Ceny transferowe 2017 – jak przygotować się do zmian

O co w ogóle chodzi z tymi cenami transferowymi?

Być może część z Państwa zadaje sobie pytanie: „o co w ogóle chodzi z tymi cenami transferowymi”? Dlaczego jest to istotny temat z punktu widzenia Ministra Finansów?

Najogólniej rzecz ujmując, ceny transferowe to ceny stosowane w rozliczeniach między podmiotami powiązanymi. Jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność w ramach kilku spółek (np. spółka polska produkująca produkty w Polsce i spółka niemiecka sprzedająca te same produkty na rynku niemieckim), to najprawdopodobniej będzie miał do czynienia z cenami transferowymi. Oczywiście przypadków, w których pojawia się zagadnienie cen transferowych jest znacznie więcej, ale w najbardziej fundamentalnym znaczeniu ceny transferowe występują w obrocie gospodarczym wtedy, kiedy dwa podmioty powiązane, rozliczają się ze sobą.

Dlaczego ceny transferowe są przedmiotem zainteresowania organów podatkowych nie tylko w Polsce, ale w zasadzie na całym świecie? Zasada jest relatywnie prosta. Wyobraźmy sobie dwie spółki powiązane działające w krajach o różnej stawce podatkowej. Istnieje oczywista pokusa, aby cena między nimi ukształtowana była tak, aby obniżyć dochód w kraju o wysokim podatku, a podwyższyć w kraju o niskim podatku.

Oczywiście, tak robić nie wolno. Powszechnie akceptowana zasada ceny rynkowej (ang. arm’s length principle) zakłada, że ceny między podmiotami powiązanymi nie powinny odbiegać od cen, które zastosowaliby między sobą na rynku niezależnie działający od siebie przedsiębiorcy.

Na marginesie, nie można zapominać, że szeroko rozumiane pojęcie cen transferowych to nie tylko podatek dochodowy, ale także VAT. Organy podatkowe będą w określonej konstelacji, powiązanej istotnie z prawem do odliczenia podatku naliczonego, uprawnione oszacować podstawę opodatkowania, jeśli nierynkowość transakcji prowadzi do zaniżenia wpływów VAT.

Dlaczego dokumentacja cen transferowych w dotychczasowym kształcie nie jest dostateczna?

Problem tkwi między innymi w tym, że podstawowym, a najczęściej po prostu jedynym narzędziem weryfikacji prawidłowości stosowania zasady ceny rynkowej, jest dokumentacja cen transferowych. Do przygotowania takiej dokumentacji zobowiązanych jest na gruncie CIT i PIT szereg podmiotów.

Co jednak istotne, narzędzie takie (dokumentacja cen transferowych przygotowana według obowiązujących do tej pory wzorów), pozostaje relatywnie mało efektywne. W szczególności, na podstawie dokumentacji cen transferowych w jej dotychczasowym kształcie, władzom skarbowym niejednokrotnie trudno było sięgnąć do ekonomicznej istoty transakcji, która przecież jest podstawą stosowania zasady ceny rynkowej. Co więcej, nawet jeśli ekonomiczna istota transakcji była odzwierciedlona w dokumentacji cen transferowych, to władze skarbowe na podstawie takiej dokumentacji miały bardzo ograniczone możliwości odniesienia transakcji do rynku (bez obowiązku ani ugruntowanej praktyki tworzenia tzw. analiz porównawczych, które objaśniałyby, czy ceny stosowane między podmiotami powiązanymi znajdują odzwierciedlenie na rynku). 

Nie tylko polskie władze skarbowe były świadome powyższych słabości dokumentacji cen transferowych (przy czym w wielu krajach wysoko rozwiniętych obowiązki dotyczące cen transferowych są już teraz znacznie bardziej rozbudowane niż w Polsce). W kontekście powyższego, nie jest zaskakującym, że ministrowie finansów krajów wysoko rozwiniętych, prowadzący szereg inicjatyw mających na celu uszczelnianie systemów podatkowych (tzw. projekt BEPS, Base Erosion & Profit Shifting, tj. projekt mający na celu zapobieganie unikaniu opodatkowania), skoncentrowali się, między innymi, na obszarze cen transferowych.

Warto też wskazać, że Projekt BEPS zdefiniował 15 działań, które władze skarbowe różnych krajów powinny podjąć dla ograniczenia unikania opodatkowania. Z tychże 15 działań, kilka dotyczy cen transferowych: tj. działania (8-10). Zapewnienie, by rezultaty stosowania cen transferowych były zgodne z tworzeniem wartości – obszary kolejno: dóbr niematerialnych, ryzyka i kapitału, innych transakcji o wysokim poziomie ryzyka oraz (13). Weryfikacja zasad dotyczących dokumentacji cen transferowych.

Polecamy: Monitor Księgowego

Zmiany w Polsce

Polskie Ministerstwo Finansów, wpisując się w ogólnoeuropejską tendencję, chce uszczelnić system kontroli transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. 9 października 2015 roku Sejm RP zdecydował o wprowadzeniu daleko idących zmian dotyczących dokumentacji podatkowej w zakresie transakcji zawieranych między podmiotami powiązanymi. Nowelizacja w zasadniczych ramach stanowi wdrożenie działania 13 BEPS.

Zmiany do przepisów wchodzą w dwóch terminach:

• Od 1 stycznia 2016 r. objęły jedynie największych podatników (firmy i grupy kapitałowe o skonsolidowanych obrotach przekraczających 750 mln euro).
• Od 1 stycznia 2017 roku wejdą w życie dla wszystkich innych przedsiębiorstw i będą dotyczyły transakcji występujących po tym terminie.

Zmieni się wiele, od nowej definicji podmiotu powiązanego począwszy – to akurat zmiana korzystna dla podatników – na zakresie dokumentacji podatkowej kończąc. Dlatego uwagę powinny zwrócić nie tylko podmioty, które do tej pory zobowiązane były do sporządzania dokumentacji, ale także pozostali przedsiębiorcy, aby upewnić się, iż taki obowiązek ich nie dotknie.

To tylko fragment raportu CENY TRANSFEROWE PO NOWEMU.

• Czego formalnie mają dotyczyć zmiany przepisów wchodzące w styczniu 2017 r.?
• Jak nadchodzące zmiany interpretują wieloletni praktycy i jaki wpływ będą one miały na prowadzoną przez Państwa działalność?
• Kto zostanie objęty obowiązkiem posiadania cen transferowych?

Wszystkie informacje znajdą Państwo w najnowszym raporcie CENY TRANSFEROWE PO NOWEMU, który jest bezpłatnie do pobrania pod adresem: www.ibs.cenytransferowe2017.impel.pl

Raport przygotował IMPEL Business Solutions Sp. z o.o. INFOR jest partnerem medialnym Raportu.