Kategorie

Czy można odliczyć w zeznaniu rocznym za 2007 r. składki na ubezpieczenie opłacane za granicą

Anna Welsyng
Anna Welsyng
Radca prawny i doradca podatkowy. Prowadzi swoją kancelarię w Warszawie, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze podatkowo-księgowej firm i innych podatników. Autorka kilkuset publikacji o tematyce podatkowej.
pit 2007
Przez pół roku pracowałam na całym etacie w Polsce, a przez pół roku w Austrii - też na całym etacie, w jednym miejscu, u jednego pracodawcy. Austriacki pracodawca potrącał z mojego wynagrodzenia oprócz należnego podatku także składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Jak uwzględnić składki ubezpieczeniowe zapłacone w Austrii, rozliczając się z polskim fiskusem za 2007 r.? W jakiej rubryce PIT-36 powinnam je umieścić?

ODPOWIEDŹ EKSPERTA


Kwestia możliwości odliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne opłaconych do zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych w zeznaniu rocznym składanym w Polsce wciąż budzi kontrowersje. Organy podatkowe odmawiają podatnikom tego prawa, powołując się na literalne brzmienie obowiązujących przepisów polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i kwestionując obowiązującą moc wyroków ETS w stosunku do Polski.

Sytuacja ulegnie zmianie, gdy zostanie wykonany korzystny dla podatników wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 listopada 2007 r. (sygn. akt K 18/06). W wyroku tym Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją RP przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim wyłączają możliwość odliczenia przez podatników, o których mowa w art. 27 ust. 9 updof (czyli zobowiązanych do stosowania tzw. metody odliczenia proporcjonalnego), od dochodu osiągniętego z działalności wykonywanej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w sytuacji gdy składki te nie zostały odliczone od dochodu w państwie członkowskim Unii Europejskiej, na terenie którego działalność ta była wykonywana.

Wyrok Trybunału musi zostać wykonany najpóźniej do 30 listopada 2008 r. Oznacza to, że jeśli zakwestionowane przepisy nie zostaną zmienione wcześniej, to bez ryzyka sporu z organami podatkowymi składki opłacone za granicą będzie można odliczyć, począwszy od zeznania za 2009 r.

UZASADNIENIE

Reklama

Polskie organy podatkowe konsekwentnie odmawiają podatnikom prawa do odliczenia składek płaconych do zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, powołując się na sformułowanie zawarte w przepisach polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w których jest mowa o składkach płaconych na podstawie polskiej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ponieważ w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne ustawodawca również odwołał się do polskich przepisów, fiskus na tej podstawie odmawia podatnikom prawa do odliczenia również tych składek. Stanowisko organów podatkowych dodatkowo wsparł Minister Finansów, twierdząc, że wyroki ETS nie mają mocy obowiązującej w stosunku do Polski, gdyż zapadały w indywidualnych sprawach.

Niekiedy też przytaczany jest wyrok ETS w sprawie Balnckaeart (sygn. akt C-512/03), w którym Trybunał orzekł, że: Nie narusza prawa wspólnotowego regulacja, zgodnie z którą państwo członkowskie ogranicza prawo do odliczania składek do podmiotów należących do krajowego systemu ubezpieczeń.

Reklama

Należy jednak podkreślić, że tego typu rozwiązania ustawowe w przepisach wewnętrznych państw członkowskich UE zostały też w przeszłości kilkakrotnie zakwestionowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Dla podatników szczególne znaczenie ma wyrok ETS z 3 października 2002 r. (sygn. akt C-136/00) w sprawie Rolfa Dietera Dannera. ETS uznał w nim, że obowiązujące w Finlandii przepisy podatkowe dyskryminują osoby wykonujące pracę za granicą, gdyż nie zezwalają im na odliczenie składek zapłaconych za granicą na ubezpieczenie.

Innym przykładem jest wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt C-150/04) - Komisja przeciwko Królestwu Danii. ETS uznał w tym wyroku, że: Przyjmując i utrzymując w mocy system ubezpieczeń na życie i system emerytalny, przewidujące, że prawo do odliczenia i wyłączenia z podstawy opodatkowania składek przysługuje jedynie w odniesieniu do składek zapłaconych na podstawie programów emerytalnych prowadzonych przez towarzystwa emerytalne mające siedzibę w Danii, podczas gdy żadna ulga podatkowa o takim charakterze nie jest przyznawana w odniesieniu do składek zapłaconych na podstawie programów emerytalnych prowadzonych przez towarzystwa emerytalne mające siedzibę w innych państwach członkowskich, Królestwo Danii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 39, 43 i 49 WE.

Powyższy wyrok zapadł co prawda w odniesieniu do kwestii odliczania składek płaconych z tytułu ubezpieczeń na życie, jednak z sentencji wyroku, a zwłaszcza z argumentacji zawartej w uzasadnieniu, można wnioskować, że takie samo rozstrzygnięcie zapadłoby w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Trybunał stwierdził bowiem, że uzależnienie prawa do odliczenia przedmiotowych składek od podstawy opodatkowania od przystąpienia do towarzystwa emerytalnego mającego siedzibę w Danii narusza swobodę przepływu pracowników, gdyż ze względu na koszty oraz długotrwałe postępowanie może zniechęcić ubezpieczonych do przeniesienia swojego miejsca zamieszkania do Danii.

Regulacja ta - zdaniem Trybunału - narusza również swobodę osiedlania się w Danii niezależnych pracowników pochodzących z innego państwa członkowskiego. Brak prawa do opisanego wyżej odliczenia może bowiem zniechęcić ich do osiedlenia się w Danii. Z tych powodów ETS uznał, że sporne regulacje naruszają zasadę swobodnego świadczenia usług, swobodnego przepływu pracowników, a także swobody przedsiębiorczości. Trybunał w uzasadnieniu podkreślił, że te podstawowe zasady unijne mogą być ograniczane jedynie wyjątkowo, jednak w tej konkretnej sprawie ETS nie dopatrzył się takich wyjątkowych okoliczności.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Nadrzędne zasady prawa wspólnotowego muszą być respektowane przez ustawodawstwo wewnętrzne państw członkowskich. Mogą one być ograniczane jedynie w wyjątkowych przypadkach. Zasadność takiego ograniczenia jest każdorazowo wnikliwie badana przez ETS.


Problem dyskryminacji podatników wykonujących pracę za granicą oraz nierespektowania przez wewnętrzne ustawodawstwo Polski powyższych zasad wynikających z regulacji prawa wspólnotowego dostrzegł również Rzecznik Praw Obywatelskich, składając wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją spornych przepisów polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w tej sprawie 7 listopada 2007 r. (sygn. akt K 18/06).

Jest on korzystny dla podatników, gdyż Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją zakwestionowane przepisy ustawy w zakresie, w jakim wyłączają możliwość odliczenia przez podatników, o których mowa w art. 27 ust. 9 updof (czyli rozliczających się tzw. metodą odliczenia proporcjonalnego), od dochodu osiągniętego z działalności wykonywanej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w sytuacji gdy składki te nie zostały odliczone od dochodu w państwie członkowskim Unii Europejskiej, na terenie którego działalność ta była wykonywana.

Ponieważ Trybunał odroczył do 30 listopada 2008 r. termin utraty mocy obowiązującej spornych przepisów, to jeśli przepisy te nie zostaną zmienione wcześniej, odliczenia składek bez ryzyka sporu z organami podatkowymi będzie Pani mogła dokonać, począwszy od zeznania za 2009 r.

Trzeba przy tym pamiętać, że powyższy wyrok Trybunału nie obejmuje osób mających swoje stałe miejsce zamieszkania i objętych nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce, które wykonują działalność zarobkową za granicą w państwie nienależącym do Unii Europejskiej, którym zaskarżone przepisy również odmawiają prawa do odpowiednich odliczeń z tytułu opłaconych tam składek ubezpieczeniowych od płaconego w Polsce podatku.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Przepisy odmawiające podatnikom pracującym za granicą w państwach członkowskich UE i tam opłacających składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne prawa do ich odliczenia w zeznaniu rocznym składanym w Polsce zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP.

Jeśli jednak zdecydowałaby się Pani na skorzystanie z odliczenia składek na podstawie orzecznictwa ETS już w zeznaniu za 2007 r., musi się Pani liczyć z zakwestionowaniem tego odliczenia przez organy podatkowe. Jeśli nie będą one respektować tych wyroków, to przywołując je w skardze do sądu administracyjnego, da Pani podstawę sądowi do zadania ETS pytania prejudycjalnego.

Z wydanym w takiej sytuacji rozstrzygnięciem Trybunału będzie się musiał liczyć nie tylko sąd krajowy, ale również organy podatkowe rozpatrujące analogiczne sprawy innych podatników.

Ryzyko sporu może Pani ograniczyć, występując przed skorzystaniem z odliczenia do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji w tej kwestii. Jeśli Minister odmówi Pani prawa do odliczenia składek, ignorując wyroki ETS, może Pani również zaskarżyć tę interpretację do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu Ministra do usunięcia naruszenia prawa.

- art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 9, art. 27b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378

- art. 14a - 14p ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 120, poz. 818

Anna Welsyng

radca prawny, doradca podatkowy

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?