Jak rozliczyć w kosztach działalności zakup samochodu na kredyt

Mogą w takim przypadku zaistnieć następujące sytuacje:

1. Zawarcie z bankiem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie rzeczy ruchomej.

Konstrukcja przewłaszczenia na zabezpieczenie polega na tym, że dłużnik (przewłaszczający) przenosi na wierzyciela (w tym przypadku na bank) własność rzeczy. Jednocześnie powstaje zobowiązanie wierzyciela, iż przewłaszczający będzie mógł korzystać z rzeczy w granicach określonych w umowie.

Po zaspokojeniu wierzytelności wierzyciel będzie musiał przenieść własność z powrotem na dłużnika. Właścicielem rzeczy staje się więc bank, a dłużnik jest jej posiadaczem. W sytuacji gdy dłużnik należycie wywiąże się z ciążącego na nim zobowiązania, przedmiot przewłaszczenia staje się własnością dłużnika.

Zgodnie z art. 22f ust. 5 ustawy o PIT (i odpowiednio art. 16f ust. 4 ustawy o CIT) odpisów amortyzacyjnych dokonuje w takim przypadku dotychczasowy właściciel, tzn. kredytobiorca,

czyli dłużnik.

W zaistniałej sytuacji kredytobiorca ustala wartość początkową środka trwałego, która obejmuje cenę należną zbywcy (bankowi) oraz koszty poniesione do dnia przekazania środka

trwałego do używania, w tym odsetki od kredytu. Odsetki zapłacone po dniu oddania do używania i wprowadzeniu do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych stanowić będą bezpośrednio koszty uzyskania przychodów.

Koszty eksploatacji samochodu będą zaliczane w tej sytuacji bezpośrednio do kosztów podatkowych

2. Zakup samochodu od banku z jednoczesnym zastrzeżeniem prawa własności (sprzedaż z zastrzeżeniem prawa własności).

Jeżeli podatnik kupił samochód od banku, wówczas może wchodzić w grę zawarcie z bankiem umowy sprzedaży, z zastrzeżeniem prawa własności rzeczy sprzedanej (art. 589–591 k.c.). W wyniku zawarcia powyższej umowy do czasu zapłaty ceny – nawet w przypadku wydania rzeczy kupującemu – właścicielem rzeczy pozostaje zbywca (bank).

Do czasu zapłaty ceny nabywca nie ma prawa dokonywać odpisów amortyzacyjnych, nawet wówczas gdy wykorzystuje samochód w działalności gospodarczej, gdyż samochód nie jest środkiem trwałym, co wynika z treści art. 22a ust. 1 ustawy o PIT (i odpowiednio art. 16a ust. 1 ustawy o CIT). Koszty eksploatacyjne w przypadku samochodu osobowego należy rozliczać na podstawie „kilometrówki”.

W takiej sytuacji zapłacone odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup prywatnego samochodu nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodów. Po przeniesieniu prawa własności podatnik decyduje, czy uznaje przedmiot za środek trwały, czy kontynuuje „kilometrówkę”.

Jeśli nabywca uzna, że zaliczy składnik do środków trwałych, wówczas podwyższy wartość początkową o odsetki zapłacone do dnia przekazania środka trwałego do używania (art. 22g ust. 3 ustawy o PIT i odpowiednio art. 16g ust. 3 ustawy o CIT).

Podstawa prawna:ustawaz 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 (tekst jednolity) z późn. zm.

Oprac. Paweł Huczko

Źródło: Wyjaśnienia Krajowej Informacji Podatkowej - Biuletyn Skarbowy Ministerstwa Finansów nr 1(81)/2009, www.mf.gov.pl