Czy przepisy o cenach transferowych należy stosować do transakcji między spółką kapitałową a komandytową?

Z treści tej regulacji nie wynika bowiem, iż "ustalone lub narzucone warunki" dotyczą tylko określonych warunków zawieranych w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Niezbędnym jedynie minimum jest, aby jeden z podmiotów krajowych będący podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisu art. 11 ustawy o CIT był podatnikiem tego podatku.
W świetle przepisu art. 9a ustawy o CIT transakcje zawierane przez spółkę akcyjną ze spółką osobową nie będą podlegały obowiązkowi dokumentacyjnemu. Spółka osobowa nie jest bowiem podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisu art. 11 ustawy.

Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 13 października 2010 r. (I SA/Po 526/10).

Transakcje między podmiotami powiązanymi?

Spółka akcyjna zamierzała zawiązać spółkę komandytową, w której miała być wspólnikiem. Pomiędzy spółkami miały być dokonywane różnego rodzaju transakcje, dlatego spółka akcyjna zwróciła się do organu podatkowego z pytaniem, czy powinny być one traktowane jako podmioty powiązane w rozumieniu art. 11 ust.1,4 i 5 ustawy o CIT, oraz czy konieczne będzie sporządzanie dokumentacji cen transferowych?

Zdaniem wnioskodawcy, powiązania z nowo zawiązaną spółką komandytową nie uzasadniają wniosku, że obie spółki są podmiotami powiązanymi, a w związku z czym nie ma konieczności sporządzania dokumentacji określonej w art. 9a ustawy o CIT

Organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Uznał, że w sytuacji, gdy wnioskodawca i podmioty z nim powiązane utworzą spółkę osobową, a warunki transakcji zawierane z tą spółką i transakcji zawieranych przez pozostałych powiązanych z wnioskodawcą wspólników z taką spółką osobową odbiegałyby od warunków jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane i w następstwie tego wnioskodawca uzyskiwałby dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania wnioskodawcy z pozostałymi wspólnikami spółki osobowej nie istniały, to w takim przypadku organy podatkowe na podstawie przepisu art. 11 ustawy o CIT – mogłyby określić dochód wnioskodawcy bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Jednocześnie organ uznał, że zawierane przez spółkę akcyjną transakcje z mającą siedzibę na terytorium Polski spółką osobową prawa handlowego nie będą podlegały obowiązkowi dokumentacyjnemu, chyba, że zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana będzie bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. 

Polecamy: Kontrola podatkowa

Podmioty powiązane, ale brak obowiązku dokumentacyjnego

Spółka wniosła skargę do WSA, który ją oddalił. Zdaniem sądu, nie jest trafne stanowisko podatnika, zgodnie z którym do transakcji zawieranych między spółką akcyjną a spółką komandytową, w której ta pierwsza będzie wspólnikiem – nie będą miały zastosowania regulacje dotyczące cen transferowych.

Z treści tej regulacji nie wynika bowiem, iż "ustalone lub narzucone warunki" dotyczą tylko określonych warunków zawieranych w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Niezbędnym jedynie minimum jest, aby jeden z podmiotów krajowych będący podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisu art. 11 ustawy o CIT był podatnikiem CIT. Natomiast w świetle przepisu art. 9a ustawy ustawy o CIT transakcje zawierane przez spółkę akcyjną ze spółką osobową nie będą podlegały obowiązkowi dokumentacyjnemu. Spółka osobowa nie jest bowiem podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisu art. 11 ww. ustawy.

Jak w praktyce zabezpieczyć się przed szacowaniem dochodu?

Z literalnego brzmienia definicji "podmiotu krajowego" zawartej w ustawach o podatkach dochodowych wynika, że osobowa spółka prawa handlowego nie jest podmiotem krajowym. Spółka taka jest bowiem transparentna podatkowo, tj. nie jest podatnikiem w rozumieniu tych ustaw.
Konsekwentnie, spółka osobowa niebędąca podmiotem krajowym nie będzie mogła być uznana za powiązaną z jakimkolwiek innym podmiotem. Z twierdzeniem powyższym zgodził się zarówno sąd, jak i skarżąca. Wyciągnięte z tego twierdzenia wnioski były jednak częściowo odmienne.

W ocenie skarżącej, w stosunku do spółki osobowej nigdy nie znajdą zastosowania przepisy dotyczące cen transferowych, jak również przepisy odnoszące się do obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej transakcji dokonywanych między podmiotami powiązanymi.

Kasy fiskalne 2011

Z kolei sąd wskazał, że skarżąca oraz pozostali wspólnicy spółki komandytowej są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o CIT Uprawnione jest zatem, zdaniem sądu, stanowisko, że jeżeli w wyniku tych powiązań zostaną ustalone warunki transakcji odbiegające od rynkowych to organ podatkowy będzie mógł doszacować dochód skarżącej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, iż „te powiązania”, które pozwalają na zastosowanie art. 11 ustawy o CIT do transakcji zawieranych pomiędzy skarżącą a spółką komandytową to jej własne powiązania z pozostałymi wspólnikami spółki komandytowej.

Należy bowiem zauważyć, iż w sytuacji gdy skarżąca będzie świadczyła na rzecz spółki komandytowej usługi lub zbywała towary po cenach niższych niż rynkowe, to korzyść z tego tytułu uzyska nie kto inny jak właśnie pozostali wspólnicy spółki komandytowej.

Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o CIT, wspólnicy transparentnej podatkowo spółki komandytowej uwzględniają w swoim zobowiązaniu podatkowym część przychodów i kosztów spółki komandytowej przypadającą na posiadane przez nich udziały. Jednocześnie jednak sąd stwierdził, iż z art. 9a ustawy o CIT nie wynika obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla transakcji pomiędzy wspólnikiem – spółką kapitałową a spółką osobową.

Podatnicy mogliby stanowisko sądu przyjąć z zadowoleniem, gdyby nie pewna pojawiająca się w tym miejscu wątpliwość. Jak wspólnik będący spółką kapitałową może zabezpieczyć się przed możliwością doszacowania dochodu na podstawie art. 11 ustawy o CIT?

W jaki sposób może dowieść przed organem podatkowym rynkowego charakteru transakcji? Zdaje się, iż rozwiązaniem byłoby … sporządzenie dokumentacji cen transferowych.