Mam dłużnika – jakie warunki ulgi na złe długi?

• Ulga na złe długi – jakie warunki?
• Uzyskanie zapłaty po skorzystaniu z ulgi na złe długi 
• Ulga na złe długi w przypadku PIT i CIT
• Ulga na złe długi – PIT 
• Ulga na złe długi – CIT 

Ulga na złe długi – jakie warunki?

Skorzystanie z ulgi na złe dugi jest możliwe dla wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Konieczne jest łączne spełnienie poniższych warunków:

•             od terminu zapłaty określonego na fakturze lub umowie musi upłynąć 90 dni.

•             wierzytelność nie może zostać zbyta na rzecz innego podmiotu lub uregulowana do dnia skorzystania z ulgi na złe długi

•             w dniu poprzedzającym skorzystanie z ulgi wierzyciel musi być zarejestrowany jako czynny podatnik VAT

•             od daty wystawienia faktury nie mogą upłynąć 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

Uwaga:

•             ulga na złe długi może być zastosowana wyłącznie do transakcji dokonanych na terytorium kraju,

•             korekty można dokonać zarówno dla całości wierzytelności, jak i tej jej części, której nieściągalność została uprawdopodobniona.

•             W przypadku gdy dłużnik nie jest VAT-owcem można skorzystać z ulgi pod warunkiem uzyskania potwierdzenia wierzytelności prawomocnym orzeczeniem sądu i przekazanie sprawy komornikowi. Drugą możliwością jest wpisanie wierzytelności do krajowego rejestru długów lub zgłoszenie wobec dłużnika upadłości konsumenckiej.

Dłużnik, który nie zapłaci za swoje zakupy, ma obowiązek skorygować swoje koszty i odliczony VAT od niezapłaconego zobowiązania, co przekłada się na konieczność zwiększenia podstawy opodatkowania zarówno w CIT i VAT.

Uzyskanie zapłaty po skorzystaniu z ulgi na złe długi 

W przypadku skorzystania z ulgi płatność może zostać uregulowana przez dłużnika w całości lub w części. Otrzymane kwoty będą ponownie zwiększały przychody lub obrót u wierzyciela. Z kolei dłużnik będzie mógł ponownie wykazać koszt uzyskania przychodu i odliczyć VAT w odniesieniu do zapłaconych kwot.

Ulga na złe długi w przypadku PIT i CIT

Mechanizm działania ulgi na złe długi w przypadku PIT i CIT jest zbliżony do zasad w VAT który posiada niewielkie rozbieżności. Podstawę opodatkowania można zmniejszyć o wartość wynikającą z nieopłaconych przez 90 dni od upływu terminu płatności faktur i umów.

Aby skorzystać z ulgi na złe długi muszą zostać spełnione wszystkie trzy warunki łącznie:

1.            nie minęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wierzyciel wystawił fakturę lub zawarł umowę - okres liczony jest od ostatniej czynności, która nastąpiła,

2.            faktura lub umowa jest zawarta przez podatników, których przychody są opodatkowane w Polsce,

3.            dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wierzyciel składa zeznanie podatkowe, nie może być w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji.

Ulga na złe długi – PIT 

Postępowanie w przypadku zaległości z zapłatą ponad 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie:

Korzystanie z ulgi podatkowej jest fakultatywne i wystąpi wyłącznie, jeżeli wierzyciel wykaże ja w deklaracji rocznej - podstawa opodatkowania w PIT rocznym może być zmniejszona o zaliczaną do jego przychodów należnych - wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, która nie została uregulowana lub zbyta.

W przypadku dłużnika obowiązkowe jest podwyższenie podstawy opodatkowania - podstawa opodatkowania w PIT rocznym podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane.

Ulga na złe długi – CIT 

W przypadku działalności gospodarczej przychodem są kwoty należne, nawet jeśli nie zostały zapłacone, co oznacza, że obowiązek podatkowy może powstać przed otrzymaniem zapłaty. Ustawodawca wprowadził preferencje w postaci art. 18f oraz art. 25 ust. 19 ustawy o CIT, zgodnie z którym podstawa opodatkowania (dochód) może być pomniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie. Tym samym nabywca, który nie dokonał zapłaty zobowiązania wykazanego uprzednio w kosztach uzyskania przychodu, zobowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Ulga za złe długi w podatku dochodowym ma zastosowanie do transakcji handlowych, dla których termin zapłaty upłynął po 31 grudnia 2019 roku.

Autor: Jacek Dziuba – ekspert w zakresie zarządzania finansami oraz prawa podatkowego i finansowego. Doradca podatkowy