Kategorie

Podatek od spadków i darowizn

18 maja 2021
14 cze 2021
Zakres dat:

Podział majątku wspólnego małżonków a podatek

Podział majątku wspólnego małżonków a podatek. Małżonkowie, którzy dokonują podziału małżeńskiego majątku wspólnego (tzw. ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) mają wątpliwości, czy od tego podziału muszą zapłacić podatek.

Darowizna od matki - skutki podatkowe

Darowizna od matki. Czy darowizna środków pieniężnych przekazanych na rachunek bankowy jest zwolniona od opodatkowania po jej zgłoszeniu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego?

Czy darowizna od rodziny zastępczej jest wolna od podatku?

Darowizna od rodziny zastępczej. Czy darowizna tego rodzaju podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn?

Co stanowi podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn?

Podstawa opodatkowania w podatku od spadków i darowizn. W przypadku nabycia przez osoby fizyczne rzeczy oraz praw majątkowych w związku z dokonanym dziedziczeniem, zapisem windykacyjnym, poleceniem testamentowym, zapisem zwykłym, dalszym zapisem czy darowizną, poleceniem darczyńcy, zasiedzeniem, nieodpłatnym zniesieniem współwłasności, zachowkiem, nieodpłatną rentą, użytkowaniem oraz służebnością powstaje konieczność rozliczenia podatku od spadków i darowizn. Niezmiernie istotne jest prawidłowe określenie podstawy opodatkowania, co z uwagi na skomplikowanie przepisów nie w każdym przypadku jest proste.

Fundacje rodzinne a podatek od spadków i darowizn

Fundacje rodzinne. Podatkowi od spadków i darowizn będzie podlegać nabycie przez osoby fizyczne od fundacji rodzinnej świadczeń oraz mienia likwidowanej fundacji rodzinnej. Przy czym osoby najbliższe fundatorowi (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, jak również sam fundator) będą zwolnieni od podatku od nabycia świadczeń oraz mienia likwidowanej fundacji, jeżeli przedmiotem świadczenia będzie mienie wniesione do fundacji przez tego fundatora.

Czy pieniądze wypłacone z polisy na życie zmarłego są opodatkowane?

Ubezpieczenie a podatek. Rodzina a czasem nawet osoby spoza rodziny otrzymują (w szczególności jako tzw. osoby uposażone) pieniądze z polisy na życie zmarłego, który przed śmiercią zawarł umowę ubezpieczenia. Czy te środki należą do spadku i są opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn? A co z podatkiem dochodowym?

Jaki czas musi upłynąć pomiędzy darowiznami, by nie zapłacić podatku?

Jaki czas musi upłynąć pomiędzy darowiznami? Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie określają jaki musi upłynąć okres czasu pomiędzy darowiznami, w sytuacji, gdy osoba obdarowana nabywa tytułem darowizny prawo majątkowe w postaci udziału w nieruchomości od osoby darującej (darczyńcy), która ten przedmiot darowizny nabyła uprzednio również tytułem darowizny.

Zeznanie SD-3 - jak wypełnić, jak i do kiedy złożyć?

SD-3 - jak wypełnić? SD-3, to formularz zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku lub darowizny. Jaki jest aktualny wzór tego formularza? Kto ma obowiązek złożyć zeznanie SD-3? Kto nie musi składać zeznania SD-3? Kiedy trzeba złożyć zeznanie SD-3 (termin)? Jak złożyć zeznanie SD-3 (forma)? Gdzie złożyć zeznanie SD-3 (właściwy urząd skarbowy)? Co trzeba załączyć do zeznania SD-3? Jak wypełnić zeznanie?

Darowizny w rodzinie - do zwolnienia z podatku konieczny jest przelew

Darowizna w rodzinie. Czy podatnik, który otrzymał darowiznę pieniężną w formie gotówki i sam ją wpłacił na swoje konto, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn?

Czy darowizny zebrane w ramach crowdfundingu są opodatkowane?

Wiele osób korzysta z tzw. finansowania społecznościowego (ang. crowdfunding), aby zebrać pieniądze na jakiś cel (wydanie płyty, finansowanie działalności non profit, działalności społecznej etc.). Pomoc w organizacji takiego finansowania, tj w organizacji internetowych zbiórek pieniędzy oferują różne serwisy internetowe (np. zrzutka.pl, polakpotrafi.pl, wspieram.to czy patronite.pl). Powstaje pytanie, czy pieniądze otrzymane w ten sposób są opodatkowane?

Darowizna z zagranicy dla cudzoziemca mieszkającego w Polsce - co z podatkiem?

Darowizna pieniężna dla cudzoziemca, który mieszka w Polsce od jego najbliższej rodziny mieszkającej za granicą jest co do zasady opodatkowana polskim podatkiem od spadków i darowizn. Darowizna ta będzie zwolniona z podatku jeżeli zostanie przelana na rachunek bankowy albo na rachunek w SKOK albo przekazem pocztowym, a obdarowany zgłosi ją do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Kiedy darowizna jest opodatkowana w Polsce wg prawa polskiego? Jak jest opodatkowana darowizna z zagranicy? Jak wykazać darowiznę w walucie obcej w SD-Z2?

Podatek od darowizny - co trzeba wiedzieć?

Podatek od darowizny muszą zapłacić osoby fizyczne (obdarowani), które otrzymały darowiznę rzeczy znajdujących się na terytorium Polski lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP (w tym m.in. pieniędzy i nieruchomości), o wartości, która przekracza kwotę wolną od podatku. Opodatkowane są również darowizny własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca (obdarowany) był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium RP. Czym jest darowizna? Kto może być zwolniony z podatku od darowizny? Ile wynosi wysokość podatku od darowizny? Jakie są konsekwencje niezgłoszenia darowizny do opodatkowania?

Podatek od spadków i darowizn - kto musi płacić?

Kto musi płacić podatek od spadku lub darowizny? Jaka jest wysokość kwot wolnych od podatku? Jakie są grupy podatkowe w podatku od spadków i darowizn? Jak wygląda kwestia zwolnienia z podatku dla najbliższej rodziny?

Podatek od spadku po ciotecznej babce

Cioteczny wnuczek otrzymujący spadek po ciotecznej babce powinien zostać zaliczony do II grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn jako zstępny rodzeństwa. A zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli nabywcą spadku (lub darowizny) jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej, to opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 7276 zł.

Jak opodatkowany jest spadek w USA?

O tym czy odziedziczyliśmy spadek w USA dowiemy się nie wyjeżdżając z Polski. Przykrą niespodzianką może okazać się, że dziedziczony majątek jest podwójnie opodatkowany. Ile wynosi podatek od spadku w USA? Jak przebiega postępowanie spadkowe w USA?

Czy darowizna w gotówce podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn?

W przypadku otrzymania środków pieniężnych przez obdarowanego w gotówce, dla zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, wystarczające jest wpłacenie otrzymanych w tej formie środków przez obdarowanego na własny rachunek bankowy. Tak uznał Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Podatek od spadków i darowizn - więcej osób korzysta ze zwolnienia

27 października 2020 r. w życie weszła nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn. Na podstawie znowelizowanych przepisów, zwiększeniu uległ krąg osób uprawnionych do zwolnienia z tej daniny.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Tekst ujednolicony. Wersja aktualna od 27 października 2020 r. Uwzględniająca zmiany wprowadzone ustawą z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1761).

Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla wychowanków rodzin zastępczych

Weszła w w życie nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn. Rozszerza ona krąg uprawnionych do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn m.in. o wychowanków rodzin zastępczych.

Podatki 2022. Jak będą opodatkowane fundacje rodzinne?

Projekt ustawy o fundacjach rodzinnych wkrótce zostanie przekazany do konsultacji społecznych. Ustawa ma wejść w życie od 1 stycznia 2022 r. Fundacje rodzinne mają być zwolnione z opodatkowania, z tym że do określonego poziomu. Dzięki nim będzie można zapewnić funkcjonowanie firmy po śmierci jej założyciela i zapewnić wypłaty np. dzieciom.

Korzystna zmiana w ustawie o podatku od spadków i darowizn

Ustawa rozszerzająca zakres osób zwolnionych z objęcia podatkiem od spadków i darowizn wejdzie w życie 27 października 2020 r. W efekcie zmian do grona osób zaliczanych w I grupie podatkowej będą zaliczane osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo – wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, a także osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn - zmiany od 27 października 2020 r.

Zakres zwolnienia podmiotowego z podatku od spadków i darowizn zostanie rozszerzony o nowe kategorie osób. Zmiana, która wchodzi w życie 27 października 2020 r., obejmuje zwolnieniem m.in. osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Polskie fundacje rodzinne od 2022 r. Jak będą opodatkowane?

Znane są już wstępne założenia dotyczące opodatkowania polskich fundacji rodzinnych. Fundacja ma być podstawowym narzędziem sukcesji dla średniego i dużego biznesu, a ustawa wchodziłaby w życie na początku 2022 r.

Darowizna od rodziców - kiedy zwolnienie a kiedy podatek

Darowizna od rodziców i między członkami najbliższej rodziny nie jest opodatkowana o ile zostaną spełnione warunki przewidziane przepisami prawa. Darowizny pieniężne powinny być dokonane przelewem lub przekazem pocztowym. Konieczne jest też powiadomienie o urzędu skarbowego otrzymaniu darowizny. Niedopełnienie tych formalności może skutkować koniecznością zapłaty podatku, a nawet z sankcją.

Więcej osób zwolnionych z podatku od spadków i darowizn

Sejm uchwalił 17 września 2020 r. ustawę, która poszerza krąg uprawnionych do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Do zwolnienia będą mieć prawo m.in. wychowankowie rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka.

Czy darowizna mieszkania obciążonego hipoteką podlega opodatkowaniu?

Jeśli nieruchomość jest obciążona hipoteką, gdzie wartość hipoteki przewyższa obecną wartość lokalu mieszkalnego, a stronami umowy kredytu są niespokrewnieni kredytobiorcy, to nieodpłatne przekazanie udziału w nieruchomości między tymi kredytobiorcami nie będzie wymagało odprowadzenia podatku od spadków i darowizn.

Zwolnienie z podatku darowizn otrzymanych na walkę z pandemią COVID-19 i wsparcie oświaty - objaśnienia MF

Minister Finansów wydał 21 lipca 2020 r. objaśnienia podatkowe dotyczące zwolnienia z podatku od spadków i darowizn - darowizn otrzymanych na przeciwdziałanie COVID-19 oraz wsparcie oświaty.

Ukrywanie majątku przed urzędem skarbowym - jakie skutki w PIT?

W przypadku gdy sąd powszechny uwzględni skargę pauliańską złożoną przez fiskusa, to podatnik nie tylko nie ucieknie przed egzekucją zaległości, lecz dodatkowo może zapłacić PIT od przysporzenia. Jest to głównie przestroga dla dłużników, którzy próbują ukryć majątek przed wierzycielem (np. urzędem skarbowym), przekazując go np. w darowiźnie bądź sprzedając.

Kiedy nieodpłatne przeniesienie własności nieruchomości ze spółki osobowej na wspólnika nie podlega podatkowi od spadków i darowizn?

Uchwała wspólników spółki jawnej zadecydowała o wycofaniu nieruchomości z majątku i ewidencji środków trwałych tej spółki i przekazaniu nieruchomości na rzecz wspólnika. W wykonaniu tej uchwały zostanie podpisana umowa nienazwana nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości z majątku spółki jawnej na rzecz wspólnika, zawarta w formie aktu notarialnego. Czy takie nieodpłatne przeniesienie własności jest opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn?

Darowizny przekazywane za pośrednictwem portali pomocowych a podatek od spadków i darowizn

Przekazanie pieniędzy lub innych rzeczy przez darczyńców na rzecz osób fizycznych lub innych podmiotów, w tym jeżeli ma to miejsce za pośrednictwem portali pomocowych, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn po stronie darczyńców. Obowiązek podatkowy mógłby powstać wyłącznie w przypadku, gdy zbiórka na określony cel byłaby prowadzona wyłącznie na rzecz osoby fizycznej i miałaby charakter darowizny lub polecenia darczyńcy.

Czy spłata kredytu przez rodziców to darowizna

Spłata przez rodziców (dłużników solidarnych) całości lub części rat kredytu nie jest darowizną, tj. nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Nie ma więc obowiązku składania zgłoszenia SD-Z2, które służy do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych.

Spadek po obywatelu Austrii bez podatku w Polsce

Polak, który nabył spadek po zmarłym obywatelu Austrii nie musi płacić podatku spadkowego ani w Austrii (bo tam podatek spadkowy został zniesiony w 2008 roku), ani w Polsce. Zgodnie bowiem z Konwencją zawartą między Polską i Austrią o zapobieżeniu dwukrotnemu pobieraniu podatku spadkowego, odziedziczony majątek podlega podatkowi spadkowemu w tym państwie, którego obywatelem był w chwili śmierci spadkodawca. Dlatego obywatel Polski, który nabył spadek po obywatelu Austrii nie musi składać deklaracji SD-3 oraz płacić podatku w Polsce. Bez znaczenia jest tu fakt, że w Austrii nie ma podatku od spadku.

Podwójne opodatkowanie spadku z zagranicy

Przepisy Konwencji zawartej między Rzeczpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania nie dotyczą podatku od spadków i darowizn. Zatem zapłacenie w Wielkiej Brytanii określonej kwoty podatku od spadku zgodnie z prawem tam obowiązującym, nie zwalnia od uiszczenia należnego podatku według prawa polskiego. W ten sposób Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 31 grudnia 2019 r. potwierdził faktyczne podwójne opodatkowanie zagranicznych spadków, które otrzymują polscy obywatele (niezaliczający się do najbliższej rodziny spadkodawców).

Prezent od Gwiazdora (ew. św. Mikołaja) i rózga od skarbówki – podatek od prezentów

Ten, kto jest cały rok grzeczny, to zasłużył na prezent od Gwiazdora (ew. św. Mikołaja ;) pod choinkę. Ale zasłużył też na rózgę od Urzędu Skarbowego, jeśli od prezentu nie uiścił podatku. Bardzo łatwo zapominamy, że prezent nie jest niczym innym jak darowizną. I zgodnie z obowiązującymi przepisami każdy z nas (bez względu na wiek) od darowizny i jej wartości rynkowej powinien zapłacić podatek. Czy zatem faktycznie jesteśmy zobligowani do zapłaty daniny? Otóż, wszystko jest uzależnione od powinowactwa oraz wysokości prezentu.

Darowizna od bratowej a podatek od spadków i darowizn

Mimo ustania małżeństwa brata i bratowej (wskutek śmierci brata), pomiędzy siostrą zmarłego brata a jej bratową nadal istnieje stosunek powinowactwa. Dlatego też, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku otrzymania darowizny od bratowej należy zaliczyć siostrę do II grupy podatkowej.

Opodatkowanie kieszonkowego dziecka

Kieszonkowe, które otrzymują dzieci od najmłodszych lat, jest doskonałą formą nauki zarządzania swoim małym budżetem. Sprawia, że najmłodsi poznają wartość pieniądza oraz uczą się szacunku do pracy. Dostrzegają bowiem, że pieniądze nie biorą się z bankomatu, ale trzeba na nie zapracować. Oraz, że czasem się kończą. Czy kieszonkowe może podlegać opodatkowaniu?

Odwołanie darowizny – skutki podatkowe

W artykule zastanowimy się jakie skutki podatkowe wywoła odwołanie darowizny pieniężnej i jednocześnie jej zwrot na konto darczyńcy. Przeanalizujemy ten problem zarówno w kontekście podatku PIT, jak i podatku od darowizn.

Podatkowe aspekty działu spadku

Polskie prawo spadkowe jest dość skomplikowane. Dodatkowo w większości przypadków, do spadkobrania dochodzi na postawie przepisów ustawy, ponieważ zmarły nie zostawia testamentu. Niejednokrotnie do spadku powołanych jest więcej spadkobierców, niż jeden. W takim wypadku, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, następuje tak zwana „wspólność majątku spadkowego”. Stosuje się do niej zasady i przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, z odpowiednimi różnicami wynikającymi z prawa spadkowego. W dużym uproszczeniu polega ona jednak na tym, że spadkobiercy nabywają prawa do określonych nieruchomości, czy przedmiotów wspólnie – co do każdej rzeczy, stając się przymusowymi współwłaścicielami każdej z nich.

Podatek od darowizn - wycena wartości darowanych udziałów w spółce z o.o.

Wycena wartości darowanych udziałów powinna odbywać się w oparciu o regulacje 7 ust. 1 i art. 8 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.), według wartości skorygowanych aktywów netto, co pozwala na ustalenie "wartości rynkowej" tych udziałów i mieści się w dyspozycji normy art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.d. Wartość rynkowa udziału nienotowanego na Giełdzie Papierów Wartościowych powinna bowiem uwzględniać wycenę uwzględniającą średnią wartość dyskonta z uwagi na brak płynności (popytu na udziały) i brak kontroli w spółce, a nie najwyższy poziom dyskonta.

Czy można dokonać korekty zgłoszenia SD-Z2

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) związane jest z całkowitym zwolnieniem od podatku przewidzianym w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Czy możliwe jest skorygowanie tego zgłoszenia, np. w sytuacji gdy spadkobierca dowiedział się o składniku majątkowym, który wchodzi w skład spadku już po terminie złożenia druku SD-Z2?

Kiedy darowizna od rodziców będzie opodatkowana

Otrzymanie darowizny od najbliższej osoby korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Jednak w przypadku niedopełnienia ustawowych formalności należy liczyć się z zapłatą tego podatku, a w skrajnych przypadkach nałożeniem sankcji na obdarowanego. Kiedy zatem darowizna od rodziców nie może korzystać ze zwolnienia?

Darowizny między narzeczonymi, czyli o statusie prawnym pierścionka zaręczynowego

Ustawodawca nie reguluje dokonywania rozliczeń majątkowych pomiędzy partnerami w związkach nieformalnych takich jak narzeczeństwo. Takie prezenty jak pierścionek zaręczynowy fiskus uznaje za przedmioty umowy darowizny. W związku z tym, przyznaje prawo własności do nich stronie obdarowanej, z możliwością zwrotu i odwołania darowizny.

Zwolnienia podatkowe przy darowiznach

Istota darowizny została określona w kodeksie cywilnym i zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna jest więc swoistego charakteru czynnością, przy której dochodzi do przeniesienia praw majątkowych pod tytułem darmym. Jest nieodpłatnym świadczeniem na koszt majątku darczyńcy. Z założenia może wydawać się więc, że darowizna nie powinna podlegać opłatom. Jak więc ustawodawca potraktował kwestie podatkowe w przypadku darowizny? I czy jest możliwość zwolnienia jej od podatków?

Kto zapłaci podatek od darowizny?

Podatnikami podatku od spadków i darowizn są osoby fizyczne, które nabyły własność rzeczy i prawa majątkowe m.in. w drodze darowizny (w prezencie).

Prezenty wśród najbliższych bez podatku

Zwolnienie podatkowe w tzw. grupie 0, zawarte w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest najszerszym w tej ustawie zwolnieniem. Mogą z niego korzystać członkowie najbliższej rodziny w przypadku nieodpłatnego nabycia rzeczy i praw majątkowych w drodze darowizny lub spadku.

Dziedziczenie firmy bez podatku od spadków

Ustawa z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej wprowadza od 25 listopada 2018 r. nowe zwolnienie z podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie to obejmuje spadkobierców zmarłego (25 listopada 2018 r. lub później) przedsiębiorcy odnośnie odziedziczonego przedsiębiorstwa (lub udziału w tym przedsiębiorstwie).

Dziedziczenie pieniędzy z IKE lub IKZE bez podatku od spadków

Osoby, które oszczędzają na emeryturę na kontach IKE lub IKZE mogą wyznaczyć osoby uprawnione, które w razie śmierci właściciela konta odziedziczą zgromadzone na nim środki. W takim przypadku spadkobiercy będą zwolnieni z podatków od zysków i darowizn.

Podatek od spadków i darowizn 2018 - korzystne zmiany już obowiązują

19 lipca 2018 r. weszły w życie zmiany w podatku od spadków i darowizn, które pozwalają na korzystniejsze podatkowo rozliczanie darowanego lub dziedziczonego majątku.

Zakupy z polecenia darczyńcy bez podatku od spadków i darowizn

Jeśli zgodnie z poleceniem darczyńcy lub testatora kupimy sobie mieszkanie, samochód czy choćby telefon, to fiskus nie dostanie od tego ani grosza podatku od spadków i darowizn.

Wystawienie weksla to nie darowizna

Wystawienia i przekazanie weksla własnego (zupełnego) na rzecz remitenta bez istniejącego stosunku podstawowego nie jest darowizną w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego. Dlatego przekazanie weksla w takiej sytuacji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.