Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Czy wydane wcześniej interpretacje nadal będą chronić podatników?

• Nowa definicja budowli
• Niejasna definicja budowli
• Zmiana przepisów a utrata mocy ochronnej indywidualnej interpretacji podatkowej
• Kiedy interpretacja wygaśnie?
• Ministrze Finansów – może objaśnienia podatkowe?

Nowa definicja budowli

Proces uchwalenia zmian do przepisów o podatku od nieruchomości trwa od wielu miesięcy. Odbyły się konsultacje publiczne, w których do projektu zgłoszono bardzo dużo uwag. Większość uwag dotyczyła nowej definicji budowli. Definicja budowli w projekcie przepisów jest nowa, autonomiczna, nie odwołuje się już do przepisów prawa budowlanego. 

Zgodnie z intencją ustawodawcy, wprowadzenie nowej definicji budowli ma w założeniu zapewnić status quo, to znaczy ustawodawca teoretycznie tak skonstruował nową definicję budowli, żeby zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości się nie zmienił względem obecnie obowiązujących przepisów.

Ilość uwag z konsultacji publicznych i ich koncentracja właśnie na nowej definicji budowli (raport z konsultacji dołączony do sejmowego druku liczy ok. 400 stron), pokazuje, że nowa definicja budowli budzi jednak wiele pytań i obaw. 

Niejasna definicja budowli

Definicja budowli zawsze budziła dużo wątpliwości podatników. Spory dotyczyły np. opodatkowania jako budowli urządzeń technicznych, czy kwalifikacji jako budowli obiektów budowlanych spełniających przesłanki uznania za budynki, takich jak kontenery telekomunikacyjne. W samym uzasadnieniu do projektu zmian przepisów ustawodawca wskazuje: „Kwestia ustalenia, do której z kategorii: budynku czy budowli należy zaliczyć określony obiekt w takich przypadkach, jest obecnie jednym z najczęściej rozstrzyganych sporów podatkowych”.

Wobec dużej niepewności prawnej, podatnicy zabezpieczali się interpretacjami indywidualnymi. Często te interpretacje wykuwały się właśnie w trakcie sporu z organem podatkowym, kończącym się nierzadko wyrokiem sądu administracyjnego. 

Zmiana przepisów a utrata mocy ochronnej indywidualnej interpretacji podatkowej

Skoro mają się zmienić przepisy dotyczące pojęcia budowli, a tego właśnie przedmiotu dotyczyły interpretacje indywidualne, to czy te interpretacje zachowają moc ochronną? 

Sytuacja będzie trudna. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem, zmiana przepisów na podstawie których wydana została interpretacja prowadzi do utraty mocy ochronnej wydanej interpretacji. Interpretacja jest bowiem wydawana z konkretnym stanie faktycznym w oparciu o konkretny stan prawny. Zasada ta nie wynika z przepisów, ale znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów i stanowisku Dyrektora KIS. 

Jak stwierdził Dyrektor KIS w interpretacji z 16 sierpnia 2023, sygn. 0112-KDIL3.4012.306.2023.1.KFK:
„Zmiana przepisów, których dotyczy wydana interpretacja indywidualna skutkuje wygaśnięciem mocy ochronnej interpretacji indywidualnej od momentu, w którym przedmiotowa zmiana nastąpiła. Nie wynika to z przepisów Ordynacji podatkowej, jednakże taki właśnie skutek następuje.
Nie każda zmiana normatywna powoduje utratę mocy ochronnej interpretacji. Skutku takiego nie wywołuje zmiana, która nie wpływa na dokonaną w niej wykładnię. Zatem, aby nowelizacja skutkowała wygaśnięciem mocy ochronnej interpretacji, powinna ona być istotna i faktycznie zmieniać stan prawny, na kanwie którego interpretacja ta została wydana.”

Stanowisko takie jest akceptowane przez sądy. W wyroku z 8 listopada 2023 r., sygn. I SA/Bk 374/23, WSA w Białymstoku orzekł:
„Jak słusznie zauważył skarżący, a co de facto potwierdził też organ, przepisy o.p. nie wskazują wprost, jaki jest los prawny interpretacji indywidualnej w sytuacji, kiedy zmienił się przepis wpływający na kształt zobowiązania podatkowego ukształtowanego w oparciu o tę interpretację. Niemniej jednak, patrząc na tę kwestię systemowo, uzasadnione wydaje się być stwierdzenie, że moc ochronna interpretacji indywidualnej w takim wypadku wygasa.”

Komplet Podatki 2025

Kiedy interpretacja wygaśnie?

Interpretacja indywidualna wygasa po zmianie przepisów, jeżeli:

• zmiana przepisów jest istotna oraz
• zmiana powoduje faktyczną zmianę stanu prawnego na podstawie którego wydano interpretację

Przykładając te stanowisko do interpretacji dotyczących podatku od nieruchomości od budowli, zadajmy sobie pytania: czy zmiana przepisów, w której dochodzi do wprowadzenia nowej definicji budowli, jest istotna? Z całą pewnością. 

Czy zmiana ta powoduje faktyczną zmianę stanu prawnego na podstawie którego wydano interpretację? Tutaj możliwe są dwie odpowiedzi, zależnie jak to rozumieć. 

Można to rozumieć dosłownie: skoro interpretacja indywidualna była wydana w oparciu o pewną definicję budowli i ta definicja całkowicie się zmieniła, to tak, warunek ten jest spełniony. Co oznacza, że wszystkie interpretacje dotyczące budowli tracą moc ochronną od momentu wejścia w życie nowych przepisów.

Można spróbować jednak podejść do tego od strony funkcjonalnej: czy zmiana definicji budowli faktycznie wpływa na zakres opodatkowania budowli, której dotyczyła interpretacja indywidualna? Może okazać się, że nie i w takiej sytuacji być może interpretacja powinna zachować moc ochronną, bo wprawdzie przepisy się zmieniły, ale na podstawie starej, jak i nowej definicji dana budowla jest budowlą. Jeśli tak, wówczas część interpretacji mogłaby się uchować. 

Tylko, że wobec dużej liczby wątpliwości co do zakresu definicji budowli, zarówno na kanwie obecnie obowiązujących, jak i projektowanych przepisów, takie podejście funkcjonalne może się nie obronić. 

Ministrze Finansów – może objaśnienia podatkowe?

W mojej ocenie dobrze by było, żeby w tę sprawę zaangażował się Minister Finansów. Minister Finansów ma narzędzia do tego, żeby wyjaśniać wątpliwości dotyczące podatku od nieruchomości, dążąc do zapewnienia spójności interpretacyjnej organów podatkowych. Minister Finansów może wydawać interpretacje ogólne dotyczące podatku od nieruchomości.

Minister Finansów może wydać również wydawać objaśnienia podatkowe dotyczące tego podatku. 

Przy poprzednich dużych nowelizacjach przepisów podatkowych utarła się praktyka, że mniej więcej wraz z wejściem w życie nowelizacji Minister Finansów wydawał objaśnienia podatkowe, w których poruszał najważniejsze wątpliwości dotyczące nowych przepisów. Moim zdaniem to była dobra praktyka. 

Nie widzę powodów, dla których Minister Finansów, wobec tak licznych wątpliwości co do brzmienia nowych przepisów i ryzyka upadku interpretacji indywidualnych opartych na obecnych przepisach, nie miałby wydać objaśnień podatkowych.   

W objaśnieniach mógłby zaadresować problem mocy ochronnej interpretacji, jak i odnieść się do wątpliwości merytorycznych zgłaszanych w trakcie konsultacji publicznych. 

Jeśli Minister Finansów pozostanie bierny przy tej nowelizacji, to podatnicy i gminy zostaną pozostawienia z dużym problemem. 

Zbigniew Makowski, Doradca podatkowy
tel. 791 344 564

Źródło: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej - druk nr 741