Rejestracja spółki w Estonii - korzyści podatkowe i e-rezydencja

E-Rezydencja

E-rezydencja jest rządowym programem, który wprowadziła Estonia, chcąc do swojego systemu nierezydentów, zwłaszcza freelancerów, którzy nie są związani ze stałą siedzibą i miejscem zamieszkania. Statystyki pokazują, że udało im się to, ponieważ w wyniku działania programu kartę E-Residency odebrało 50,000 osób z 165 krajów świata, zakładając z ich pomocą aż 6000 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w Estonii.  

Żeby otrzymać taką kartę, należy wejść na stronę internetową programu pod adresem http://e-resident.gov.ee/  i wypełnić szczegółowy formularz wraz z załącznikami (paszport, dowód osobisty).    Koszt aplikacji to 100 EUR. Czas oczekiwania na kartę wynosi od 1 do 2 miesięcy.

Niespodzianką dla polskich rezydentów może być fakt, że kartę można odebrać w Warszawie przy ul. Karwińskiej 1, gdzie mieści się Ambasada Estonii. 

E-Rezydencja w świetle prawa

Karta e-Residency pomimo swojej charakterystycznej nazwy, nie ma nic wspólnego z rezydencją podatkową w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w Polsce oraz międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Stanie się pełnoprawnym posiadaczem karty nie powoduje żadnego wpływu na rezydencję podatkową ani na jej zmianę.  Karta nie stanowi również dokumentu podróżnego - nie można jej przedstawić na kontroli granicznej, nie upoważnia także o staranie się zezwolenia na pobyt czasowy (ang. Temporary Residence Permit)

Karta e-ID umożliwia w szczególności:

- założenie spółki na terytorium Estonii bez wizyty w tym kraju

- założenie konta bankowego w Estonii pod pewnymi warunkami

- zarządzanie spółką bez wizyty w urzędach ( udzielanie pełnomocnictw z tzw. digital signature , składanie deklaracji VAT,  komunikacja z urzędami)

Polecamy: INFORLEX Biznes

Odroczenie podatku dochodowego czy stawka 0%?

Spółka estońska może osiągnąć różne rodzaje dochodów - dzielimy je na aktywne i pasywne.  Do aktywnych zaliczamy głównie zyski przedsiębiorstw z działalności operacyjnej - np. sprzedaż.  Do tych pasywnych w szczególności zaliczamy - dywidendy , odsetki oraz należności licencyjnej.   To tak ogólnie, ponieważ na rynku jest wiele spółek, które czerpią zyski z działalności inwestycyjnej, np.  inwestują w pożyczki społecznościowe,  udziały w spółkach, a także w tokeny w technologii łańcucha blockchain na zwrot z inwestycji.  

Generalną zasadą prawa podatkowego jest odroczenie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych wszystkich powyższych rodzajów dochodów - aktywnych i pasywnych do momentu dystrybucji zysków, która oznacza w szczególności wypłatę dywidendy.

Zatem podmioty pro-inwestycyjne, które chcą inwestować lub akumulować kapitał w spółce - mogą czuć się, gdyby ich opodatkowanie miało charakter podatku 0%.

W przypadku wypłaty dywidendy, płaci się podatek dochodowy od osób prawnych (ang. Corporation Tax) w wysokości 20%. Ponadto w 2018 roku weszła ustawa, która proponuje stawkę 14% dla firm, które regularnie wypłacają dywidendy.    

Jednakże w Estonii dominują firmy, które reinwestują kapitał.  Nie bez powodu  to właśnie w Estonii adaptowały się światowe marki takie jak Skype czy też mniejsze start-upy - Crowdestate.eu,  guru w social lendingu - Bondora.com. To właśnie takiego ekosystemu potrzebują startupy. Bez zbędnych obciążeń podatkowych oraz quasi-podatkowych - ubezpieczeń społecznych.  W ten sposób firma jest w stanie wykazać realny zysk netto bez konsekwencji.  Jej zarząd nie musi generować niepotrzebnych kosztów, aby minimalizować zobowiązanie podatkowe zgodnie z prawem,  co wpływa na wzrost aktywów takiej firmy.  W taką firmę chętnie zainwestuje fundusz inwestycyjny.    Kiedy takiej firmie pozwoli się rozwinąć skrzydła, ta chętnie wdroży plan dywidendowy na kolejne lata i podzieli się zyskiem.

Rezydencja podatkowa z mocy prawa

Estońska ustawa o podatku dochodowym (ang. Income Tax Act ) określa nam sposób na określenie rezydencji podatkowej osoby prawnej. 

 “§ 6 (2) A legal person is a resident if it is established pursuant to Estonian law”

Oznacza to, że automatycznie jeśli zarejestrujemy spółkę w Estonii ,  uzyska ona status rezydenta podatkowego jako osoba prawna na podstawie kryterium miejsca rejestracji.

W Polsce jesteśmy przyzwyczajeni do innej definicji rezydenta. Serwuje nam ją art. 3 ust. 1 ustawy o CIT.  Przytoczę literalne brzmienie:
1. Podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

W porównaniu do Estonii, w Polsce organy podatkowe szerzej zakreślają rezydencję osób prawnych. Spróbujmy zastanowić się co się stanie w przypadku, jeśli spółka estońska będzie miała zarząd na terenie RP.

Zajdzie wówczas konflikt rezydencji podatkowej, gdyż Estonia uzna spółkę za swojego rezydenta podatkowego (kryterium rejestracji) oraz Polska zrobi to samo (kryterium zarządu). Zatem w przypadku takiej kolizji , ustawodawca odsyła nas klasycznie do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartą pomiędzy Polską a Estonią.

Wystarczy zajrzeć do artykułu 4 tej Umowy "Miejsce zamieszkania lub siedziba". Przepis ten stanowi, że "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu, miejsce rejestracji albo inne kryterium o podobnym charakterze”.

Rozstrzygającą dominantą w przypadku konfliktu rezydencji będzie zapis w art. 3, którego literalne brzmienie to: 

“Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1, osoba nie będąca osobą fizyczną ma siedzibę w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą siedzibę w tym Umawiającym się Państwie, z którego prawa wywodzi się jej status.”

Rzeczą jasną jest, że status takiej spółki wywodzi się z prawa estońskiego. Podobny model konwencji obowiązuje w pozostałych krajach nadbałtyckich takich jak Litwa i Łotwa. Ta umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania różni się od większości umów , gdzie dominuje “kryterium faktycznego zarządu”.

Ponadto zarządzanie taką spółką może ułatwić przynależność Estonii do strefy EOG oraz strefy Schengen. Ośrodkiem interesów biznesowych w Estonii jest Tallinn, do którego można dostać się linią lotniczą z Warszawy oraz połączeniem autobusowym.   

Warto również rozważyć ulokowanie się w estońskim Tartu, gdzie są znacznie niższe ceny i właśnie w tym miejscu ma swoją siedzibę sąd rejestrowy - estoński KRS określany skrótem “RIK”.

Autor artykułu: Paweł Krok