Pomoc świadczona przez fundację a podatek od darowizny

Taki wniosek wynika z interpretacji indywidualnej wydanej 13 grudnia 2017 r. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. We wniosku postawiono pytanie, czy korzystanie z pomocy finansowej fundacji wpierającej rodziców dzieci urodzonych przed 36. tygodniem ciąży (tzw. wcześniaków) podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Forma świadczenia pomocy przez fundację

Fundacja jest organizacją pożytku publicznego, która udziela swoim podopiecznym pomocy  w różnych formach – poprzez zapewnienie im dostępu do informacji, fachowej literatury, grup wsparcia, a także wsparcia finansowego. To ostatnie udzielane jest na podstawie umowy między rodzicami dziecka będącego pod opieką fundacji a tą ostatnią. Umowa przewiduje, że fundacja będzie zwracała koszty leczenia i rehabilitacji dziecka po przedstawieniu przez rodziców odpowiednich faktur i rachunków dokumentujących poniesione koszty. Zwrot będzie dokonywany z subkonta prowadzonego dla konkretnego podopiecznego przez fundację na rachunek bankowy wskazany przez rodziców.

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Darowizna a podatek od darowizn

Ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje, że opodatkowaniu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem m.in. darowizny. Istotą darowizny jest dokonanie bezpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Obowiązek ten powstaje w chwili złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego (wymaganego dla ważności umowy darowizny przez przepisy Kodeksu cywilnego), lub też z chwilą spełnienia świadczenia (jeżeli forma aktu notarialnego nie została dochowana). Jeżeli natomiast umowa darowizny – ze względu na jej przedmiot – wymaga szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Podstawą opodatkowania jest tzw. czysta wartość – a zatem wartość nabytych rzeczy i praw po potrąceniu długów i ciężarów. Wartość tę ustala się według stanu z dnia nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Ustawodawca podzielił nabywców na trzy grupy podatkowe, według których ustala się wysokość podatku. Grupa I to m.in. małżonek, wstępni, zstępni czy rodzeństwo, grupa II – rodzeństwo rodziców, zstępni rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwa małżonków. Do grupy III zaliczeni są pozostali, którzy nie kwalifikują się do dwóch poprzednich grup. Wysokość podatku oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, która wynosi obecnie dla nabywców z III grupy podatkowej 4.902 PLN.

Pomoc świadczona przez fundacje to nie zawsze darowizna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że w przypadku otrzymania bezpłatnej pomocy (w tym przypadku – od fundacji), decydujące znaczenie ma treść konkretnej umowy wiążącej strony, która przesądza o kwalifikacji formy prawnej świadczonej pomocy. To konkretna instytucja – fundacja – powinna przesądzać, jaki będzie charakter prawny przysporzenia: czy będzie to darowizna, czy też świadczenie nieodpłatne wynikające z innego stosunku prawnego. Strony mogą dokonać wyboru rodzaju czynności prowadzącej do udzielenia pomocy i wybrać najkorzystniejsze dla siebie (w zakresie podatkowym) rozwiązanie. Wynika to również z ogólnej zasady swobody zawierania umów wyrażonej w Kodeksie cywilnym.

Zatem kwalifikowanie każdego nieodpłatnego przysporzenia jako darowizny będzie nieuzasadnione. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej orzekł, że w przedstawionym stanie faktycznym pomoc świadczona przez fundację nie będzie w konsekwencji podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Opracowane na podstawie: Interpretacja Indywidualna wydana 13 grudnia 2017 r. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB4.4015.170.2017.2.BB.

Ernestyna Pachała