REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wymiana udziałów w spółkach a unikanie opodatkowania

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Wymiana udziałów w spółkach a unikanie opodatkowania
Wymiana udziałów w spółkach a unikanie opodatkowania

REKLAMA

REKLAMA

Wniesienie do spółki celowej akcji spółki akcyjnej, po którym nastąpiło umorzenie akcji tej spółki i przekształcenie spółki celowej w spółkę jawną, rozwiązaną następnie bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego było ukierunkowane na uniknięcie opodatkowania zysków zatrzymanych spółki akcyjnej. Tak uznała Rada ds. Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (Rada PUO) w uchwale z 21 stycznia 2022 r.

Wymiana udziałów, wniesienie akcji do spółki celowej

Przedmiotem rozstrzygnięcia Rady był stan faktyczny, w którym podatnik wraz z małżonką, będący jedynymi akcjonariuszami spółki akcyjnej, dokonali szeregu czynności, które efektywnie doprowadziły do przeniesienia własności majątku ze spółki akcyjnej na ich rzecz. Tło dla podjętych przez podatników działań miało stanowić zawarte w maju 2015 r. porozumienie inwestycyjne pomiędzy małżonkami na gruncie, którego część majątku spółki akcyjnej miała zostać przeniesiona na spółkę celową. Środki te miały następnie zostać wykorzystane na nabycie większościowego pakietu w innej spółce. Porozumienie przewidywało, że w razie braku zrealizowania wskazanej transakcji do końca lutego 2016 r. działalność spółki celowej miała zostać zakończona a środki przetransferowane do małżonków.

REKLAMA

Autopromocja

Podatnicy realizując wskazane porozumienie wnieśli w styczniu 2016 r. akcje w spółce akcyjnej, w drodze wymiany udziałów, do spółki celowej. Następnie, po upływie terminu przewidzianego porozumieniem, w marcu 2016 r. część akcji spółki akcyjnej została umorzona za wynagrodzeniem a środki z tego tytułu przekazano do spółki celowej. Umorzenie to mogło zostać zrealizowane w sposób neutralny podatkowo, bowiem na skutek wcześniejszej wymiany udziałów, posiadane przez spółkę celową akcje spółki akcyjnej były wycenione według ich wartości rynkowej z dnia wymiany udziałów.  Spółka celowa otrzymane środki pożyczyła podatnikowi i jego małżonce, którzy z kolei pożyczyli je z powrotem spółce akcyjnej. W czerwcu 2016 r. spółka celowa została przekształcona w spółkę jawną, natomiast w lipcu 2016 r. spółka akcyjna w spółkę komandytową. Następnie w lipcu 2016 r., zgodnie z podjętą uchwałą wspólników (tj.podatnik i małżonka), nastąpiło rozwiązanie spółki jawnej bez przeprowadzania likwidacji. W wyniku tej czynności doszło do konfuzji wierzytelności wspólników z udziału w majątku rozwiązanej spółki jawnej ze zobowiązaniami wobec tej spółki z tytułu otrzymanych pożyczek.

Po realizacji wskazanych czynności małżonkowie stali się z powrotem właścicielami spółki komandytowej (powstałej z przekształcenia spółki akcyjnej), równocześnie posiadając wobec tej spółki wierzytelność z tytułu udzielonych jej pożyczek. Zyski zatrzymane spółki akcyjnej zostały więc przetransferowane bez opodatkowania do wspólników.

Zastosowanie klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania -  opinia Rady PUO

Rada PUO stwierdziła w uchwale z 21 stycznia 2022 r., że w analizowanej sprawie działania podatnika można uznać za spełniające kryteria do zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

W pierwszej kolejności Rada wskazała, że małżonkowie nie przedstawili przekonujących dowodów wskazujących na próbę realizacji planów inwestycyjnych - nabycia spółki celowej przewidzianego porozumieniem inwestycyjnym. Tym samym podważyła ona racjonalność powołania spółki celowej.  Niezależnie od tego Rada PUO wskazała, że podatnik nie wyjaśnił, dlaczego inwestycja w nową spółkę nie mogła być prowadzona z poziomu spółki akcyjnej. Podniosła ona, że podatnik nie wyjaśnił co wpływało na ocenę wysokiego poziomu ryzyka działalności prowadzonej w ramach spółki akcyjnej.

Rada uznała, że za uzasadniony cel gospodarczy można uznać dążenie podatnika do zmiany formy prowadzenia działalności z formy spółki akcyjnej na formę spółki osobowej. Działanie takie było w ocenie Rady PUO uzasadnione w szczególności dążeniem podatnika do optymalizacji kosztów prowadzonej działalności. Osiągnięcie tego celu nie wymagało jednak podejmowania ogółu czynności składających się na analizowany w tej sprawie zespół czynności. Dla osiągnięcia tego celu wystarczające byłoby bowiem przeprowadzenie czynności odpowiedniej tj. przekształcenie spółki akcyjnej w spółkę osobową. Cel ten nie mógł więc pozostawać uzasadnieniem dla przeprowadzenia przez podatnika analizowanego zespołu czynności. W konsekwencji, zdaniem Rady, zastosowany przez stronę zespół czynności miał przede wszystkim na celu osiągnięcie korzyści podatkowej.

Oceniając sprzeczność korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej rada PUO wskazała, że działanie podatnika pozostawało sprzeczne z przedmiotem i celem 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PIT. Umożliwiło ono bowiem wbrew wskazanemu przepisowi dokonanie nieopodatkowanego transferu kwot pochodzących z zysków spółki akcyjnej. 

W kontekście sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu Rada PUO wskazała również na sprzeczność korzyści ze zwolnieniem podatkowym przewidzianym dla przepisów o wymianie udziałów. Rada PUO wskazała, że odroczenie opodatkowania dla wymiany udziałów uzależnione jest od spełnienia warunku, zgodnie z którym dotychczasowy wspólnik (w badanym stanie faktycznym: Podatnik) nie może przypisać udziałom objętym w ramach analizowanej transakcji wyższej wartości dla celów podatkowych niż wartość przypisana akcjom zbytym w trakcie tej operacji. W kontekście analizowanej sprawy oraz podjętego przez podatnika zespołu czynności Rada PUO zauważyła, że wynikający z przepisów dyrektywy warunek neutralności podatkowej transakcji wymiany udziałów został w istocie naruszony na skutek kolejnych po wymianie udziałów czynności podjętych w ramach zespołu czynności — w tym na skutek analizowanych łącznie transakcji umorzenia akcji spółki akcyjnej przez spółkę celową, przekształcenia spółki celowej w spółkę jawną i jej likwidacji. W efekcie tak ukształtowanego zespołu czynności,  który dokonany został w relatywnie krótkim czasie, wynikające z przepisów implementujących rozwiązania dyrektywy mergerowej odroczenie opodatkowania zysku kapitałowego osiągniętego przez podatnika na moment wymiany udziałów, które powiązane było z tzw. przypisaniem kosztu historycznego udziałów objętych w spółce celowej w wyniku wymiany udziałów, nigdy nie zostało zrealizowane. Spółka celowa, po wcześniejszym przekształceniu w spółkę jawną, została bowiem zlikwidowana. Osiągnięcie rezultatu w postaci ekonomicznego zrealizowania zysku kapitałowego (na skutek umorzenia akcji w spółce akcyjnej przez spółkę celową) przy jednoczesnym naruszeniu zasady odroczenia opodatkowania zysku kapitałowego po stronie podatnika (na skutek przekształcenia spółki celowej w spółkę jawną i jej likwidacji) należy uznać, zdaniem rady PUO, za osiągnięcie przez podatnika korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.

Rada PUO zidentyfikowała również elementy wskazujące na sztuczność zrealizowanych czynności. Wskazała ona w tym zakresie między innymi na:

  • angażowanie podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego (art. 119c par. 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej)

W analizowanym zespole czynności przesłanka ta została zrealizowana poprzez utworzenie i dokonanie wymiany udziałów ze spółką celową, która następnie została przekształcona i zlikwidowana. Mimo powołania tej spółki i zawarcia porozumienia, nie doszło do zmiany przedmiotu prowadzonej działalności lub jakiegokolwiek inwestycyjnego zaangażowania środków finansowych uzyskanych przez spółkę celową tytułem wynagrodzenia za umorzenie akcji. Rozsądnie działający podmiot (niedziałający w celu uzyskania korzyści podatkowej) dokonałby przekształcenia spółki akcyjnej w spółkę komandytową bez angażowania innych podmiotów i transferu środków pochodzących z kapitału zapasowego.

  • występowanie elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących (art. 119c par. 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej)

W analizowanej sprawie przesłanka ta została zrealizowana poprzez przekazywanie środków pomiędzy spółką akcyjną, spółką celową oraz udziałowcami (podatnikiem i małżonką). Po przekształceniu spółki celowej i likwidacji powstałej z niej spółki jawnej, zobowiązanie z tytułu pożyczek wygasło w drodze konfuzji.

Ciekawym wątkiem pojawiającym się w Opinii Rady PUO jest wątek temporalny. Podatnik argumentował bowiem, że zastosowanie klauzuli jest niemożliwe bowiem do przekształcenia spółki akcyjnej w spółkę komandytową doszło przed lipcem 2016 r. gdy w życie weszła klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Wskazywał on, że to w tym dniu po stronie podatnika mogłoby powstać ewentualne zobowiązanie podatkowe z tytułu niepodzielonych zysków. Dlatego też podatnik twierdził, żę skoro w analizowanym przypadku korzyść podatkowa powstałaby przed 15 lipca 2016 r. (tj. datą, w której zaczęły obowiązywać przepisy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania), to przepisy art. 119a-119f Ordynacji podatkowej nie mogą znaleźć względem niego zastosowania.

Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się Rada PUO, która uznała że klauzulę można zastosować, gdyż zespół czynności obejmuje również zdarzenia, które zakończyły się po wejściu w życie ustawy nowelizującej (we wrześniu 2016 r. nastąpiło wykreślenie z KRS spółki jawnej). Rada PUO uznała za nie przekonywującą argumentację podatnika dotyczącą daty hipotetycznego dokonania przekształcenia spółka akcyjnej w spółkę komandytową w ramach czynności odpowiedniej (która to czynność doprowadziłaby do opodatkowania, którego udało się uniknąć poprzez podjęty zespół czynności) poprzez bezpośrednie odniesienie się do faktycznej daty tego przekształcenia. Odmienność okoliczności, które towarzyszyły temu przekształceniu względem dokonania tej czynności w ramach czynności odpowiedniej, jest ogromna np. inny podmiot był akcjonariuszem spółki akcyjnej.

W kontekście sztuczności zwrócono również uwagę, że zespół czynności skutkujący nie opodatkowaniem zysków kapitałowych u podatnika został dokonany w relatywnie krótkim czasie tzn. wymiany udziałów dokonano w styczniu 2016 r., a w marcu 2016 r. podjęto uchwałę o umorzeniu akcji spółki akcyjnej).

Źródło: Uchwała Nr 1/2022 Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania z 21 stycznia 2022 r.

Sławomir Krempa, Partner

Andrzej Zubik, Partner

Mikołaj Kondej, Senior Manager, Legal advisor

Maksymilian Soszyński, Knowledge Management

PwC Polska

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Definicje budynku i budowli, ujednolicenie opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych.

Dotacje dla biznesu 2024. Ścieżka SMART: kolejne rundy naborów wniosków dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw

Ścieżka SMART jest jednym z czterech priorytetów w ramach Programu FENG na lata 2021-2027. Wydaje się ona być jedną z najpopularniejszych dotacji oferowanych przez Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw chcących zwiększyć swoją zdolność badawczą oraz innowacyjność. Trzecia runda konkursu zgodnie z aktualnym harmonogramem naborów FENG rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 24 października. 

REKLAMA

Podatek od psa i kota w Polsce – kto musi płacić, a kto jest zwolniony?

W Polsce właściciele psów mogą być zobowiązani do opłacenia podatku od posiadania zwierząt, co jest regulowane przepisami lokalnymi gmin. Opłata ta wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest stosowana w celu pokrycia kosztów związanych z utrzymaniem czystości i porządku w miejscach publicznych oraz finansowaniem opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Inaczej jest w przypadku kotów.

MF: dwa etapy wdrożenia obowiązkowego KSeF. Będzie kolejna zmiana ustawy o VAT

W dniu 5 czerwca 2024 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę przesuwającą termin wdrożenia obowiązkowego KSeF na dzień 1 lutego 2026 r. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 czerwca br. i wejdzie w życie 1 lipca br. W drugim etapie procesu legislacyjnego Ministerstwo Finansów zaproponuje rozwiązania w zakresie uproszczenia stosowania obligatoryjnego KSeF i etapowego wdrażania tego systemu. Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną Aplikacji Mobilnej KSeF.

REKLAMA