Jak działalność związkowa wpływa na podatki?

• Odliczenie od podstawy opodatkowania kwot składek członkowskich
• Składki członkowskie – kto je płaci?
• Potencjalne oszczędności
• Realna wysokość oszczędności przy zastosowaniu ulgi

Odliczenie od podstawy opodatkowania kwot składek członkowskich

W ramach Nowego Ładu wprowadzono szereg nowych ulg. Wśród nich pojawiła się możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania kwot składek członkowskich zapłaconych na rzecz związków zawodowych.

W pierwotnej wersji ustawy wysokość odliczenia wynosiła 300 zł rocznie. Przy okazji lipcowych zmian postanowiono tą kwotę zwiększyć do wartości 500 zł. Tym samym, opłacenie składek w wyższej wysokości spowoduje, że nie będziemy mogli odliczyć całej kwoty od dochodu.

Z ulgi skorzystają przede wszystkim podatnicy rozliczający się na skali podatkowej (art. 26 ust. 1 pkt 2c ustawy o PIT). Wynika to pośrednio z tego, że członkami związków zawodowych są przede wszystkim pracownicy. Jednak nie można zapominać o tym, że taką opcję mają też podatnicy opłacający ryczałt (art. 11 ust. 1 ustawy o ryczałcie).

Składki członkowskie – kto je płaci?

Skorzystanie z ulgi wymaga odpowiedniego udokumentowania. W wypadku odliczenia składek związkowych kwestie dokumentacyjne będą uzależnione od sposobu ich odprowadzenia.

 Pierwszy przypadek dotyczy sytuacji, kiedy składki są odprowadzane przez pracodawcę z wynagrodzenia podatnika. Ciężar udokumentowania spoczywa wtedy na podmiocie zatrudniającym. Zakład pracy w tym celu powinien wskazać kwotę odliczenia w informacji PIT-11, która jest przesyłana do urzędu skarbowego oraz podatnika. Na podstawie 1-lipcowych zmian nie ma już konieczności uzyskania dodatkowego oświadczenia od organizacji związkowej.

Drugi przypadek -  podatnik zobowiązany jest do samodzielnego odprowadzenia składek. Członek związku zawodowego powinien wtedy zgromadzić dowody, które potwierdzają dokonanie stosownych wpłat. W praktyce będą to potwierdzenia przelewów czy pokwitowania odbioru. Dokumenty te powinny wskazywać m.in. dane osobowe członka, nazwę organizacji związkowej, datę wpłaty, wysokość składek.

Potencjalne oszczędności

Trzeba zwrócić uwagę, że z ulgi można skorzystać dopiero w rozliczeniu rocznym (art. 26 ust. 6g ustawy o PIT). Zatem podatnicy nie odczują pozytywnego wpływu odliczenia już w trakcie roku na etapie zaliczek.

Na końcową wysokość ulgi wpływa też mechanizm jej wyliczenia. Zaznaczenia wymaga fakt, że odliczenie przysługuje od podstawy opodatkowania, a nie od kwoty podatku. W związku z tym oszczędność podatkowa uzależniona będzie od stawki podatku, którą opłaca członek związku zawodowego.

Przykład:

Jan Kowalski jest programistą zatrudnionym na umowę o pracę. Pan Jan należy do związku zawodowego, przez co zobowiązany jest do odprowadzania składek członkowskich. W skali roku osiągnął 150.000 zł dochodu oraz opłacił składki w wysokości 1.000 zł.

Oszczędność podatkowa – 500 zł x 32% = 160 zł

Realna wysokość oszczędności przy zastosowaniu ulgi

Jak nietrudno dostrzec, maksymalna wysokość ulgi w perspektywie rocznej nie wydaje się być spora. Większa kwota odliczenia przysługuje choćby w uldze na Internet. Trudno zatem przypuszczać, że rozwiązanie to przyczyni się do zwiększenia liczby związkowców – przynajmniej z powodów fiskalnych.

Warto jednak zwrócić uwagę, że aby skorzystać z ulgi, to trzeba takie składki w tej wysokości opłacać. Oznacza to, że oszczędzamy 160 złotych na podatkach, ale tracimy 500 złotych z wypłaty. Czy warto? Wartościowanie jest sprawą dość subiektywną, natomiast sam zostałbym przy wydatkach i odliczeniach związanych raczej z Internetem niż związkami zawodowymi…

Bartosz Przybysz, Kancelaria Mentzen