Czy zwrot kosztów wymiany stolarki okiennej podlega opodatkowaniu PIT

Zdaniem organów podatkowych zależy to od rodzaju praw do lokalu. Lokatorzy mieszkań komunalnych i zakładowych nie powinni zdaniem fiskusa płacić podatku dochodowego, gdy obowiązek wymiany okien w lokalu oddanym do używania na podstawie umowy najmu spoczywa na wynajmującym. Ale już spółdzielcy PIT płacić powinni zdaniem Ministerstwa Finansów.

Jednak zdaniem sądów administracyjnych nawet w przypadku mieszkań spółdzielczych, gdzie mieszkańcy wpłacają co miesiąc na fundusz remontowy – nie mają oni obowiązku płacić podatku w przypadku zwrotów z tego funduszu wydatków poniesionych na wymianę okien.

Uwaga!!! - Minister Finansów przyznał wreszcie, że zwrot kosztów wymiany okien nie jest przychodem. W wydanej ostatnio interpretacji ogólnej (nr DD3/033/33/KDJ/09/209) Minister Finansów stwierdził, że uzyskany przez posiadacza spółdzielczego prawa do lokalu zwrot kosztów wymiany okien nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu.

W piśmie z 20 sierpnia 2008 r.nr DD3/033/41/MCA/08/607 Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych Ministerstwa Finansów do Izby Skarbowej w Zielonej Górze czytamy m.in. :

(…) Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż podziela pogląd, że w przypadku gdy obowiązek wymiany okien w lokalu oddanym do używania na podstawie umowy najmu spoczywa na wynajmującym, to zwrot najemcy poniesionych przez niego nakładów związanych z tą wymianą nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji najemca nie jest zobowiązany do wykazania i opodatkowania w zeznaniu podatkowym otrzymanej refundacji.
Najem lokali komunalnych następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).

Stosownie do art. 6a ust. 3 pkt 3 lit. b tej ustawy, do obowiązków wynajmującego należy w szczególności dokonywanie napraw lokalu, napraw lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego w zakresie nieobciążającym najemcy, a zwłaszcza wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków.

Również na gruncie przepisów kodeksu cywilnego w odniesieniu do najmu lokali zakładowych wymiana stolarki okiennej obciąża wynajmującego (art. 662, art. 663,
art. 680, art. 681 k.c.).

Mając na uwadze powyższe regulacje, w ocenie Ministerstwa Finansów, u najemcy lokalu komunalnego oraz zakładowego, zwrot kosztów wymiany stolarki okiennej w tych lokalach w czasie trwania umowy najmu nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się natomiast do kwestii związanej z możliwością uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów przy ustalaniu dochodu do opodatkowania z tytułu otrzymanego zwrotu, należy zauważyć, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają regulacji, która pozbawiałaby podatnika prawa do rozliczenia poniesionych wydatków z uwzględnieniem zasad określonych w art. 22 tej ustawy.

Jednocześnie Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż podtrzymuje wcześniejsze stanowisko w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych
kwot refundacji wypłaconych przez spółdzielnie mieszkaniowe swoim członkom z tytułu poniesionych przez nich uprzednio wydatków na remont i modernizację lokalu
mieszkalnego wyrażone w piśmie z dnia 14 lutego 2007 r. (w załączeniu).

(…)
W kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwot refundacji wypłaconych przez spółdzielnie mieszkaniowe swoim członkom z tytułu poniesionych przez nich uprzednio wydatków na remont i modernizację lokalu mieszkalnego, (...) Departament Podatków Dochodowych przedstawia swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie:
Katalog zwolnień przedmiotowych, określony w art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, nie zawiera zwolnienia od podatku kwot refundacji wypłaconych przez spółdzielnię swoim członkom z tytułu poniesionych przez nich uprzednio wydatków na remont i modernizację lokalu mieszkalnego.

Otrzymany od spółdzielni zwrot wydatków stanowi dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, który należy wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym powstał przychód. Na spółdzielni, która dokonała zwrotu, ciąży obowiązek przekazania podatnikowi i właściwemu urzędowi skarbowemu informacji PIT-8C o wysokości uzyskanego przychodu, w terminie i na zasadach określonych w art. 42a ustawy.

Jednocześnie podatnicy, którzy uprzednio korzystali z odliczeń wydatków w ramach ulgi na remont i modernizację, a następnie otrzymali zwrot (w całości bądź w części) tych wydatków, i ma do nich zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) – Dz.U. Nr 134, poz. 1509 ze zm., lub art. 12 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) – Dz.U. Nr 202, poz. 1956 ze zm., mają prawo wyboru uwzględnienia zwrotu w zeznaniu podatkowym. Tym samym rozliczenia tej kwoty w zeznaniu podatnik może dokonać, uwzględniając całą kwotę w wierszu „Inne źródła” w części „Dochody/Straty ze źródeł przychodów” albo jako doliczenie do podatku w wysokości 19% otrzymanego zwrotu, jeżeli w latach ubiegłych kwota w tej wysokości stanowiła podstawę wyliczenia kwoty przysługującego odliczenia z tytułu poniesienia wydatków na remont i modernizację.

Ministerstwo Finansów nie zmieniło dotąd wyżej zaprezentowanych stanowisk. Również podległe Ministerstwu organy podatkowe na ogół jednolicie stosują prawo w tym zakresie w zgodzie z ww. stanowiskami MF.

Jednak w ciągu ostatniego roku pojawiło się kilka orzeczeń sądów administracyjnych, podważających stanowisko fiskusa odnośnie mieszkań spółdzielczych.

Otóż np. w wyroku z 23 grudnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (sygn. I SA/Go 878/08) sąd stwierdził m.in.:
W przypadku otrzymania przez członka spółdzielni zwrotu wydatków poniesionych uprzednio na wymianę okien stanowiących własność spółdzielni nie sposób uznać, iż po stronie członka spółdzielni następuje przysporzenie majątkowe - bowiem otrzymuje on jedynie zwrot poniesionych już wydatków.

Nie ma przy tym znaczenia - zdaniem Sądu - iż zwrot ten wypłacany jest z funduszu remontowego spółdzielni, tworzonego z wpłat członków, gdyż ze swej istoty przeznaczony jest on na utrzymanie substancji materialnej budynków spółdzielni. Istotne jest to, że dokonywanie przez członków spółdzielni wydatków na wymianę okien spółdzielni (nie będąc do tego zobowiązanymi z mocy prawa), pozwala spółdzielni na zaoszczędzenie wydatków z funduszu remontowego na ten cel i przeznaczenie ich na inne potrzeby remontowe. Istotne jest także i to, że spółdzielnia dokonuje zwrotu jedynie części poniesionych przez członka wydatków, a więc po stronie członka spółdzielni nigdy nie może dojść do przysporzenia majątkowego z tego tytułu.

Należy więc uznać, że przedmiotowe wydatki ponoszone przez członków spółdzielni dokonywane są na podstawie porozumienia (regulaminu, umowy itp.) z właścicielem budynku, a więc zwrot tych wydatków przez spółdzielnię stanowi jedynie finansowe (częściowe) rozliczenie takiej umowy.

Takie rozliczenie nie stanowi więc przychodu, który (w efekcie jako dochód) powinien być opodatkowany. Gdyby taki zwrot wydatków traktować jako przychód, to zasadne byłoby wskazanie, że dla uzyskania tego przychodu poniesiono koszty przekraczające kwotę przychodu - zatem i tak nie powstałby obowiązek opodatkowania tego przychodu (powstałaby bowiem strata).

Stanowisko organu odwoławczego byłoby zasadne, gdyby spółdzielnia dokonywała (jednostronnego, nieodpłatnego) zwrotu wpłaconych przez członków kwot na fundusz remontowy, wtedy bowiem powstałby przychód (dochód) po stronie członka spółdzielni. Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpatrywanym przypadku.

Zwrot lokatorom części nakładów z funduszu remontowego, a więc funduszu w całości przez nich finansowanego, nie stanowi przysporzenia i z tego względu stanowi zdarzenie obojętne pod względem prawnopodatkowym. Jeżeli bowiem ta sama Spółdzielnia, z tego samego funduszu remontowego, sama przeprowadziłaby wymianę stolarki okiennej (do czego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, jest zobowiązana), to świadczenie takie byłoby zdarzeniem obojętnym podatkowo dla lokatorów. Tym samym przeprowadzenie tej wymiany nie bezpośrednio przez Spółdzielnię, lecz przez lokatorów i finansowanie jej na tych samych zasadach i z tego samego funduszu oraz późniejsza wypłata, stanowiąca częściowy zwrot poniesionych nakładów, nie stanowi przychodu z innych źródeł określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - gdyż wypłata ta nie ma ona cech przychodu.

Podobną argumentację można znaleźć w wyroku WSA w Bydgoszczy z 20 lutego 2008 r.; (sygn. I SA/Bd 830/07), czy w wyroku WSA w Gliwicach z 13 marca 2008 r., (sygn. I SA/Gl 914/07).

Niestety do organów podatkowych na razie nie trafia argumentacja sądów i dalej twierdzą, że: (…) Mimo, iż Spółdzielnia dokonuje zwrotu z funduszu remontowego, który w całości finansowany jest ze składek m. in. członków Spółdzielni, to otrzymany od Spółdzielni zwrot wydatków stanowi dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, który należy wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym powstał przychód. (…)
Na Spółdzielni, która dokonała zwrotu poniesionych wydatków remontowych ciąży zatem obowiązek sporządzenia i przekazania podatnikowi, oraz właściwemu organowi podatkowemu informacji PIT-8C o wysokości uzyskanego przychodu, w terminie i na zasadach określonych w art. 42a ustawy.
(Z uzasadnienie interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. - nr IPPB2/415-1423/08-2/AS z ).

Pozostaje mieć tylko nadzieję, że kolejne przegrane sprawy przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi skłonią w końcu Ministra Finansów do zmiany interpretacji w tym zakresie. Ale aby tak się stało podatnicy nie mogą się bać sporu z fiskusem i powinni odwoływać się od jego niekorzystnych decyzji.

Uwaga!!! - Minister Finansów przyznał wreszcie, że zwrot kosztów wymiany okien nie jest przychodem. W wydanej ostatnio interpretacji ogólnej (nr DD3/033/33/KDJ/09/209) Minister Finansów stwierdził, że uzyskany przez posiadacza spółdzielczego prawa do lokalu zwrot kosztów wymiany okien nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu.