Wydatki na proces łączenia spółek kosztem uzyskania przychodów

Koszty związane z działalnością gospodarczą

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP, kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca w przywołanym przepisie przede wszystkim kładzie nacisk na, ekonomiczne uzasadnienie wydatku który powinien zmierzać do uzyskania przychodu lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodu. Nadto wydatek nie może zostać uwzględniony w negatywnym katalogu kosztów podatkowych z art. 16 ustawy o PDOP.

Natomiast wydatek jest uzasadniony ekonomicznie, jeżeli w momencie poniesienia, obiektywne okoliczności wskazują, iż może się on przyczynić do osiąganego przychodu w roku podatkowym (w tym poprzez zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodu).

Należy przy tym zauważyć, iż w normalnych warunkach gospodarczych procesy restrukturyzacyjne grup spółek ukierunkowane są na optymalizację prowadzonej działalności gospodarczej. Mogą one zmierzać więc o zmniejszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością lub stworzenia takiej formy organizacyjno-prawnej, która ułatwi generowanie przychodu. W tym sensie reorganizacja prowadzonej działalności (w tym połączenie spółek) zmierza do uzyskania przychodu. Zatem koszty związane z przygotowaniem spółek do przekształcenia (w tym koszty usług prawnych) spełniają ogólne przesłanki potrącalności.

Rozważyć jednak wymaga, który z podmiotów (przejmujący czy przejmowany) może zaliczyć poniesione wydatki w poczet kosztów.

W ocenie autora, wydatki na rzecz konsolidacji spółek mogą stanowić koszt podatkowy spółki przejmowanej, co wynika z samej istoty inkorporacyjnej metody łączenia spółek. Należy bowiem podkreślić, iż spółka przejmowana, wraz z zakończeniem procesu przejęcia, zostanie wykreślna z rejestru przedsiębiorców. Zatem z celowościowego punktu widzenia, koszty nabycia usług prawnych w momencie ich poniesienia nie mogą przyczynić się do powstania przychodu spółki przejmowanej. Jeżeli zatem na etapie planowania przekształcenia było ono obiektywnie racjonalne - wydatek taki może stanowić koszt uzyskania przychodu. Stanowisko to jest także wyrażane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz wśród organów podatkowych (por. interpretację indywidualną DIS w Bydgoszczy z 30.03.2009 r., znak: ITPB3/423-40/09/PS, czy wyrok WSA w Gliwicach z 07.07.2015 r., sygn.. akt: I SA/Gl 30/15).

Należy także zwrócić uwagę, na stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym zaniechanie połączenia spółek także uprawnia spółkę inkorporującą do zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków na usługi prawne związane z przeprowadzeniem procesu łączenia spółek (por. interpretację indywidualną DIS w Warszawie z 17.02.2010 r., znak: IPPB3/423-856/09-4/ER).

Polecamy: CIT 2018. Komentarz

Kamil Stefaniak, Młodszy Konsultant Podatkowy w ECDDP sp. z o. o.