Renta wdowia z Irlandii a podatek w Polsce

Renta wdowia po mężu wypłacana z Irlandii

O interpretację wystąpiła mieszkająca w Polsce wdowa, która otrzymuje od 2021 roku z Irlandii rentę wdowią po mężu, który przez kilka lat mieszkał i pracował w Irlandii, gdzie płacił składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatki. Świadczenie rodzinne „renta wdowia” zostało przyznane wdowie dożywotnio od marca 2021 r. przez irlandzki urząd. Renta wdowia z Irlandii wpływa do polskiego banku na rachunek w euro i jest przewalutowana na złotówki. Bank w Polsce od otrzymywanego świadczenia nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy. W Irlandii renta wdowia jest zwolniona z podatku dochodowego. Rentę wypłaca Zakład Opieki Społecznej - Wydział Ochrony Socjalnej na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii.

Nie znając przepisów prawa podatkowego od tej renty, wdowa sama odprowadziła w 2021 r. zaliczkę na podatek dochodowy (w wysokości 17%). W zeznaniu rocznym za 2021 r., które Wnioskodawczyni dopiero będzie składać, pierwszy raz wykaże do opodatkowania ww. świadczenie z Irlandii. (…). W związku z tym wdowa zadała następujące pytania:

1. Czy renta wdowia po mężu, otrzymywana z Irlandii, podlega opodatkowaniu w Polsce i czy w związku z tym Wnioskodawczyni słusznie odprowadziła w 2021 r. zaliczki na podatek dochodowy?
2. Czy w 2022 r. od otrzymywanej z Irlandii renty wdowiej Wnioskodawczyni powinna odprowadzać zaliczkę na podatek dochodowy?
3. Jeśli niesłusznie w 2021 r. od otrzymanej z Irlandii renty wdowiej Wnioskodawczyni odprowadziła zaliczkę na podatek dochodowy, to czy może dochodzić zwrotu zapłaconego podatku?

Dochody z zagranicy a opodatkowanie PIT w Polsce

Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 13 kwietnia 2022 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.14.2022.2.MK) przypomniał, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)    posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Natomiast w myśl art. 3 ust. 2a ustawy o PIT, osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Jednak ww. przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o PIT).

Czyli co do zasady, jeżeli dana osoba jest polskim rezydentem podatkowym (ma miejsce zamieszkania w Polsce), to płaci podatki w Polsce od wszystkich swoich dochodów. Wyjątki od tej zasady określają umowy międzynarodowe dot. unikania podwójnego opodatkowania.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Irlandią

W przypadku renty wdowiej wypłacanej z Irlandii trzeba więc wziąć pod uwagę przepisy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Madrycie dnia 13 listopada 1995 r. (Dz. U. z 1996 r., Nr 29, poz. 129), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisanej przez Polskę i Irlandię w dniu 7 czerwca 2017 r. („Konwencja MLI”).

W ww. Umowie zapisano, że emerytury i inne podobne świadczenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z tytułu jej wcześniejszego zatrudnienia oraz każda renta wypłacana takiej osobie podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie (art. 18 ust. 1 ww. Umowy, w związku z art. 19 ust. 2).

Określenie „renta” oznacza określoną kwotę wypłacaną okresowo w ustalonych terminach dożywotnio lub przez konkretny lub dający się wymierzyć okres, jako spełnienie zobowiązania dokonywania płatności w zamian za uprzednio w pełni wykonane świadczenie pieniężne lub w równoważniku pieniężnym (art. 18 ust. 2 ww. Umowy).

Ponadto na podstawie art. 22 ust. 1 ww. Umowy, części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd są one osiągane, a które nie zostały objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej Umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.

 Z tych przepisów wynika zatem, że renta wdowia z Irlandii otrzymywana przez wdowę mieszkającą w Polsce - podlega opodatkowaniu w Polsce, na zasadach określonych w polskiej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Renta wdowia z Irlandii a polska ustawa o PIT

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów oraz świadczenie wychowawcze otrzymane na podstawie przepisów o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Zdaniem Dyrektora KIS renta wdowia wypłacana polskiemu rezydentowi podatkowemu na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, jest zwolniona z opodatkowania polskim podatkiem dochodowym na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Dlatego organ podatkowy wydał następującą interpretację:

"Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa, stwierdzić należy, że zgodnie z postanowieniami Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, renta wdowia otrzymywana przez Wnioskodawczynię z Irlandii podlega opodatkowaniu tylko w Polsce. Jednocześnie, jeżeli, jak wskazała Wnioskodawczyni we wniosku, otrzymywana renta wypłacana jest na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii to jest ona zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, na Wnioskodawczyni nie ciążył w 2021 r. obowiązek odprowadzania z tego tytułu zaliczek na podatek dochodowy. Wnioskodawczyni nie powinna również w 2022 r. odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy od otrzymywanej z Irlandii renty wdowiej. Powyższe ustalenia będą miały również zastosowanie do ww. świadczenia wypłacanego w latach kolejnych, o ile nie ulegnie zmianie stan faktyczny i prawny.

Wskazać również należy, że co do zasady nie występuje obowiązek wykazywania w zeznaniu rocznym świadczenia, które podlega zwolnieniu przedmiotowemu. Natomiast w zaistniałej sytuacji, zapłacone przez Panią w 2021 r. zaliczki na podatek dochodowy z tytułu otrzymanego w 2021 r. świadczenia z Irlandii, tj. renty wdowiej (który to przychód jest zwolniony z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy), stanowią nienależnie wpłacony podatek, podlegający zwrotowi na przykład poprzez złożenie przez Panią zeznania rocznego za rok podatkowy 2021 (w którym zostanie wykazany przychód z tego tytułu w kwocie 0 zł oraz kwota zapłaconych przez Panią zaliczek na podatek dochodowy) lub poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, stosownie do przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.)."