Prokurent przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą od 1 marca 2018 roku

Konstytucja Biznesu to projekty ustaw przyjętych w listopadzie 2017 r. przez Radę Ministrów (trafiły już do Sejmu) i zarazem jeden ze sztandarowych jego projektów mających na celu ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Najważniejszymi elementami projektu są ustawy: Prawo przedsiębiorców, ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz o Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców, ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym oraz ustawa „Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej”.

Pakiet ustaw przewiduje m.in. ustanowienie jasnego katalogu zasad relacji państwo-przedsiębiorca, „ulgę na start” przewidującą zwolnienie ze składek ZUS przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, utworzenie instytucji Rzecznika Przedsiębiorców.

Eksperci Grant Thornton dokonali analizy proponowanych zmian i wyróżnili jedną z nich, która zasługuje na szczególną uwagę – możliwość rozszerzenia uprawnienia do ustanowienia prokury przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną.

Polecamy: INFORLEX Biznes

Prokura - jak jest teraz

Instytucję prokury regulują przepisy art. 109¹-109⁸ Kodeksu cywilnego. W obecnym stanie prawnym prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Ten szczególny rodzaj pełnomocnictwa musi być ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym. Podstawową różnicą między prokurentem a pełnomocnikiem jest zakres kompetencji – w przypadku prokurenta jest on znacznie szerszy, ponieważ obejmuje wszystkie czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (poza kilkoma wyjątkami enumeratywnie wymienionymi w art. 109³ k.c., m.in. zbyciem przedsiębiorstwa). Ustawa wyróżnia kilka rodzajów prokury – samodzielną, łączną czy oddziałową. Cała instytucja ma na celu ułatwienie przedsiębiorcom prowadzenia działalności gospodarczej.

Do tej pory prokura może być ustanowiona wyłącznie przez przedsiębiorcę wpisanego do KRS – czyli spółkę jawną, komandytową, komandytowo-akcyjną, akcyjną, partnerską, z ograniczoną odpowiedzialnością. Prokury nie może jednak udzielić przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ani spółka cywilna. Z możliwości ustanowienia prokurenta nie może zatem skorzystać przedsiębiorca będący osobą fizyczną.

Propozycja rządu – rozszerzenie możliwości ustanowienia prokurenta

Teraz ma się to zmienić. Prokurę będzie mógł ustanowić każdy przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do Krajowego Rejestru Sądowego. Od tej pory opublikowanie informacji o pełnomocniku lub prokurencie w CEIDG będzie równoznaczne z udzieleniem odpowiednio pełnomocnictwa lub prokury na piśmie.

Zmianę Kodeksu cywilnego od 1 marca 2018 r. w tym zakresie przewiduje rządowy projekt ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

W Kodeksie cywilnym mają nastąpić takie oto zmiany:

W art. 109¹ § 1 otrzyma brzmienie:

„§ 1. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.”;

W art. 109⁷ § 2 otrzyma brzmienie:

„§ 2. Prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy.”;

W art. 109⁸ § 1 otrzyma brzmienie:

„§ 1. Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.”.

Prokurent ma szeroki zakres uprawnień i umocowanie zarówno do czynności sądowych, jak i pozasądowych, dlatego też proponowana zmiana znacznie ułatwi prowadzenie swoich spraw przedsiębiorcom prowadzącym działalność jednoosobową. Ponadto, zakres umocowania prokurenta określony jest w ustawie, co przyczyni się do zwiększenia pewności prawa, a tym samym bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Wydaje się więc, że dotychczasowe rozróżnienie uprawnień przedsiębiorców-osób fizycznych i tych niebędących nimi, było nieuzasadnione. Ustawodawca postanowił wyjść naprzeciw potrzebom osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, co należy ocenić pozytywnie.

Ernestyna Pachała