Ulga odsetkowa (tylko na zasadzie praw nabytych) - PITy 2007

Ulga polega na odliczeniu od podstawy obliczenia podatku faktycznie poniesionych w roku podatkowym wydatków na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi mieszkającemu w Polsce na sfinansowanie inwestycji (na terenie Polski) mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Ulga ma szereg poważnych ograniczeń. Przykładowo nie mogą z niej korzystać osoby, które zaciągnęły kredyt na nabycie mieszkania lub domu na rynku wtórnym.

Nie cała wartość kredytu hipotecznego i odsetek od niego podlega uldze odsetkowej – odliczyć od podstawy można tylko odsetki od maksymalnie 189 000 zł kredytu (wielkość ta może zostać w przyszłości podniesiona). Ulga odsetkowa jest więc najkorzystniejsza dla osób, które zaciągnęły kredytu hipoteczne o wartości do około 200 000 zł.

Jeżeli podatnik po raz pierwszy będzie korzystał z ulgi odsetkowej w zeznaniu za 2007 r. musi wypełnić PIT-2K i dołączyć go do zeznania rocznego. Wykaże w nim m.in. wysokość wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku VAT niekorzystających ze zwolnienia od tego podatku.

Pomimo prawidłowego nabycia prawa do ulgi odsetkowej może się zdarzyć, że osoby, które zaciągnęły kredyt na cele mieszkaniowe nie będą z niej korzystać w zeznaniu za 2007 r. czy za 2008 r. .Warunkiem skorzystania z ulgi jest bowiem zakończenie inwestycji mieszkaniowej. Czas na wybudowanie np. domu nie jest jednak nieograniczony.

Aby zachować prawo do ulgi inwestycja finansowana z kredytu musi zostać zakończona w odpowiednim terminie. Np. wybudowanie domu musi zostać zakończenie przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na jego budowę.

Uwaga !
Podatnicy, którzy zaciągnęli kredyt na zasadach określonych w ustawie o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, nie mają prawa do korzystania z ulgi odsetkowej. Wykluczone jest jednoczesne korzystanie z obu tych ulg.

Korzystając z ulgi odsetkowej należy zwrócić szczególną uwagę na następujące okoliczności:

- Podatnik lub (co jest szczególnie niebezpieczną pułapką) jego małżonek nie mógł w przeszłości korzystać lub obecnie nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, przeznaczonych np. na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego czy budowę budynku mieszkalnego (więcej zob. art. 26b updof);

- Odliczeniu nie podlegają odsetki od kredytów m.in. udzielanych ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego towarzystwom budownictwa społecznego oraz spółdzielniom mieszkaniowym na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę mieszkań na wynajem oraz udostępnianie lokalu mieszkalnego na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na podstawie przepisów o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (więcej zob. art. 26b updof);

- Odsetki zapłacone przed rokiem podatkowym, w którym została zakończona dana inwestycja mieszkaniowa, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki. Np. podatnik wybudował dom w 2007 r., a kredyt zaciągnął w 2006 r. - odsetki zapłacone w 2006 r. można odliczyć w zeznaniu za 2007 r.;

- Podlegające odliczeniu odsetki zapłacone przed rokiem podatkowym, w którym została zakończona inwestycja mieszkaniowa mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki
W tym jednak przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia. Np. podatnik wybudował dom w 2007 r., a kredyt zaciągnął w 2006 r. - odsetek zapłaconych w 2006 r. nie udało mu się odliczyć w zeznaniu za 2007 r. z uwagi na zbyt małe dochody. Nieodliczone odsetki można jeszcze odliczyć w zeznaniu za 2008 r.;

- Limit 189 000 zł i w konsekwencji wartość odsetek przypisana do tej kwoty, dotyczy odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu - odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Inne pułapki związane z ulgą odsetkową: Kredyt refinansowy wyłącza ulgę odsetkową Traci się prawo do ulgi odsetkowej w przypadku restrukturyzacji zadłużenia, która wymaga zmiany banku, który sfinansował inwestycję mieszkaniową. Taka sytuacja następuje najczęściej po podpisaniu nowej umowy kredytowej (kredyt refinansowy) z innym bankiem, niż ten który pierwotnie udzielił kredytu hipotecznego. Z reguła nowa umowa jest korzystniejsza dla klienta. Urzędy skarbowe stoją na stanowisku, że jej realizacja oznacza jednak utratę prawa do ulgi odsetkowej. Zdaniem fiskusa kredyt refinansowy nie realizuje bezpośrednio celu mieszkaniowego – jego celem jest spłata pierwotnego kredytu. Kalkulując opłacalność zmiany banku w obliczenia warto uwzględnić koszt utraconej ulgi odsetkowej. Miejsce parkingowe to nie cel mieszkaniowy Kupując nowe mieszkanie „w pakiecie” nabywa się często prawo do miejsca parkingowego. Organy podatkowe zauważyły, że parking nie realizuje „celów mieszkaniowych”. Odsetki od tej części kredytu, która posłużyła na nabycie miejsca parkingowego, są uznawane przez urzędy skarbowe za niepodlegającą odliczeniu w ramach ulgi odsetkowej.

Podstawa prawna

Ustawaz 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 (tekst jednolity) – ostatnia zmiana Dz.U. z 2007 r., Nr 211, poz. 1549

Tomasz Król

ekspert podatkowy