzajemnym i podlega opodatkowaniu. Otrzymując produkt lub usługę w zamian za promocję influencer uzyskuje przychód, który musi wykazać w ewidencji podatkowej. Wartość tego świadczenia ustala się według ceny rynkowej przekazanego produktu lub ustaleń umownych i to właśnie ta kwota stanowi podstawę do opodatkowania – zarówno dla influencera (PIT, ewentualnie VAT), jak i dla firmy, która może ten wydatek zakwalifikować jako koszt reklamy. W przypadku, gdy obie strony są podatnikami VAT, rozliczenie może wymagać wystawienia faktur wzajemnych (za usługę promocji i za towar/usługę przekazaną w barterze).

Prezenty i świadczenia nieodpłatne

O ile barter jest mocno sformalizowany, przekazanie prezentów lub świadczeń nieodpłatnych zwykle nie wymaga spisania umowy. Świadczenia nieodpłatne i prezenty różnią się od siebie intencją i skutkiem podatkowym.

Świadczenie nieodpłatne to sytuacja, w której influencer otrzymuje produkt lub usługę bez zapłaty, ale w zamian wykonuje czynność przynoszącą korzyść drugiej stronie – np. post, relację czy lokowanie produktu. Taki „niepieniężny” przychód podlega opodatkowaniu. Z kolei prezent, np. paczka od działu PR, może nie generować obowiązku podatkowego, o ile nie wiąże się ze świadczeniem wzajemnym.

Koszty influencera

Do typowych kosztów influencera można zaliczyć wydatki na sprzęt komputerowy wraz z niezbędnym oprogramowaniem oraz akcesoria do nagrywania ] filmów lub robienia zdjęć. Jeżeli twórca działa w terenie, odliczy koszty podróży i noclegów. Kwestią, która budzi wątpliwości, będzie zaliczenie do kosztów wydatków związanych z produkcją materiałów - ubrań, kosmetyków czy nawet należności usługodawców z branży beauty, np. fryzjera lub stylistki. Tu również rozwiązaniem może być złożenie wniosku o interpretację indywidualną Ministra Finansów.

Warto pamiętać także o wykluczeniach - koszty reprezentacji i zakupy na użytek prywatny nie są kosztami uzyskania przychodu.

Prowadzenie działalności jako influencer to nie tylko kreatywność, ale także odpowiedzialność finansowa. Znajomość przepisów, właściwa klasyfikacja przychodów i kosztów, a także świadoma współpraca z księgowym to klucz do bezpiecznego rozwoju w branży online.

Autorzy:
Anna Sapieja, Biuro rachunkowe Finansowy Support
OSCBR - Ogólnopolska Sieć Certyfikowanych Biur Rachunkowych