Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe - wniosek u upadłość

Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki stanowi znaczące ryzyko sprawowania funkcji. Można jej uniknąć poprzez wykazanie spełnienia tzw. przesłanek egzoneracyjnych, czyli wyłączających odpowiedzialność. Zostały one ujęte w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Jedną z przesłanek jest złożenie „we właściwym czasie” wniosku o upadłość spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym niedawno wyroku uznał, że w sytuacji, gdy wniosek ten nie został skutecznie złożony ze względu na konieczność przedstawienia dodatkowych dokumentów, okoliczności, uzasadniające odpowiedzialność członka zarządu jako osoby trzeciej, nie zaistnieją.

Sprawa dotyczyła podatnika, który pełnił w przeszłości funkcję członka zarządu spółki. Została w stosunku do niego orzeczona odpowiedzialność  w charakterze osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w PIT i VAT.

Podatnik zaskarżył decyzję, orzekającą jego odpowiedzialność, wskazując, że w sprawie zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne wynikające z art. 116 o.p., zaś wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie (podkreślając przy tym, że przepisy nie precyzują o jaki okres czasu w tym przypadku chodzi). Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w ciągu kilkunastu dni od podjęcia uchwały, powołującej podatnika na członka zarządu.

Limity ulg i odliczeń w PIT 2014 / 2015

Fakt, iż następnie został on przez sąd zwrócony na skutek braku dokumentów (m.in. sprawozdania finansowego spółki; w stanie prawnym mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie było bowiem możliwości uzupełnienia wniosku) nie wpływa na fakt, iż podatnik wywiązał się ze swej powinności prawidłowo.  

Organ podatkowy nie uznał tych argumentów, w wyniku czego sprawa trafiła do warszawskiego WSA. Sąd przyznał rację podatnikowi, w uzasadnieniu wskazując, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca zarówno wtedy, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on jeszcze wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki, jak i wtedy, gdy tego wpływu już nie miał. Sąd uznał ponadto, że okres 2 miesięcy pomiędzy wyborem na prezesa spółki a złożeniem wniosku o upadłość, jest "właściwym czasem" o którym mowa w art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a o.p.

Kary za brak OC w 2015 roku

WSA podkreślił, że nie można uznać za opóźnienie w zgłoszeniu skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 2 miesięcy od powołania na stanowisko prezesa zarządu w sytuacji, gdy konieczne było jeszcze uzyskanie (celem dołączenia do wniosku) określonych dokumentów, w tym wypadku: sprawozdania finansowego. Sprawozdanie to musiało zostać wykonane przez kompetentny podmiot, w dodatku należało na ten cel przeznaczyć określone środki finansowe.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Powyższe skłoniło sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

(Wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2014 r., sygn. III SA/WA 524/14)