Jak rozliczyć niskie wynagrodzenie z części etatu

RADA

Koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy (oraz pokrewnych) są określone w updof ryczałtowo. Nie wolno pomniejszać ich proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy bądź do wysokości przychodu. Gdy przychód ze stosunku pracy jest mniejszy niż koszty uzyskania przychodów, występuje strata ze stosunku pracy, a tym samym nie wystąpi zaliczka na podatek dochodowy.

UZASADNIENIE

Miesięcznym przychodem ze stosunku pracy w podanym przez Czytelnika przykładzie jest wynagrodzenie w wysokości 100 zł. Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej określone są w art. 22 ust. 2 updof ryczałtowo. W 2008 r. jeśli podatnik uzyskuje przychody z jednego stosunku pracy (lub pokrewnego ww.), to koszty wynoszą 111,25 zł miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł.

Ustawodawca nie uzależnił wysokości kosztów uzyskania przychodów od wysokości uzyskanego w danym miesiącu przychodu ze stosunku pracy ani od wymiaru czasu pracy.

W pytaniu Czytelnika zatrudniony na 1/10 etatu pracownik otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 100 zł brutto. Zakładając, że pracownik otrzymuje przychody z jednego stosunku pracy, a jego miejsce zamieszkania położone jest w miejscowości, w której znajduje się zakład pracy, w 2008 r. należy zastosować koszty uzyskania przychodów w kwocie 111,25 zł. W związku z tym, że przychody ze stosunku pracy są niższe niż koszty ich uzyskania, zatem pracownik poniósł stratę ze stosunku pracy. Oznacza to również, że płatnik nie potrąci w tym przypadku zaliczki na podatek, ponieważ nie powstał dochód.

Obliczenie wynagrodzenia danego pracownika będzie wyglądało następująco:

Wynagrodzenie brutto: 100 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne: (13,71%) - 13,71 zł

Koszty uzyskania przychodu: 111,25 zł

Podstawa opodatkowania: 100 zł - 13,71 zł - 111,25 zł = - 24,96 zł

Podatek: 0 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 0 zł

Zaliczka do urzędu skarbowego: 0 zł

Do wypłaty: 86,29 zł

Obowiązkiem płatnika jest także wystawienie pracownikowi informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach PIT-11. W informacji tej płatnik powinien wykazać koszty w pełnej wysokości, jakie przysługują pracownikowi. A zatem z omawianym przypadku, przy założeniu, że pracownik pracował tylko jeden miesiąc w 2008 r., wysokość przychodu należy wykazać w kwocie 100 zł, wysokość kosztów w kwocie 111,25 zł. Natomiast w pozycjach dochód i zaliczka należy wykazać 0 zł (PIT-11 nie przewiduje możliwości wykazania straty).

Urzędy skarbowe potwierdzają opisane powyżej stanowisko w kwestii stosowania kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy w pełnej wysokości oraz wykazywania danych w informacji PIT-11. Poniżej prezentujemy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sępólnie Krajeńskim z 14 czerwca 2005 r., sygn. PB-415-7(4)/05:

(...) Z przedstawionego opisu stanu faktycznego i obowiązujących norm prawnych wskazanych powyżej wynika, że koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku pracy wynoszą miesięcznie 102,25 zł lub 127,82 zł, a za rok podatkowy odpowiednio nie więcej niż 1227,00 zł, 1533,84 zł, 1840,77 zł i 2300,94 zł. Pracownikowi (zatrudnionym uczniom) uzyskującemu w danym miesiącu przychody określone w art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy przysługuje odliczenie jednej, pełnej miesięcznej normy kosztów uzyskania przychodów. Przepisy ww. ustawy nie przewidują obniżenia miesięcznej kwoty kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy, w sytuacji gdy koszty te przewyższają wysokość miesięcznego wynagrodzenia. Powyższe wynika z faktu, że są one niepodzielne.

W imiennej informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy według wzoru PIT-11/8B (...) zgodnie z pkt 3 objaśnień do niniejszej informacji (obecnie pkt 4 - przyp. autora), w kwocie kosztów uzyskania przychodów wykazuje się koszty faktycznie uwzględnione przez płatnika przy poborze zaliczek na podatek dochodowy. W związku z tym przyjmując, że przy „poborze podatku” (brak dochodu w tym przypadku) uwzględnia się koszty uzyskania przychodu w pełnej przysługującej miesięcznej normie, w informacji PIT-11 należy je uwzględnić również w przyjmowanej wysokości.

W rozliczeniu rocznym według ustalonego wzoru (PIT-40), składanym przez płatnika w imieniu pracownika, koszty uzyskania przychodów natomiast wykazuje się w wysokości przysługujących podatnikowi (pracownikowi) norm określonych w art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozliczenie pracownika na ww. formularzu (zgodnie z art. 37 cytowanej ustawy) jest natomiast możliwe, gdy uzyska on dochód. W omawianej sytuacji, gdy przysługujące pracownikowi za rok podatkowy koszty uzyskania przychodu spowodują stratę, pracodawca winien sporządzić informację PIT-11, na podstawie której pracownik złoży zeznanie roczne.

Warto zaznaczyć, że w przypadku wystąpienia straty ze stosunku pracy podatnik może dokonać jej rozliczenia na podstawie art. 9 ust. 3 updof. Przepis ten stanowi o tym, że o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. W omawianym przypadku, jeżeli w zeznaniu podatkowym za rok 2008 podatnik wykaże stratę ze stosunku pracy, tj. 24,96 zł, to stratę tę będzie mógł odliczyć od dochodu uzyskanego ze stosunku pracy w pięciu kolejnych latach (czyli w latach 2009-2013); jednorazowo nie więcej niż 50% tej straty, tj. 12,48 zł. Należy pamiętać, że straty z jednego źródła przychodów nie można odliczać od dochodów z innych źródeł. Straty ze stosunku pracy nie można więc odliczać np. od dochodu z renty, umowy zlecenia czy z najmu.

• art. 9 ust. 2-3, art. 22 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 225, poz. 1673

Justyna Tarantowicz

księgowa