Czy bardziej opłacalny jest aport całego przedsiębiorstwa, czy pojedynczych składników majątku

RADA

Wniesienie środków trwałych w ramach aportu przedsiębiorstwa spowoduje, że wartość początkowa tych środków będzie ustalana w wysokości wartości określonej w księgach osoby wnoszącej ten aport. Kontynuowana będzie również metoda amortyzacji tych środków trwałych. Wniesienie pojedynczych środków trwałych do spółki z o.o. spowoduje powstanie przychodu z objęcia udziałów. W spółce tej wartość początkowa wniesionego aportem środka trwałego będzie mogła być ustalona według jego wartości rynkowej oraz będzie możliwe przyjęcie nowej metody amortyzacji. W przypadku zaś wniesienia pojedynczych środków trwałych do spółki jawnej nie powstanie przychód z objęcia udziałów, natomiast będzie możliwe ustalenie wartości początkowej według wartości rynkowej środka trwałego oraz zastosowanie innej niż stosowana przez poprzedniego właściciela metody amortyzacji.

UZASADNIENIE

Na podstawie art. 55¹ kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest definiowane jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności m.in. oznaczenie przedsiębiorstwa, własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, wierzytelności, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Od 1 stycznia 2007 r. w przypadku wniesienia aportem do spółki kapitałowej czy spółki osobowej przedsiębiorstwa wartość początkową składników majątku, które były wprowadzone do ewidencji przez podmiot wnoszący wkład niepieniężny, przyjmuje się w wysokości wartości początkowej wykazanej w tej ewidencji (art. 16g ust. 10a updop, art. 22g ust. 14a updof). Kontynuowana jest również metoda amortyzacji poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (art. 16h ust. 3a updop, art. 22h ust. 3a updof). Dlatego też w spółce z o.o. bądź spółce jawnej wartość początkowa maszyn wniesionych w ramach aportu przedsiębiorstwa powinna być ustalona w wysokości wartości początkowej ustalonej w księgach podmiotu wnoszącego ten aport. Odpisy amortyzacyjne będą dokonywane z uwzględnieniem metody amortyzacji i wysokości dokonanych odpisów przez zbywcę (zasada kontynuacji).

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Od 2007 r. w przypadku wnoszenia aportem przedsiębiorstwa do spółki jawnej lub spółki z o.o. obowiązuje zasada kontynuacji metody amortyzacji środków trwałych wchodzących w skład przedsiębiorstwa stosowanej przez podmiot wnoszący ten aport.

W razie wniesienia przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa do spółki z o.o. przychód z tego tytułu będzie zwolniony z podatku (art. 21 ust. 1 pkt 109 updof). W przypadku zaś wniesienia przedsiębiorstwa do spółki jawnej przepisy nie przewidują powstania z tego tytułu przychodu.

Przykład

Pan Nowak wniósł do spółki z o.o. przedsiębiorstwo. W ramach tego aportu m.in. została wniesiona maszyna. W ewidencji środków trwałych prowadzonej przez pana Nowaka jej wartość początkowa wynosiła 50 000 zł, dotychczasowe umorzenie wynosiło zaś 40 000 zł. Maszyna była amortyzowana metodą liniową. W spółce z o.o. wartość początkowa tej maszyny i jej dotychczasowe umorzenie będą przyjęte w tej samej wysokości. Kontynuowana będzie również liniowa metoda amortyzacji tej maszyny.

W przypadku wniesienia do spółki z o.o. pojedynczego środka trwałego powstanie przychód z objęcia udziałów. Na podstawie bowiem art. 17 ust. 1 pkt 9 updof przychodem jest również nominalna wartość udziałów w spółce mającej osobowość prawną objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Przepisy art. 19 ust. 1-3 updof stosuje się w takiej sytuacji odpowiednio. A zatem przychodem z objęcia udziałów objętych w zamian za wniesioną aportem maszynę będzie wartość nominalna objętych udziałów. Jeżeli jednak wartość ta bez uzasadnionej przyczyny będzie znacznie odbiegać od wartości rynkowej, organ podatkowy może określić przychód w wysokości wartości rynkowej. Kosztem uzyskania tego przychodu będą natomiast wydatki na nabycie maszyny pomniejszone o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne (art. 22 ust. 1e pkt 1 updof). Dochód z objęcia udziałów jest wykazywany w odrębnym zeznaniu rocznym zawierającym rozliczenie dochodów kapitałowych.

Na podstawie art. 16g ust. 1 pkt 4 upodp spółka z o.o. może przyjąć wartość początkową tej maszyny w wysokości jej wartości rynkowej. Będzie mogła również przyjąć inną metodę amortyzacji.

Przykład

Pan Nowak wniósł aportem do spółki z o.o. maszynę. Wartość rynkowa maszyny ustalona przez biegłego wynosi 15 000 zł i w tej wysokości objął udziały w spółce z o.o.

Uprzednio pan Nowak nabył tę maszynę za kwotę 50 000 zł, a dotychczasowe jej umorzenie wynosi 40 000 zł. Stosował liniową metodę jej amortyzacji.

W związku z powyższym pan Nowak osiągnął przychód z objęcia udziałów w wysokości 15 000 zł. Kosztem uzyskania przychodu będzie nieumorzona wartość początkowa maszyny w wysokości 10 000 zł (50 000 zł - 40 000 zł).

Pan Nowak wykaże dochód w wysokości 5000 zł (15 000 zł - 10 000 zł) w zeznaniu rocznym z dochodów kapitałowych. Dochód ten będzie opodatkowany według stawki 19%. Zapłaci zatem podatek w wysokości 950 zł (5000 zł x 19%).

Spółka z o.o. będzie mogła przyjąć wartość początkową maszyny w wysokości 15 000 zł. Będzie mogła również przyjąć inną niż liniowa metodę amortyzacji - np. indywidualną stawkę amortyzacji jako używanego środka trwałego (art. 16j ust. 1 pkt 1 updop) bądź jako podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą będzie mogła również dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego (art. 16k ust. 7 updop).

W przypadku wniesienia pojedynczego środka trwałego do spółki jawnej nie powstanie z tego tytułu przychód. W odróżnieniu od objęcia udziałów w spółce kapitałowej przepisy nie przewidują powstania przychodów z objęcia udziałów w spółce osobowej.

Na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 4 updof w spółce jawnej wartość początkowa będzie mogła być ustalona według wartości rynkowej wniesionej aportem maszyny. Ponadto również i w tym przypadku będzie możliwe przyjęcie nowej metody amortyzacji tego środka trwałego.

Przykład

Pan Nowak jako wkład do spółki jawnej wniósł maszynę. Wartość rynkowa maszyny wynosi 15 000 zł i w tej wysokości pan Nowak objął udziały w spółce jawnej.

Uprzednio pan Nowak nabył tę maszynę za kwotę 50 000 zł, a dotychczasowe jej umorzenie wynosi 40 000 zł. Pan Nowak nie osiągnie z tego tytułu przychodu z objęcia udziałów w spółce jawnej. Spółka jawna będzie mogła przyjąć wartość początkową maszyny w wysokości 15 000 zł. Będzie również mogła przyjąć inną (szybszą) metodę amortyzacji niż metoda liniowa, którą stosował poprzedni właściciel.

- art. 12 ust. 1 pkt 7, art. 14 ust. 1-3, art. 16g ust. 1 pkt 4, ust. 10a, art. 16h ust. 3a, art. 16j ust. 1 pkt 1, art. 16k ust. 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

- art. 17 ust. 1 pkt 9, art. 19 ust. 1-3, art. 21 ust. 1 pkt 109, art. 22 ust. 1e pkt 1, art. 22g ust. 1 pkt 4, ust. 14a, art. 22h ust. 3a, art. 22j ust. 1 pkt 1, art. 22k ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 115, poz. 793

- art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935

Krzysztof Rustecki

ekspert w zakresie podatków dochodowych